عدم تعادل و اختلال هورمونی در زنان؛ علت، علائم و درمان

6 66

هورمون‌ها، حامل‌های شیمیایی هستند که روی نحوه‌ی عملکرد سلول‌ها و ارگان‌های بدن تأثیر می‌گذارند. تغییراتی در سطوح هورمون‌های شما در طول زندگی امری طبیعی است، مانند قبل یا در حین دوره‌ی قاعدگی یا بارداری، یا در طی دوره‌ی یائسگی؛ اما مصرف برخی داروها و یا ابتلا به برخی بیماری‌ها می‌تواند منجر به بالا و پایین رفتن آن‌ها گردد. بعضی از علائم بروز این مشکل شامل این موارد می‌باشند: عصبانیت، حساس و زود رنج بودن، نوسانات خلقی، بی‌خوابی، خستگی، مشکلات چاقی یا لاغری، رشد بیش‌ از حد مو یا ریزش مو، سردردهای میگرنی، کاهش میل جنسی، چرب شدن یا خشک شدن پوست، آکنه، هوس کردن غذاها، سندروم پیش از قاعدگی، نازایی و سایر علائم دیگر. از آنجایی‌ که هورمون‌ها عملکردهای متابولیکی را تحت تأثیر قرار می‌دهند، توجه به حس‌هایی مانند گرسنگی، انرژی و هوس غذا خوردن می‌تواند تا حدودی به شما کمک کند تا متوجه‌ تعادل هورمونی خود شوید. برای کاهش این علائم و حتی کمک به بازیابی تعادل هورمونی‌تان، می‌تواند تغییراتی را در سبک زندگی خود ایجاد کنید. همچنین مشورت با یک پزشک متخصص برای تشخیص و درمان مناسب حائز اهمیت خواهد بود.

اختلال هورمونی در زنان به شرایط و مشکلات متعددی ارتباط دارد، از ناباروری و افسردگی گرفته تا از دست دادن قدرت تمرکز و قدرت عضلانی. عدم تعادل هورمون‌های تناسلی و هورمون‌های سیستماتیک بدن هر دو می‌توانند منشأ بروز مشکلات عمده‌ای باشند. متخصص زنان و زایمان می‌تواند روش‌هایی را، هم طبیعی و هم دارویی، برای درمان متعادل ساختن هورمون‌هایتان به شما توصیه کنند. قبل از مصرف هرگونه داروی گیاهی و اقدام به رژیم‌های مکمل، با یک متخصص مشورت کنید، خصوصاً اگر دچار یک حساسیت هورمونی مانند فیبروم رحم، اندومتریوز، سرطان سینه، سرطان رحم یا سرطان تخمدان هستید. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با 09170836882 تماس بگیرید.

انواع هورمون‌های زنان


هر هورمونی مسئول یک وظیفه‌ی بخصوص در بدن زن می‌باشد. دانستن انواع هورمون‌ها به زنان کمک می‌کند تا بر اساس این که کدام عملکرد بدن به‌خوبی انجام نمی‌شود، بفهمند تعادل کدام هورمون تغییر کرده است.

استروژن

این هورمون زنانه، هورمون اولیه و اصلی جنسیت زن است. این هورمون در زنان، متابولیسم را تسریع می‌کند، انباشته شدن چربی را افزایش می‌دهد، توده‌ی عضلانی را کاهش می‌دهد، به ایجاد مشخصه‌های ثانویه‌ی زنانه کمک می‌کند، میل جنسی را افزایش می‌دهد و سبب رشد و شکل‌گیری رحم می‌شود. نقص در هورمون استروژن می‌تواند باعث قاعدگی‌های نامنظم، شروع نشدن چرخه‌ی قاعدگی، نوسانات خلقی، کاهش میل جنسی، ناتوانی در بارداری شدن و یائسگی زودرس شود.

پروژسترون

معمولاً به این هورمون زنانه، هورمون بارداری گفته می‌شود، زیرا مسئول آماده‌سازی رحم برای تخمک‌گذاری و کاهش واکنش ایمنی بدن برای پذیرفتن بارداری توسط بدن می‌باشد. گفته می‌شود که کاهش در سطح پروژسترون در پایان بارداری به آغاز روند زایمان و تولید شیر کمک می‌کند. یکی از مشخصه‌های اصلی کمبود و نقص در پروژسترون، پریود شدید و نامنظم و مشکلاتی در حفظ بارداری و نگه‌داشتن جنین در رحم می‌باشد. افزایش وزن در قسمت‌های میانی بدن، علائم شدید و حاد قبل از قاعدگی و خستگی بیش‌ از حد نیز ممکن است در این موارد رخ دهد.

تستوسترون

این هورمون به‌ عنوان اولین هورمون مردانه شناخته می‌شود که البته در بدن زنان نیز وجود دارد. این هورمون در تحریک جنسی زنان نقش دارد و مسئول بسیاری از تغییرات زنانه در طی دوران بلوغ می‌باشد، تغییراتی مانند آکنه و جوش، تغییرات قابل‌ توجه‌ای در تن صدا و کامل شدن چرخه‌ی رشد. در اکثر موارد، کمبود تستوسترون در زنان با کاهش یا از دست رفتن میل جنسی، ناتوانی فیزیکی برای تحریک شدن، خشکی پوست غیر عادی و افزایش شکنندگی موها همراه خواهد بود.

پرولاکتین

اگرچه این هورمون تأثیرات گسترده‌ای در بدن دارد اما هورمون اصلی تحریک‌کننده‌ی غدد شیردهی برای شروع دوره‌ی شیردهی و تولید شیر می‌باشد این هورمون همچنین به رشد جنین در هنگام بارداری و تحریکات جنسی کمک می‌کند. کمبود یا نقص در تعادل هورمون پرولاکتین با علائمی مانند کم شدن تولید شیر، اختلالاتی در قاعدگی، بلوغ دیررس، ریزش مو و خستگی و سستی همراه است. این مشکل در اکثر زنان در دوران بعد از زایمان تشخیص داده می‌شود، خصوصاً اگر در حین زایمان خونریزی شدیدی داشته باشند.

علت‌ها


به هم خوردن تعادل هورمون‌های زنانه یک اختلال چند عملکردی است، یعنی از ترکیب چند عملکرد ناشی می‌شود مانند رژیم غذایی زنان، سابقه‌ی بیماری، عوامل ژنتیکی، استرس و قرار گرفتن در معرض سموم محیطی. برخی از عوامل اصلی برای اختلالات عدم تعادل هورمونی عبارت‌اند از:

  • آلرژی‌های غذایی و مشکلات گوارشی: تحقیقات گسترده‌ی جدیدی درباره این موضوع نشان می‌دهند که سلامت سیستم گوارشی زنان نقش مهمی در تنظیم هورمون‌های آنان ایفا می‌کند. اگر زنی دچار سندروم نشت روده یا کمبود باکتری‌های مفید پروبیوتیک موجود در دیواره‌ی روده باشد، نسبت به مشکلات هورمونی، مانند دیابت و چاقی، آسیب‌پذیرتر است؛ زیرا التهاب معمولاً از روده و شکم ناشی می‌شود و سپس تقریباً روی همه‌ی جنبه‌های سلامتی او اثر می‌گذارد.
  • اضافه‌ وزن و چاقی
  • سطوح بالای التهاب ناشی از تغذیه نامناسب و بی‌تحرکی
  • آسیب‌پذیری ژنتیکی
  • مسمومیت (قرار گرفتن در معرض آفت‌کش‌ها، سموم، ویروس‌ها، سیگار و مواد شیمیایی مضر)
  • استرس زیاد، کمبود خواب و استراحت کافی

درمان اختلال هورمونی در زنان


رژیم غذایی

غذایی که زنان مصرف می‌کنند می‌تواند تأثیر بسزایی در سلامتی آنان داشته باشد. درصورتی‌که رژیم غذایی یک زن سرشار از مواد قندی، کربوهیدرات‌های فرآوری شده، روغن‌های نباتی، غذاهای فرآوری شده و گوشت گاو، لبنیات و مرغ باشد، نسبت به چاقی و همه‌ی بیماری‌های مربوط به آن، به‌ علاوه‌ی افزایش در به هم خوردن تعادل هورمون‌ها آسیب‌پذیرتر خواهد بود. حفظ وزن متعادل بسیار اهمیت دارد زیرا انباشته شدن چربی اضافی در بدن می‌تواند منجر به نامتعادل شدن هورمون‌ها و افزایش ذخیره شدن سموم محیطی در بدن شود. سموم تأثیراتی منفی روی سلامت عمومی فرد می‌گذارد و در همه‌ی سنین باید از قرار گرفتن در معرض آن‌ها خودداری کرد، خصوصاً در دوران بارداری که جنین در حال رشد می‌تواند اثرات منفی آن را در تمام مراحل زندگی با خود داشته باشد. تغییراتی در رژیم غذایی می‌تواند در بهبود و حتی افزایش تعادل سطح هورمون‌ها کمک کند، این تغییرات عبارت‌اند از:

  • زینک به‌عنوان عاملی برای کمک به تولید هورمون تستوسترون شناخته می‌شود. غذاهای سرشار از زینک شامل شکلات تلخ یا سیاه، آجیل‌ها و بسیاری از گوشت‌ها می‌باشند.
  • غذاهای سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ مصرف کنید. چربی‌های امگا ۳ سبب سالم ماندن غشای سلول‌ها می‌شود که به هورمون‌ها اجازه می‌دهد تا به مقصد خود در بدن برسند. غذاهای حاوی چربی‌های امگا ۳ شامل گردو، تخم‌ مرغ و انواع بسیاری از ماهی‌ها هستند.
  • فیبر بیشتری را به رژیم غذایتان اضافه کنید. غذاهای سرشار از فیبر شامل همه‌ی انواع حبوبات، میوه‌ها و سبزی‌های خام می‌باشند. فیبر خود به استروژن قدیمی می‌چسبد و آن را از سیستم بدن خارج می‌کند و منجر به تعادل بهتر هورمون‌ها می‌شود.
  • از مصرف کافئین پرهیز کنید. مطالعات نشان می‌دهند که مصرف بیش‌ از حد کافئین می‌تواند در اختلال هورمونی در دوره‌ی قبل از قاعدگی نقش داشته باشد.

ورزش

فعالیت فیزیکی نه‌فقط برای سلامت عمومی و وضعیت روانی مناسب مهم است بلکه بیشتر از همه برای تعادل هورمونی بسیار اهمیت دارد. ورزش کردن کمک می‌کند تا سطح کورتیزول پایین بماند و نیز با کاهش سطح کورتیزول و حفظ سطح سرم انسولین در بدن کمک می‌کند تا تعادل هورمون‌های زنانه حفظ شود. هنگامی‌که بدن دچار استرس فراوان می‌شود، چه به‌ صورت واقعی و یا تصوری، سطوح کورتیزول می‌تواند تا حد زیادی افزایش یابد. ورزش به خنثی کردن اثرات استرس روی بدن کمک می‌کند و همچنین تمرینات ورزشی سبک و منظم می‌توانند سطح کورتیزول را کاهش دهد. تمرین ورزشی سبک برای ۳۰ تا ۶۰ دقیقه در روز تأثیر بسزایی در تعادل هورمون‌ها خواهد داشت.

داروها

اگر روش‌های درمانی طبیعی مؤثر واقع نشوند، برای تنظیم سطوح هورمون‌های زنانه، ممکن است به استفاده از داروها یا درمان جایگزین گردن هورمون‌ها نیاز باشد.

  • از داروهای ضدبارداری استفاده کنید. قرص‌های ضد بارداری به‌ جز متوقف کردن بارداری، اثرات دیگری نیز دارند. این قرص‌ها حاوی هورمون‌های ترکیبی هستند که توانایی متعادل‌سازی سطوح بالای استروژن و سطوح پایین پروژسترون را دارند.
  • از پزشک خود درباره‌ی داروهای ضدافسردگی سؤال کنید. اکثر داروهای ضدافسردگی کارشان را با متعادل کردن سطح سروتونین، که به خاطر کاهش در سطح هورمون استروژن پایین می‌آید، انجام می‌دهند. در برخی موارد، تأثیراتی از آن در کاهش گرگرفتگی در زنان یائسه وزانی که دچار هورمون‌های نامتعادل هستند، مشاهده می‌شود.
  • می‌توانید از روش هورمون درمانی برای جایگزین کردن هورمون‌ها استفاده کنید. داروهای تجویزی برای هورمون درمانی معادل با مکمل‌های هورمونی بدون نسخه می‌باشند. زنان یائسه گاهی با دوزهایی از هورمون استروژن، پروژسترون یا ترکیبی از پروژسترون استروژن تحت درمان قرار می‌گیرند.
6 نظرات
  1. […] پلی کیستیک (PCOS) اختلالی رایج است که ناشی از عدم تعادل هورمون‌های تولید مثل است. عدم تعادل هورمونی باعث ایجاد مشکل در […]

  2. […] خاطر داشته باشید که تغییرات هورمونی می‌تواند باعث شود موهای زن به رنگ مو واکنش متفاوتی […]

  3. […] عدم تخمک‌گذاری یعنی تخمک ‌گذاری در طول قاعدگی به دلیل اختلالات هورمونی حاد رخ نداده است. گاهی پریودهای نامنظم مربوط به […]

  4. […] پلیپ و فیبروم)،  مصرف داروهایی خاص مانند شیمی‌درمانی، اختلالات هورمونی، چاقی مفرط، کیست تخمدان، ابتلا به سندرم تخمدان پلی […]

  5. […] تعادل و اختلالات هورمونی و ساختاری در مادر از جمله سطح پروژسترون پایین یا وجود فیبروم […]

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.