انواع آی یو دی برای جلوگیری بارداری: نحوه گذاشتن و بیرون آوردن IUD

گرچه بیش از ۲۵ درصد از زنان به قرص پیشگیری از بارداری اعتماد می‌کنند، برخی از زنان نمی‌خواهند قرص مصرف کنند و یا سختی به خاطر آوردن مصرف آن را داشته باشند. برای بسیاری از زنان، دستگاه‌های داخل رحمی (IUD) جایگزین مناسب قرص ضد بارداری به حساب می‌آید. آی یو دی یک دستگاه T شکل است که پزشک شما آن را داخل رحم شما وارد می‌کند. بر اساس نوعی که دریافت می‌کنید، آی یو دی می‌تواند از حاملگی تا ۱۰ سال جلوگیری کند. آی یو دی‌ها یا مسی یا هورمونی هستند. در اینجا نگاهی به آی یو دی هورمونی و مسی، نحوه کار آنها و عوارض جانبی بالقوه آنها خواهیم انداخت.قبل از تصمیم گیری در مورد آی یو دی و یا هر روش دیگر کنترل بارداری، شما باید در مورد مزایا و خطرات با پزشک خود صحبت کنید. مهم است که در هنگام انتخاب خود هزینه، راحتی و عوارض جانبی را در نظر بگیرید. اگر این روش را امتحان کنید و تصمیم بگیرید که برای شما مناسب نیست، می‌توانید با پزشک خود ملاقات کنید تا IUD شما برداشته شود. گزینه‌های بی‌شماری برای کنترل بارداری در دسترس هستند، و می‌تواند به شما در تعیین بهترین روش کمک کند.

انواع آی یو دی‌ها

 انواع مختلف آی یو دی‌ها عبارتند از:

آی یو دی هورمونی

سه مارک آی یو دی هورمونی در دسترس عبارت از میرنا (Mirena)، لیلتا(Liletta) و اسکایلا (Skyla) است. هنگامی‌که در رحم قرار می‌گیرد، این نوع از آی یو دی به آرامی مقدار کمی از هورمون پروژستین را آزاد می‌کند تا مانع از رسیدن اسپرم به تخمک شود. آی یو دی‌های هورمونی مشابه قرص‌های کنترل بارداری هورمونی، می‌توانند مانع از تخمک‌گذاری یا انتشار تخمک از تخمدان شوند. هورمون‌ها همچنین مخاط دهانه رحم را غلیظ می‌کنند تا مانع از شناور شدن اسپرم به سمت تخمک شود و پوشش رحم را نازک می‌کنند تا از کاشت تخمک بارور جلوگیری شود. علاوه بر جلوگیری از حاملگی، آی یو دی‌های هورمونی، پریود (دوره قاعدگی) شما را سبک کرده و گرفتگی شکم را کاهش می‌دهند.میرنا (Mirena) و لیلتا(Liletta) ممکن است پریود شما را کاملا از بین ببرند. برای سه تا شش ماه اول پس از قرار دادن IUD، دوره‌های قاعدگی شما احتمالا غیر قابل پیش‌بینی هستند.

آی یو دی مسی

پاراگارد (ParaGard) یک آی یو دی است که در سیم مسی پیچیده شده است. هنگامی‌که در محل قرار می‌گیرد، تا ۱۰ سال کار می‌کند. پاراگارد همچنین می‌تواند به عنوان یک فرم کنترل اضطراری بارداری پس از داشتن یک رابطه جنسی محافظت نشده باشد. اگر در عرض پنج روز پس از داشتن رابطه جنسی غیر محافظت شده یا نارسایی وسایل پیشگیری از بارداری، آی یو دی وارد شده باشد، در پیشگیری از بارداری تقریبا ۱۰۰ درصد موثر است.

آی یو دی چقدر موثر است؟

آی یو دی یکی از موثرترین روش‌های کنترل بارداری است. این روش بیش از ۹۹٪ در جلوگیری از حاملگی موثر است. خطرات کمتری نسبت به سایر انواع روش‌های کنترل بارداری وجود دارد. به عنوان مثال شما:

• فراموش نمی‌کنید که آن را مصرف کنید (مثل قرص یا شات).
• مجبور نیستید آن را اغلب تغییر دهید (مانند پچ).
• نمی‌توانید از آن نادرست استفاده کنید (مثل کاندوم).
• لازم نیست نگران عوامل بیرونی باشید (مانند روش برداشتن).

آماده سازی برای گذاشتن آی یو دی

قبل از قرار دادن، بعضی از پزشکان توصیه می‌کنند یک ساعت قبل از تزریق آی یو دی داروهای ضد درد بدون نسخه مانند داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (نظیر ۶۰۰ تا ۸۰۰ میلیگرم ایبوپروفن- مورتین یا ادویل) مصرف کنید. این کار ممکن است به کم کردن گرفتگی عضلانی و ناراحتی‌هایی که ممکن است در هنگام نصب آی یو دی ایجاد شود، کمک کند. همچنین بررسی کنید که آیا مطب پزشک شما دارای پدهای بهداشتی هست یا خیر. اگر نه، اطمینان حاصل کنید که از خانه همراه خود بیاورید تا پس از قرار دادن آی یو دی در صورت بروز خونریزی، بتوانید از آن استفاده کنید. پزشک شما تمام تجهیزات را برای قرار دادن آی یو دی خواهد داشت. قبل از شروع، او باید این روش را برای شما توضیح دهد و به هر سوال و نگرانی شما پاسخ دهد. این می‌تواند به شما کمک کند که راحت‌تر شوید و این امر باعث می‌شود که درج آن آسان‌تر شده و کمتر دردناک شود. اگر در هفت روز اول پریود خود قرار ندارید، پزشک ممکن است تست بارداری را انجام دهد تا امکان بارداری را رد کند. سپس پزشک معمولا یک معاینه دو طرفه انجام می‌دهد (این جایی است که پزشک شما دو انگشت را به واژن وارد می‌کند و دست دیگر را بر روی شکم استفاده می‌کند تا بتواند اندام‌های داخل لگن را احساس کند). این کار به منظور تعیین دقیق موقعیت، سازگاری، اندازه و حرکت رحم انجام می‌شود و هر گونه حساسیت را که ممکن است عفونت را نشان دهد، مشخص کند.

تثبیت دهانه رحم

در این مرحله، پزشک شما با استفاده از یک اسپکولوم (آینه طبی)، که شبیه نوک اردک فلزی است، واژن را باز می‌کند. این وسیله به واژن وارد می‌شود، سپس اطراف جدا شده و توسط یک وسیله خاص بر روی دسته به‌صورت باز نگه داشته می‌شود. پس از انجام این کار، با توجه به اهمیت داشتن محیطی کاملا استریل برای کاهش احتمال ابتلا به عفونت، دهانه رحم و مجاری قدام (جلو) و پشتی (عقب) مجاور در واژن با یک محلول ضد عفونی پاکسازی می‌شوند. بعضی از پزشکان ممکن است بی‌هوشی موضعی، مانند ۵٪ ژل لیدوکایین، به داخل کانال دهانه رحم برای کاهش ناراحتی اعمال کنند. پس از آن پزشک شما برای کمک به تثبیت دهانه رحم و بی‌حرکت نگه داشتن آن از یک شریان‌بند (رگ‌گیر) استفاده می‌کند. شریان‌بند وسیله‌ای نازک با دسته بلند است که به دهانه رحم متصل می‌شود تا رحم بی‌حرکت شود.

اندازه گیری کانال رحم و دهانه رحم

در حال حاضر پزشک شما یک وسیله استریل به نام سوند (sound) برای اندازه‌گیری طول و جهت کانال گردن رحم را وارد می‌کند. این روش خطر سوراخ شدن رحم را کاهش می‌دهد، که معمولا به این دلیل اتفاق می‌افتد که آی یو دی خیلی عمیق یا در زاویه اشتباه وارد شده است. پزشک شما اطمینان حاصل خواهد کرد که از هرگونه تماس با واژن یا تیغه اسپکولوم اجتناب شود. سوند رحم دارای نوک گرد در انتها است تا از سوراخ شدن (رحم) جلوگیری شود. بعضی از پزشکان ممکن است از یک دستگاه مکنده اندومتری به عنوان جایگزین برای سوند رحم استفاده کنند، که همین کار را انجام می‌دهد. مهم است پزشک تعیین کند که عمق رحم شما بین ۶ تا ۹ سانتیمتر است، زیرا اگر عمق رحم کمتر از ۶ سانتیمتر باشد، نباید آی یو دی وارد شود.

قرار دادن آی یو دی

پس از خارج شدن سوند، پزشک IUD را با خارج کردن آن از بسته‌بندی استریل برای قرار دادن آماده می‌کند. سپس بازوهای آی یو دی خم شده و یک لوله (یا کشویی) حاوی آی یو دی  قرار داده می شود. آی یو دی به عمق مشخص شده توسط سوند، با یک پیستون در لوله به محل مورد نظر فشار داده می‌شود. هنگامی‌که از لوله خارج شده و IUD در موقعیت مناسب در رحم قرار گرفت، بازوها به شکل “T” باز می‌شوند.

 اتمام روش قرار دادن آی یو دی

هنگامی‌که آی یو دی در محل قرار می‌گیرد، لوله، پیستون، شریان‌بند و اسپکولوم از واژن برداشته می‌شوند. دستگاه داخل رحمی در جای خود باقی خواهد ماند. آی یو دی دارای رشته‌هایی متصل به آن است که پزشک آنها را به‌صورت دست نخورده باقی می‌گذارد. آنها از طریق دهانه رحم به مهبل رانده می‌شوند. در این مرحله، پزشک انتهای رشته‌ها را برش می‌دهد، اما اجازه می‌دهد حدود یک تا دو اینچ از دهانه رحم آویزان باشد. رشته‌ها را نمی‌توان از خارج از مهبل مشاهده کرد، اما به اندازه کافی بلند هستند که با وارد کردن یک انگشت به واژن احساس شوند (این راهی است که یک خانم می‌تواند بررسی کند که آیا آی یو دی هنوز در جای خود قرار دارد یا خیر). سپس پزشک شما باید در مورد چگونگی احساس این رشته‌ها توضیح دهد. علاوه بر این، اطمینان حاصل کنید که پزشک شما به شما در مورد نوع آی یو دی قرار داده شده (ParaGard، Skyla، Kyleena، Liletta یا Mirena) و زمانی که نیاز به جایگزینی دارد اطلاعات می‌دهد. اکثر پزشکان باید یک کارت کوچک را به شما بدهند تا بتوانید آن را با تمام این اطلاعات در کیف پول خود قرار دهید. اگر نه، این یک ایده هوشمندانه است که این اطلاعات را بنویسید و آن را در یک مکان قابل اطمینان نگه دارید یا آن را در تقویم الکترونیکی یا برنامه یادآوری خود قرار دهید. این اطلاعات مهم است اگر بعدا پزشکتان را تغییر دهید، چرا که یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی نمی‌تواند فقط با نگاه کردن به شما بگوید که شما چه نوع آی یو دی دارید و چه زمانی آی یو دی قرار گرفته است (و بنابراین، چه زمانی باید آن را برداشت).

معایب آی یو دی چیست؟

عوارض جانبی آی یو دی به ندرت جدی هستند. اکثر عوارض جانبی پس از ۳ تا ۶ ماه، هنگامی‌که بدن شما به داشتن آن در رحم عادت می‌کند، از بین می‌روند. عوارض جانبی احتمالی آی یو دی عبارتند از:

• درد خفیف تا متوسط در هنگام قرار دادن
• کمر درد یا درد شکم برای چند روز پس از قرار دادن
• پریودهای نامنظم و لکه بینی برای ۳-۶ ماه پس از قرار دادن
• خونریزی غیر قابل توضیح واژینال
• لرز و یا تب غیر قابل توضیح
• ترشحات غیر طبیعی واژن
• خستگی یا درد عضلانی
• حساسیت شدید به لمس، گرفتگی یا درد در شکم
• پریودهای طولانی‌تر یا سنگین‌تر از حد نرمال
• تصور اینکه باردار هستید.
• رشته‌ها طولانی‌تر یا کوتاه‌تر از آنچه که پس از قرار دادن بودند، احساس می‌شوند.
• شما نمی‌توانید پایان رشته را احساس کنید.
• شما نمی‌توانید پلاستیک پایین “T” را احساس کنید.

اگر هر کدام از علائم بالا رخ داد، بلافاصله به پزشک خود اطلاع دهید.

چه افرادی نمی‌توانند از آی یو دی استفاده کنند؟

این روش برای اکثر زنان بسیار ایمن است، اما شرایط خاص ممکن است احتمال عوارض جانبی را افزایش دهد. با متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود صحبت کنید تا ببینید آیا این روش برای شما مناسب است یا خیر. این روش نباید استفاده شود اگر شما موارد زیر را دارید:

• سرطان رحم
• سرطان دهانه رحم که درمان نشده است.
• فکر می‌کنید باردار هستید.
• عفونت لگن یا STI (عفونت منتقله از راه جنسی)
• خونریزی واژینال (غیر از دوره قاعدگی شما)
• سل لگن
• سوراخ رحم (در هنگام قرار دادن)

اگر چه غیر معمول است، اما ممکن است یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی دریابد که رحم زن اجازه قرار گرفتن صحیح آی یو دی را نمی‌دهد. این به شکل، اندازه یا وضعیت رحم فرد بستگی دارد.

چگونه آی یو دی برداشته می‌شود؟

شما می‌توانید در هر زمان آی یو دی را خارج کنید. اگر تاریخ انقضای آن در حال به پایان رسیدن است، اگر بخواهید همچنان از بارداری جلوگیری کنید، باید آن را تعویض کنید. تاریخ انقضا را در دستورالعمل نام تجاری آی یو دی دنبال کنید تا بدانید چه زمانی نیاز به برداشتن آن دارید. برداشتن IUD باید توسط یک پزشک انجام شود. هرگز خودتان آن را برندارید. برداشتن ساده است و در اغلب موارد به راحتی با ابزار جراحی بیرون کشیده می‌شود. این یک فرایند سریع است که بازوهای آی یو دی بالا برده شده و از مهبل (واژن) خارج می‌شود. با این حال، اگر آی یو دی به راحتی بیرون نیاید، ممکن است ابزارهای خاصی برای بیرون آوردن آن لازم باشد. در موارد نادر، ممکن است جراحی نیاز باشد. پس از برداشته شدن، بدن شما به حالت عادی برمی‌گردد. دوره‌های قاعدگی به همان ترتیبی که قبل از ورود آی یو دی بودند برمی‌گردند و ممکن است لکه بینی و گرفتگی شکم داشته باشید. علاوه بر این، باروری شما به حالت طبیعی بازگشته و بارداری بلافاصله ممکن است.

سوالات متداول آی یو دی

درد پس از آی یو دی چگونه رفع می‌شود؟

شما می‌توانید ناراحتی را با پدهای گرم‌کننده، تیلنول (استامینوفن)، آسپرین یا ادویل (ایبوپروفن) تسکین دهید. اگر گرفتگی شما بسیار دردناک بود، لطفا با کلینیک تماس بگیرید.

هر چند وقت یک بار باید آن را چک کنم؟

پس از اولین دوره قاعدگی یا در حدود یک ماه، بررسی کنید که آیا می‌توانید رشته را با انگشت خود در داخل و به سمت بالای واژن احساس کنید. اگر نمی‌توانید رشته را احساس کنید و یا اگر شما هر گونه پلاستیک سختی را حس می‌کنید، با یک پزشک مشورت کنید. اگر نمی‌خواهید خودتان رشته را بررسی کنید، یک وقت ملاقات با پزشک خود و یا با ما بگیرید. پس از ماه اول، اگر متوجه چیز اشتباهی شدید، باید معاینه شوید.

وقت ملاقات من چقدر طول خواهد کشید؟

شما تقریبا ۱ ساعت در مطب خواهید بود. شما وقتی وارد می‌شوید فرم‌ها را پر کرده و نمونه ادرار را تحویل خواهید داد. سپس برای قرار دادن آی یو دی به پزشک مراجعه خواهید کرد. پس از وارد کردن آی یو دی، پزشک از شما می‌خواهد تا حدود ۱۰ دقیقه استراحت کنید تا مطمئن شود که حالتان خوب است.

آیا می‌توان با داشتن آی یو دی MRI یا اشعه ایکس را انجام داد؟

بله – آی یو دی با تست‌ها تداخل نخواهد داشت.

آیا من در طول رابطه جنسی آن را احساس خواهم کرد؟ آیا همسرم احساس می‌کند؟

گاهی اوقات شما ممکن است احساس تیر کشیدن داشته باشید، اما نباید آسیبی به شما برساند. حدود ۵٪ از مردان (۱ نفر از هر ۲۰ نفر) می‌گویند که می‌توانند رشته‌ها را احساس کنند، اما معمولا این مورد آنها را آزار نمی‌دهد. اگر این مورد همسرتان را ناراحت می‌کند، می‌توانیم رشته را کوتاه کرده و یا آن را از مسیر او کنار بزنیم.

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است”