پزشکان از ماموگرافی برای یافتن علائم اولیه سرطان سینه استفاده میکنند. ماموگرافی منظم بهترین آزمایشی است که پزشکان باید برای یافتن علائم زود هنگام سرطان سینه گاهی تا سه سال قبل از بروز آن میتوانند انجام دهند. زنان باید قبل از تصمیم گیری در مورد انجام مامو گرافی با متخصص زنان در مورد عوامل خطرساز زمان شروع و تعداد دفعات انجام آن، صحبت کنند. در مورد دستورالعملهای غربالگری مناسب برای شما با بهترین متخصصین مرکز ماموگرافی در شیراز مشورت کنید.
آناتومی سینهها
هر سینه دارای 15 تا 20 قسمت است که لوپ نامیده میشود و مانند گلبرگهای گل آفتابگردان مرتب شدهاند. هر لوپ، لوپهای کوچکتر دارد که به دهها پیاز کوچک که شیر تولید میکنند ختم میشوند.
لوپها، لوپهای کوچکتر و پیازها همه توسط لولههای نازکی به نام مجاری به هم پیوند میخورند. این مجاری به نوک سینه در مرکز ناحیهای تیره از پوست که آرئول نامیده میشود منتهی میشوند. چربی فضای بین لوپها و مجاری را پر میکند.
هیچ عضلهای در سینه وجود ندارد، اما عضلات در زیر هر سینه قرار میگیرند و دندهها را میپوشانند.
هر سینه همچنین حاوی رگهای خونی و عروق حامل لنفاوی است. عروق لنفاوی به اندامهای کوچکی به شکل لوبیا به نام گرههای لنفاوی میرسد که خوشههای آن در زیر بازو، بالای ترقوه و در قفسه سینه و همچنین در بسیاری از قسمتهای دیگر بدن دیده میشود.
ماموگرافی چیست؟
ماموگرافی معاینهای است که با استفاده از اشعه ایکس روی سینه انجام میشود. این ماده برای تشخیص بیماری سینه در زنانی که دارای مشکلات سینه مانند توده، درد یا ترشحات سینه هستند و همچنین برای زنانی که مشکل خاصی ندارند، استفاده میشود. این روش امکان تشخیص سرطانهای سینه، تومورهای خوش خیم و کیستها را حتی قبل از تشخیص با لمس کردن فراهم میکند. ماموگرافی نمیتواند ثابت کند که یک ناحیه غیرطبیعی سرطان است، اما اگر سو ظن قابل توجهی در مورد سرطان ایجاد کند، بافت برای نمونه برداری برداشته میشود. بافت ممکن است با سوزن یا بیوپسی جراحی باز برداشته شود و زیر میکروسکوپ بررسی شود تا مشخص شود آیا سرطان هست یا نه. از ماموگرافی حدود 30 سال استفاده شده است و در 15 سال گذشته پیشرفتهای فنی، تکنیکی و هم نتایج را تا حد زیادی بهبود بخشیده است. امروزه تجهیزات اختصاصی که فقط برای اشعه ایکس سینه استفاده میشود، نتایجی را ارائه میدهند که از نظر کیفیت بسیار بالا هستند اما از نظر میزان دوز تابش کم هستند. به همین دلیل میتوان خطرات تابش اشعه را نادیده گرفت. توسعه فناوری ماموگرافی دیجیتال امکان بهبود تصویربرداری از سینه را فراهم کرده است، این به ویژه برای زنان کمتر از 50 سال، زنانی که بافت سینه متراکمی دارند و زنانی که قبل از یائسگی یا در یائسگی هستند بسیار مناسب است. ماموگرافی دیجیتال تصاویر الکترونیکی از سینهها را فراهم میکند که توسط فناوری رایانه افزایش یابد، در رایانه ذخیره شود و حتی در شرایطی که دسترسی از راه دور به ماموگرافی مورد نیاز است، به صورت الکترونیکی منتقل شود. روش ماموگرافی دیجیتال اساساً به همان روش یک ماموگرافی استاندارد انجام میشود. با استفاده از سیستمهای تشخیص رایانهای (CAD)، یک تصویر ماموگرافی دیجیتالی از فیلم یک ماموگرافی معمولی یا یک ماموگرافی دیجیتالی برای تودهها، کلسیفیکاسیونها (زمانی که کلسیم در بافتها رگها یا اندامها جمع شده باشد) یا مناطقی که تراکم غیر طبیعی را نشان میدهد ممکن است وجود سرطان را نشان دهند، تجزیه و تحلیل میشود. تصاویر توسط سیستم CAD برای تجزیه و تحلیل بیشتر توسط رادیولوژیست هایلایت میشود.
انواع مختلف ماموگرافی چیست؟
در بهترین مرکز ماموگرافی شیراز انواع روشهای زیر انجام میشود:
- ماموگرافی غربالگری. ماموگرافی غربالگری اشعه ایکس از سینه است که برای تشخیص تغییرات سینه در زنانی که هیچ علائم و نشانهای از سرطان سینه ندارند، استفاده میشود. معمولاً شامل 2 اشعه ایکس از هر سینه است. با استفاده از ماموگرافی میتوان توموری را تشخیص داد که قابل احساس نباشد.
- ماموگرافی تشخیصی. ماموگرافی تشخیصی، اشعه ایکس از سینه است که برای تشخیص تغییرات غیرمعمول سینه، مانند توده، درد، ضخیم شدن یا ترشح داشتن نوک سینه، یا تغییر اندازه یا شکل سینه استفاده میشود. از ماموگرافی تشخیصی نیز برای ارزیابی ناهنجاریهای تشخیص داده شده در ماموگرافی غربالگری استفاده میشود. این یک ابزار پزشکی اصلی است و بدون در نظر گرفتن سن زن در بررسی تغییرات سینه مناسب است.
اشعه ایکس چیست؟
اشعه ایکس از پرتوهای انرژی الکترومغناطیسی نامرئی برای تولید تصاویری از بافتهای داخلی، استخوانها و اندامهای موجود برای تولید فیلم استفاده میکند. اشعه ایکس استاندارد به دلایل زیادی از جمله تشخیص تومورها یا آسیبهای استخوانی استفاده میشود. اشعه ایکس با استفاده از اشعه خارجی برای تولید تصاویر بدن، اعضای بدن و سایر ساختارهای داخلی برای اهداف تشخیصی استفاده میکند. اشعه ایکس از ساختارهای بدن به صفحات مخصوص پردازش عبور میکند (شبیه فیلم دوربین) و یک عکس از نوع “نگاتیو” ساخته میشود (هرچه ساختار جامدتری داشته باشد، روی فیلم سفیدتر به نظر میرسد).
دلایل انجام ماموگرافی چیست؟
از ماموگرافی ممکن است برای غربالگری یا برای تشخیص استفاده شود. زنان بالای 30 سال در صورت داشتن علائمی مانند توده قابل لمس، ضخیم شدن یا تورفتگی پوست سینه، ترشح یا جمع شدن نوک سینه، زخم نوک سینه یا درد سینه باید تحت ماموگرافی تشخیصی قرار گیرند. وقتی معاینه بدنی و پرونده پزشکی کامل نیست، ممکن است از ماموگرافی برای ارزیابی درد سینه استفاده شود. زنان با سینههایی سفت، دارای تودههای کوچک و یا بسیار بزرگ ممکن است با ماموگرافی غربال شوند، زیرا انجام معاینه بدنی ممکن است دشوار باشد. زنانی که در معرض خطر ابتلا به سرطان سینه هستند یا سابقه سرطان سینه دارند، ممکن است به طور معمول با ماموگرافی غربال شوند. ممکن است پزشک شما دلایل دیگری نیز برای تجویز ماموگرافی برای شما داشته باشد.
در طول ماموگرافی چه اتفاقی میافتد؟
تکنسین از شما میخواهد تا لباس خود را تا قسمت کمر در بیاورید و هرگونه گردنبند را از گردن خود در بیاورید، یک گان یا پیشبند به شما میدهد که در قسمت جلو گره میخورد. بسته به امکان آزمایش، ممکن است هنگام ماموگرافی بایستید یا بنشینید. هر سینه بر روی صفحه اشعه ایکس صاف قرار میگیرد. سپس یک کمپرسور سینه را به سمت پایین فشار میدهد تا بافت صاف شود. این کار باعث میشود تصویر واضحتری از سینه فراهم شود. ممکن است مجبور باشید نفس خود را برای هر عکس حبس کنید. ممکن است فشار یا ناراحتی کمی داشته باشید، اما معمولاً مختصر است. در طی مراحل، پزشک شما تصاویر را هنگام ساخت بررسی میکند. اگر چیزی نامشخص باشد یا نیاز به توجه بیشتری داشته باشد، ممکن است تصاویر اضافی را سفارش دهند که نماهای مختلف را نشان میدهد. این مورد به طور مکرر اتفاق میافتد و نباید باعث ناراحتی یا وحشت شود. در صورت وجود ماموگرافی دیجیتال گاهی اوقات از آن استفاده میشود. این موارد به ویژه برای زنان زیر 50 سال که معمولاً سینههای پرتری نسبت به زنان مسن دارند، بسیار مفید است. ماموگرافی دیجیتال، اشعه ایکس را به تصویر الکترونیکی از سینه تبدیل میکند که در رایانه ذخیره میشود. تصاویر بلافاصله قابل مشاهده هستند، بنابراین رادیولوژیست شما مجبور نیست منتظر تصاویر بماند. همچنین رایانه میتواند به پزشک شما کمک کند تا تصاویری را که ممکن است در ماموگرافی معمولی زیاد دیده نشده باشد، مشاهده کند.
چگونه میتوانم برای ماموگرافی آماده شوم؟
برنامه ریزی: سینهها میتوانند هفته قبل و هنگام قاعدگی حساس باشند، بنابراین سعی کنید برای یک تا دو هفته بعد از شروع قاعدگی، ماموگرافی خود را انجام دهید. اگر ایمپلنت دارید، لطفاً هنگام تعیین وقت معاینه، این موضوع را به مطب اطلاع دهید.
احتیاطها: اگر باردار هستید یا فکر میکنید باردار هستید، لطفاً قبل از تعیین وقت معاینه با پزشک خود مشورت کنید. گزینههای دیگر با شما و پزشک در میان گذاشته خواهد شد.
- تغذیه با شیر مادر: لطفاً اگر در حال حاضر در مرحله شیردهی هستید، این موضوع را به تکنسین مربوطه اطلاع دهید.
- بهداشت شخصی: در روز آزمایش خود از هیچگونه دئودورانت، پودر، لوسیون یا عطر استفاده نکنید.
- لباس: باید لباس خود را از کمر به بالا در بیاورید و به لباس مخصوص بیمار بپوشید. برای ایمنی وسایل شخصی شما یک کمد به شما داده میشود. لطفا همه اشیا تیز یا زینتی را در بیاورید و تمام جواهرات و اشیا با ارزش را در خانه بگذارید. بر اساس شرایط پزشکی شما، متخصص بهترین مرکز ماموگرافی در شیراز ممکن است آمادگی خاص دیگری را درخواست کند.
نتایج ماموگرافی چه چیزهایی را نشان میدهند؟
تصاویری که از طریق ماموگرافی به دست میآید میتواند به یافتن کلسیفیکاسیون یا رسوبات کلسیم در سینه شما کمک کند. بیشتر کلسیفیکاسیونها نشانه سرطان نیستند. این آزمایش همچنین میتواند کیستها را پیدا کند کیسههای مملو از مایعات که ممکن است در دورههای قاعدگی برخی از زنان به طور طبیعی بیایند و بروند و هر گونه توده سرطانی یا غیر سرطانی نیز تشخیص داده میشود. یک سیستم تشخیص ملی برای خواندن ماموگرافی به نام BI-RADS یا سیستم گزارشگیری تصویری سینه و سیستم داده محور وجود دارد. در این سیستم هفت دسته وجود دارد که از صفر تا شش دسته است. هر دسته توضیح میدهد که آیا تصاویر اضافی ضروری هستند و اینکه آیا ناحیهای دارای توده خوش خیم (غیرسرطانی) یا سرطانی است. هر دسته برنامه پیگیری خاص خود را دارد. اقدامات در مورد برنامه پیگیری ممکن است شامل جمع آوری تصاویر اضافی، ادامه غربالگری منظم، تعیین وقت برای پیگیری در مدت شش ماه یا انجام نمونه برداری باشد. متخصصین بهترین مرکز ماموگرافی در شیراز نتایج شما را بررسی میکنند و مراحل بعدی را در طی یک قرار ملاقات برای شما توضیح میدهند.
خطرات ماموگرافی چیست؟
ممکن است بخواهید از پزشک خود در مورد میزان اشعه استفاده شده در طول روش و خطرات مربوط به شرایط خاص خود بپرسید. بهتر است سابقه مواجهه با اشعه قبلی مانند اسکنهای قبلی و انواع دیگر اشعه ایکس را داشته باشید تا بتوانید به پزشک خود ارائه دهید. خطرات مرتبط با قرار گرفتن در معرض پرتودرمانی ممکن است مربوط به تعداد معاینه اشعه ایکس و یا معالجه برای مدت زمان طولانی باشد. اگر باردار هستید یا به بارداری خود مشکوک هستید، باید این موضوع را به ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود اطلاع دهید. قرار گرفتن در معرض تابش در دوران بارداری ممکن است منجر به نقص مادرزادی شود. اگر انجام ماموگرافی برای شما ضروری است، اقدامات احتیاطی ویژهای برای به حداقل رساندن تابش اشعه به جنین انجام میشود. برخی از ناراحتیها ممکن است در اثر فشرده شدن سینه در برابر صفحه اشعه ایکس احساس شوند. این فشرده سازی به سینه آسیب نمیرساند. بسته به شرایط پزشکی خاص شما ممکن است خطرات دیگری نیز داشته باشد. قبل از شروع به کار، حتماً هرگونه نگرانی را با پزشک خود در میان بگذارید. برخی از عوامل یا شرایط ممکن است با ماموگرافی تداخل داشته باشد. این موارد شامل موارد زیر است، اما محدود نمیشوند:
- پودر تالک، دئودورانت، کرم یا لوسیونهایی که زیر بازوها یا سینهها زده میشود
- کاشت سینه، زیرا ممکن است مانع دیدن کامل سینه شود. اگر کاشت سینه داشتید، حتماً به مرکز ماموگرافی خود بگویید که آنها را انجام دادهاید وقت خود را تعیین میکنید شما به یک تکنسین اشعه ایکس نیاز دارید که در زمینه کار با بیماران دارای ایمپلنت آموزش دیده باشد. این مورد بسیار مهم است زیرا در کاشت سینه مقداری از بافت سینه پنهان میماند، این امر میتواند در هنگام مشاهده تصاویر ماموگرافی برای رادیولوژیست دیدن سرطان سینه را دشوار کند.
- جراحی قبلی پستان
- تغییرات هورمونی سینه
