آیا می دانید چه ویژگی هایی را از والدین خود به ارث می برید؟ بعضی از صفات و ویژگی های بدنی ارثی هستند و از والدین به فرزند به ارث می رسند. ممکن است موی قهوه ای و پاهای بلند شبیه پدرتان داشته باشید یا رنگ پوست روشن مادرتان را به ارث برده باشید. گاهی بچه رنگ آبی چشم پدر بزرگ را به ارث می برد. شباهت هایی از این قبیل به چشم می آید و اکثرا از آن اطلاع دارند. اما بچه خصیصه های زیادی را از والدین به ارث می برد که حاصل نسخه هایی از ژن هایی است که از والدین به فرزند منتقل می شود. اما ویژگی هایی هم از نیاکان به بچه به ارث می رسد.
در اینجا به معرفی ویژگی هایی می پردازیم که از والدین به بچه به ارث می رسد و ممکن است از ارثی بودن آن اطلاع نداشته باشیم؛ از جمله:
- 1- کلسترول بالای خون
- 2- الگوی طاسی سر مردان
- 3- موفقیت تحصیلی
- 4- علاقه به قهوه
- 5- دیابت بزرگسالی یا دیابت نوع 2
- 6- کور رنگی
- 7- عدم تحمل لاکتوز
- 8- توانایی رانندگی کردن
- 9- نزدیک بینی
- 10- معروف بودن
- 11- تحمل درد
- 12- عادت عجیب سرفه کردن با نگاه به خورشید
- 13- صبح زود بیدار شدن
- 14- عرق کردن دست ها
- 15- بی خوابی
1- کلسترول بالای خون
بیشتر مردم معتقدند که بالا بودن سطح کلسترول خون حاصل رژیم غذایی و چیزی است که می خوریم. اگر می خواهید عمر طولانی و سالمی داشته باشید، لازم است سبزیجات و میوجات خورده و حسابی ورزش کنید تا کلسترول خونتان بالا نرود، این عقیده عمومی است.
اما گاهی اوقات بالا رفتن سطح کلسترول خون در واقع در کسانی رخ می دهد که سبک زندگی سالمی دارند. بالا رفتن کلسترول خون بطور کامل در اثر رژیم غذایی و سبک زندگی نیست، بلکه ارثی است و به ژن هایی ربط دارد که از والدین به بچه به ارث می رسد.
از هر 500 نفر یک نفر دچار نوع خاصی جهش ژنتیکی می شود که موجب تجمع کلسترول در جریان خون می شود. این افراد حتی اگر فقط سبزیجات بخورند و اصلا غذای حیوانی و روغن نباتی مصرف نکنند؛ هنوز دچار کلسترول خون بالا می شوند.
2- الگوی طاسی سر مردان
یکی از ژن هایی که در طاسی سر مردان نقش دارد روی کروموزوم X قرار گرفته است. مردان الگوی طاسی موی سر خود را از مادرشان به ارث می برند. اما عجله نکنید و بخاطر خط موی خود مادرتان را گناهکار ندانید. ژن تعیین نوع طاسی از مادر به ارث می رسد و ژن های دیگری در طاسی و قوام و تراکم مو درگیر می باشند، از جمله یک ژن که از پدر به ارث می رسد.
عوامل محیطی نیز در ریزش مو و طاس شدن تاثیر دارند. در صورت علاقمندی می توانید ژنتیک موی سر بچه را بخوانید.
3- موفقیت تحصیلی
اگر مادری بچه اش را به خاطر نمره بد تنبیه می کند، اگر مادر یا پدر ادعا می کنند که عملکرد تحصیلی خوبی داشته اند و نمی دانند بچه اشان به کی رفته است؛ صحت دارد. مطالعات نشان داده اند که 55% موفقیت تحصیلی بچه به ژن هایی بستگی دارد که از پدر و مادر خود به ارث می برند. هزاران ژن مستقیما مسئول عملکرد بچه در مدرسه می باشند و روی یادگیری و پیشرفت تحصیلی بچه تاثیر دارند.
یکی از شباهت های بچه به والدین عملکرد تحصیلی و سواد است. عملکرد تحصیلی تا حدود زیادی ارثی است و به همین دلیل پدر و مادرهای تحصیل کرده و باسواد بچه هایی علاقمند به تحصیل دارند. بنابراین اگر والدین در زمان تحصیل عملکرد خوبی داشته باشند، می توانند انتظار داشته باشند که بچه آنها نیز تحصیلات خوبی داشته باشد. پتانسیل تحصیلات یک ویژگی ارثی است که از والدین به بچه ارث می رسد.
4- علاقه به قهوه
آیا زیاد قهوه می نوشید؟ بله، گناه به گردن ژن هایی است که به ارث برده اید! دانشمندان مطالعات جامعی بر روز افرادی انجام داده اند که نمی توانند روز خود را بدون قهوه سر کنند و کسانی که علاقه ای به نوشیدن قهوه ندارند. نتایج مطالعه نشان داده است که یک مجموعه خاص از ژن ها وجود دارد که مسئول جذب کند و تدریجی کافئین است.
کسانی که کم قهوه می نوشند ژن جذب تدریجی کافئین را به ارث برده اند و زیاد احساس نیاز نمی کنند. کسانی که بطور منظم قهوه می خورند و برای سرحال شدن به قهوه بیشتر نیاز دارند، از این ژن ها محروم هستند. نوشیدن قهوه زیادی یک خصیصه ژنتیک است.
5- دیابت بزرگسالی یا دیابت نوع 2
دیابت یا مرض قند دو نوع است. دیابت وابسته به انسولین یا دیابت نوع 1 که معمولا در خردسالی شروع می شود. دیابت غیر وابسته به انسولین یا دیابت نوع 2 که به دیابت بزرگسالی نیز معروف است و در افراد بالغ و سنین بالاتر ظاهر می شود.
هرچند دیابت نوع 2 ممکن است در بچه ها و نوجوانان خیلی فعال و دارای سبک زندگی سریع رخ می دهد. این نوع دیابت را دیابت با بروز زمان بلوغ در جوانان می گویند و مطالعات نشان داده است که نتیجه جهش ژنی است. گرچه رژیم غذایی بد نیز در بروز دیابت زمان بلوغ همیاری دارد.
6- کور رنگی
ناتوانی در تشخیص و تمایز بین رنگ های خاص یک اختلال است که شخص معمولا از طریق ژنتیک به ارث می برد. ناتوانی در تشخیص بعضی از رنگ ها و تمایز رنگ ها از همدیگر را کوررنگی می نامند. کوررنگی یک خصیصه ارثی است و از طریق ژن ها به ارث می رسد.
ژن ایجاد کوررنگی توسط پسران از مادرشان به ارث می رسد. بدین معنی که کور رنگی یک اختلال مخصوص پسران است و از مادر خود به ارث می برند. در بیشتر موارد این مردان هستند که از کوررنگی رنج می برند. این بخاطر چیدمان ژنتیکی مردان است، وقتی کروموزوم X وارده از مادر دچار مشکل می شود جایگزینی ندارد، اما زنان دارای دو کروموزوم X هستند و امکان جایگزینی کروموزوم X معیوب وجود دارد. زنان یک کروموزوم X از مادر و یک کروموزوم X از پدر به ارث می برند.
7- عدم تحمل لاکتوز
ممکن است تعجب کنید اما 65% بالغین توانایی کامل هضم لازکتوز یا همان قند شیر را ندارند. یک ژن خاص مسئول عدم تحمل لاکتوز است. بدن بچه های شیرخوار که به برای حیات به شیر وابسته هستند، یک آنزیم مخصوص تولید می کند که لاکتوز را هضم می کند.
همانطور که شخص بزرگتر می شود و سن بالا می رود، توانایی جذب فراورده های لبنی کاهش می یابد. کسری از مردم دارای ژن عدم تحمل لاکتوز هستند، بدین معنی که بدن آنها نمی تواند شیر را به طور اثربخش هضم و جذب نماید و مشکلاتی چون اسهال و نفخ شکم را به همراه دارد.
8- توانایی رانندگی کردن
چیزی که مدت ها به آن فکر می کردیم را دانشمندان ثابت کردند: چرا همه مردم توانایی ذاتی رانندگی را ندارند. چرا عده ای راننده خوبی هستند و عده ای هرگز نمی توانند یک راننده خوب باشند. ممکن است کسی تمامی قواعد راهنمایی و رانندگی را یاد بگیرد و آزمون گواهینامه را قبول شود و گواهینامه رانندگی بگیرد، اما اگر ژن های خاص موثر بر توانایی جهت یابی، واکنش سریع، حافظه و بخاطر سپاری مسیرها را نداشته باشد، پشت ماشین نشستن وی یک ایده بد است.
این افراد توانایی تمرکز حین رانندگی را ندارند، براحتی حواسشان پرت می شود، از رانندگی می ترسند و ریسک خیلی بالایی برای تصادفات ترافیکی هستند. محققان معتقدند که ژن هایی بر توانایی رانندگی کردن حاکم است و این ژن ها در حدود 30% جمعیت مردم وجود دارد.
9- نزدیک بینی
احتمال اینکه شخصی دچار نزدیک بینی شود، یک خصیصه ارثی است. اگر هر دوی والدین این مشکل را داشته باشند، ریسک ابتلا فرزند آنها به نزدیک بینی حدود 50% است.
هرچند دانشمندان معتقدند نمی توان نزدیک بینی را بطور قاطع و کامل به وراثت ربط داد. کسانی که زمان کمتری جلوی کامپیوتر و گوشی تلفن همراه می گذرانند و از خیره شدن به کتاب و کارهای مستلزم دید نزدیک قوی اجتناب می کنند، به احتمال کمتری از نزدیک بینی رنج خواهند برند.
10- معروف بودن
ممکن است باور کردنی نباشد که معروف بودن یک شخص در بین دوستان و خانواده و وابستگان در ژن های وی نهفته است. دانشمندان هاروارد به این نتیجه رسیده اند که معروف و محبوب بودن یک شخص در بین دوستان و اطرافیان خود یک خصیصه ارثی است.
دانشمندان معتقدند که از زمان وجود بشر، کسانی که حائز اطلاعات ارزشمندی در مورد منابع غذایی یا خطرات اطراف بوده اند، مرکز توجه گروه های اجتماعی بوده اند. این افراد حائز ژن هایی هستند که از نیاکان خود به ارث برده اند. افرادی که این ژن ها را به ارث می برند، کسانی هستند که بین همسالان و همکاران خود معروف هستند و مردم می خواهند با آنها دوست شوند. اینکه چطوری این ژن بر این ویژگی تاثیر می گذارد هنوز مستلزم تحقیقات بیشتر است.
11- تحمل درد
اگر موهای قرمز رنگ دارید، تنها ژن موی قرمز را از والدین خود به ارث نبرده اید، ممکن است توانایی تحمل درد بیشتر از افراد دارای موی بلوند به ارث برده اید. در یک سری مطالعات، محققان دانشگاه آلبورگ دانمارک به نمونه های مطالعه کاپسایسین (capsaicin) تزریق کردند که عنصر فعال فلفل تند است و دریافتند که افراد دارای موی قرمز نسبت به سایر رنگ های مو کمتر به این درد حساس هستند.
این افراد غذاهای فلفلی و تند را بهتر تحمل می کنند و نسبت به تزریق و دردهای تیز نیش کمتر حساس هستند. این محققان پیشنهاد کرده اند که تنها 2% از مردم جهان که مو قرمز هستند بیشتر به سرما حساس هستند و کمتر به انواع داروهای بی حس کننده تزریقی واکنش نشان می دهند.
12- عادت عجیب سرفه کردن با نگاه به خورشید
جایزه عادات عجیب و غریب را باید به کسانی بدهند که دچار سندرم ACHOO هستند. این افراد طبق اطلاعات مرکز ملی بیوتکنولوژی آمریکا در زمان دیدن ناگهانی نور خیره کننده خورشید سرفه می کنند.
بنابراین اگر شخصی در تاریکی سینما باشد و بعد از اتمام فیلم از سینما بیرون برود، اگر با اولین مواجهه با نور خورشید سرفه کند دچار سندرم سرفه هلیوپاتیک غالب اتوزوم (ACHOO) هستند. سندرم ACHOO یک اختلال ژنتیکی غالب است، بنابراین اگر یکی از والدین این اختلال را داشته باشد، به احتمال 50% این سندرم به فرزند آنها نیز منتقل می شود.
13- صبح زود بیدار شدن
عادت عمومی این است که شب زود بخواب و صبح زود بیدار شو؛ اما نه در صورتی که ژن آن را به ارث نبرده باشید. در یک مطالعه ژنتیک توسط شرکت 23andMe دریافتند که مردم با توجه به وراثت و ژنتیک خود به دو دسته تقسیم می شوند: کسانی که صبح زود بیدار می شوند و شب زود می خوابند؛ و کسانی که جغد شب هستند.
آنها دریافتند که 15 ناحیه از ژنوم انسان با عادت خواب و بیداری در ارتباط است و کسانی که این ژنوم را دارند شب ها زود می خوابند و صبح زود بیدار می شوند. اما اگر فقط یکی از این ژن ها وجود نداشته باشد، به احتمال 25% شخص شب ها تا دیروقت بیدار مانده و صبح ها سخت بیدار می شود.
علاوه بر این هفت ناحیه دیگر ژنوم با تنظیم ریتم سیرکادین (ریتم شبانه روزی بدن) در ارتباط است. بنابراین ساعت داخلی انسان تحت تاثیر این ژنتیک است. بنابراین ساعت بیولوژیک انسان نیز یک خصیصه ارثی است و با توجه به ژن های به ارث رسیده مشخص می کند که شخص سحرخیز باشد یا تا لنگ ظهر بخوابد.
14- عرق کردن دست ها
ممکن است فقط نتیجه عملکرد اعصاب نباشد. اگر عرق کردن دست مزمن و مفرط باشد، احتمالا حاصل عمل DNA و ژنتیک است و همچنین شیوع عملکرد اعصاب سمپاتیک، که مسئول کنترل واکنش بدن و انقباض عروق خونی دست ها است (و شاید حتی پاها).
محققان دانشگاه UCLA دریافتند که دو سوم افرادی که از هیپرهیدروزیس یا سندرم کف دست خیس یا همان عرق کردن کف دست رنج می برند؛ دارای سابقه خانوادگی هستند. هرچند هر شخص فقط 28 درصد احتمال دارد که این خصیصه را از یکی از والدین خود به ارث ببرد و نشانگر آن است که حضور ژن های دیگری نیز نیاز است. می دانید شیوع این اختلال چقدر است؟ حدود 5 درصد مردم جهان دچار تعریق کف دست هستند.
15- بی خوابی
بی خوابی و بی قراری شبانه نمی تواند فقط علامت روزی پر استرس باشد. بی خوابی اغلب در خانواده ها به ارث می رسد و در حقیقت، یک تیم بین المللی از محققان اخیرا دریافتند که هفت ژن در بدن وجود دارد که شخص را در خطر بی خوابی قرار می دهد.
آنها همچنین دریافتند که بی خوابی دارای همپوشی ژنتیکی قوی با اختلالات اضطرابی، افسردگی و نوروتیسم دارد. بنابراین ممکن است امشب بهتر بخوابید وقتی می دانید: علت بی خوابی در کله شما نیست و روزی ممکن است راه های مبتنی بر بیولوژی انسان پیدا شود که به رفع مشکل بی خوابی شما کمک کند.
