اکوکاردیوگرافی جنین آزمایشی شبیه به سونوگرافی است. این آزمایش به پزشک اجازه میدهد ساختار و عملکرد قلب فرزند متولد نشده شما را بهتر ببیند. این کار معمولاً در سه ماهه دوم، بین هفتههای ۱۸ تا ۲۴ انجام میشود.
[sv slug=”number”]
در این آزمایش از امواج صوتی استفاده میشود که از ساختارهای قلب جنین بازتاب میشوند. ماشینی این امواج صوتی را تجزیه و تحلیل کرده و یک تصویر، یا اکوکاردیوگرام، از فضای داخلی قلب ایجاد میکند. این تصویر اطلاعاتی در مورد چگونگی شکلگیری قلب کودک و عملکرد صحیح آن ارائه میدهد. همچنین پزشک شما را قادر میسازد جریان خون را در قلب جنین مشاهده کند. این نگاه عمیق به پزشک شما امکان میدهد هرگونه ناهنجاری در جریان خون یا ضربان قلب کودک را پیدا کند.
چه زمانی از اکوکاردیوگرافی جنین استفاده میشود؟
همه زنان باردار به اکوکاردیوگرام جنین احتیاج ندارند. برای اکثر زنان، یک سونوگرافی پایه رشد هر چهار حفره قلب کودک را نشان میدهد.
اگر نتیجه این آزمایشات قطعی نباشند یا اینکه پزشک متوجه ضربان قلب غیر طبیعی در جنین شود، ممکن است این روش تشخیصی را پیشنهاد کند.
همچنین ممکن است شما به این آزمایش احتیاج داشته باشید اگر:
- فرزند متولد نشده شما در معرض خطر ابتلا به یک اختلال قلبی یا اختلال دیگر است
- شما سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی دارید
- شما قبلاً کودکی با بیماری قلبی به دنیا آوردهاید
- در دوران بارداری از مواد مخدر استفاده کردهاید
- شما داروهای خاصی مصرف کردهاید یا در معرض داروهایی قرار گرفتهاید که میتوانند باعث نقص قلب شوند، مانند داروهای صرع یا داروهای ضد آکنه
- شما به سایر بیماریها مانند سرخچه، دیابت نوع ۱، لوپوس یا فنیل کتونوریا مبتلا هستید
برخی پزشکان این آزمایش را انجام میدهند. اما معمولاً یک تکنسین سونوگرافی، یا سونوگرافیست، با تجربه آن را انجام میدهد. متخصص قلب و عروق که در زمینه پزشکی کودکان تخصص دارد، نتایج را بررسی خواهد کرد.
چرا این آزمایش مهم است؟
نتایج غیرعادی اکوکاردیوگرافی جنین ممکن است قطعی نباشد یا نیاز به انجام آزمایشهای بیشتر برای یافتن مشکل داشته باشد. بعضی اوقات مشکلات رد میشوند و آزمایش دیگری لازم نیست. در صورتی که پزشک مشکل را تشخیص داد، میتوانید بارداری خود را بهتر مدیریت کرده و برای زایمان آماده شوید.
نتایج حاصل از این آزمایش به شما و پزشکتان کمک میکند تا درمانهایی را که ممکن است کودک شما بعد از زایمان احتیاج داشته باشد، مانند جراحی اصلاحی، انجام دهد. همچنین میتوانید برای کمک به تصمیم گیری در زمان باقی مانده از دوران بارداری، مشاوره و مراقبتهای لازم را دریافت کنید.
آیا آمادهسازی خاصی برای این آزمایش لازم است؟
برخلاف برخی سونوگرافیهای معمول دوران بارداری، پر بودن مثانه برای اکوکاردیوگرام جنین ضروری نیست. همیشه مهم است که تا حد امکان اطلاعاتی در هنگام مراجعه برای اکوکاردیوگرام جنین داشته باشید. به خصوص جزئیات دلیل ارجاع شما توسط متخصص زنان و زایمان مهم است. اگر دلیل این ارجاع این است که شما دچار نقص قلبی هستید، بهتر است که تمام پروندههای پزشکی خود را همراه خود داشته باشید. این آزمایش بسته به آنچه یافت میشود میتواند از ۳۰ دقیقه تا بیش از ۲ ساعت طول بکشد. اگر فرزندان خردسال دیگری را با خود آوردهاید، بهتر است که شخص دیگری نیز برای مراقبت همراه شما باشد.
در این آزمایش چه اتفاقی میافتد؟
این آزمایش شبیه به سونوگرافی معمول بارداری است. اگر از طریق شکم انجام شود، به آن اکوکاردیوگرافی شکمی گفته میشود. اگر از طریق واژن انجام شود، به آن اکوکاردیوگرافی ترانس واژینال گفته میشود.
اکوکاردیوگرافی شکمی
اکوکاردیوگرافی شکمی شبیه به سونوگرافی است. یک تکنسین سونوگرافی ابتدا از شما میخواهد که دراز بکشید و شکم خود را در معرض دید او قرار دهید. سپس ژل روان کننده مخصوصی را روی پوست شما اعمال میکند. ژل مانع از اصطکاک میشود تا تکنسین بتواند مبدل سونوگرافی را که وسیلهای است که امواج صوتی را ارسال و دریافت میکند، بر روی پوست شما منتقل کند. ژل همچنین به انتقال امواج صوتی کمک میکند.
مبدل امواج صوتی با فرکانس بالا را از طریق بدن شما میفرستد. امواج وقتی که به یک جسم متراکم مانند قلب فرزند متولد نشده شما برخورد کند، منعکس میشوند. سپس این امواج صوتی به یک رایانه بازگردانده میشوند. امواج صوتی بسیار بلندتر از آن است که توسط گوش انسان شنیده شود.
تکنسین مبدل را به دور شکم شما حرکت میدهد تا از قسمت های مختلف قلب کودک شما عکس بگیرد. بعد از انجام عمل، ژل از شکم شما تمیز میشود. سپس میتوانید به فعالیتهای عادی خود برگردید.
اکوکاردیوگرافی ترانس واژینال
برای اکوکاردیوگرافی ترانس واژینال، از شما خواسته میشود که لباسهای خود را از کمر به پایین دربیاورید و روی میز دراز بکشید. تکنسین یک مبدل کوچک را وارد واژن شما میکند. این مبدل از امواج صوتی استفاده میکند تا تصویری از قلب کودک شما ایجاد کند.
اکوکاردیوگرافی ترانس واژینال معمولاً در مراحل اولیه بارداری استفاده میشود. این نوع اکوکاردیوگرافی میتواند تصویر واضحتری از قلب جنین ارائه دهد.
آیا خطراتی در ارتباط با این آزمایش وجود دارد؟
خطر شناخته شدهای در ارتباط با اکوکاردیوگرام وجود ندارد، زیرا از فناوری سونوگرافی استفاده میکند و تابشی ندارد.
جواب آزمایش چه موقع آماده میشود؟
زمان جوابدهی به تنظیم اکوکاردیوگرام جنین، سن حاملگی، تشخیص و کیفیت تصاویر بستگی دارد. اگر این مطالعه توسط متخصص قلب و عروق کودکان انجام شود، متخصص قلب و عروق کودکان به محض اتمام آزمایش با شما صحبت میکند و توضیحات مفصلی از نتایج آزمایش را به شما ارائه میدهد. اگر مطالعه اولیه شما توسط متخصص پریاتولوژیک انجام شود و نقص قلبی پیدا شود، برای تشخیص دقیق و مشاوره بیشتر به متخصص قلب و عروق اطفال ارجاع داده میشوید.
اگر نتیجه آزمایش نرمال باشد، بسته به دلیلی که این آزمایش برای شما تجویز شده، ممکن است مرخص شوید یا از شما خواسته شود قبل یا بعد از تولد کودک یک بار دیگر آزمایش را انجام دهید. برخی از مشکلات مانند لوپوس مادرزادی به آزمایشات متعددی نیاز دارند، حتی اگر نتیجه آزمایش اول نرمال باشد. همچنین ممکن است ساختاری در قلب، آنچنان که پزشک دوست دارد قابل مشاهده نباشد، بنابراین ممکن است از شما خواسته شود که دوباره آزمایش را انجام دهید، حتی اگر احتمال وجود مشکل بسیار اندک باشد. حتی در صورت وجود یک آزمایش کاملاً طبیعی و با کیفیت، پزشک به شما میگوید که احتمال همه مشکلات قلبی را نمیتوان رد کرد. دلیل این امر این است که گردش خون در جنین نسبت به بعد از تولد متفاوت است. علاوه بر این، سوراخهای بسیار کوچک موجود در بین حفرههای تحتانی قلب به سختی مشاهده میشود. با این حال، با توجه به گردش خون طبیعی جنین، پزشک میتواند خبرهای کاملاً قطعی را در مورد اکوکاردیوگرام طبیعی جنین ارائه دهد.
اکوکاردیوگرام جنین میتواند هر زمان پس از هفته ۱۷-۱۸ بارداری انجام شود. اما فن آوریهای جدید از جمله مبدلهای ترانس واژینال میتوانند تصاویر قلب را تا هفته ۱۲ نیز بدست آورند. اگر اسکن قبل از ۱۸ هفتگی انجام شود، از شما خواسته میشود برای تأیید یافتههای آزمایش اولیه، آزمایش قطعیتری را دوباره انجام دهید. در بعضی موارد ۱۸ هفته هنوز خیلی زود است.
هنگامی که نقص قلب پیدا شد، متخصص قلب و عروق کودکان به محض اتمام آزمایش، تشخیص و پیامدهای آن را با جزئیات توضیح میدهد. در بیشتر موارد، پزشك ممكن است بعد از اتمام آزمایش اولیه سونوگرافی، آزمایشات دیگری را نیز انجام دهد. متخصص قلب و عروق اطفال احتمالاً برای توضیح اهمیت نقص قلبی از جمله اینکه آیا این نقص قبل از تولد روی جنین تأثیر میگذارد، آیا بعد از تولد نیاز به انتقال فوری دارد، یا آیا بعد از تولد به جراحی قلب نیاز دارد یا خیر، تصاویری را ترسیم میکند. تقریباً در همه موارد از شما خواسته میشود که برای پیگیری اکوکاردیوگرام جنین بازگردید تا در هنگام آمادهسازی برای زایمان اطلاعات بیشتری کسب کنید. متخصص قلب و عروق اطفال در حد امکان اطلاعاتی را در اختیارتان قرار میدهد و همچنین به سوالات شما پاسخ میدهد. بازدیدهای بعدی شما ممکن است شامل ملاقات با جراح قلب یا متخصص قلب و عروق مداخلهای برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد جراحی قلب یا سایر روشهای درمانی پس از تولد باشد.
تشخیص نقص قلب پیامدهای قابل توجهی در سلامت کلی جنین دارد. نقایص قلبی خاص ممکن است خطر ابتلا به مشکلات ژنتیکی مانند سندرم داون یا سندرم دیژورژ را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. وجود تومورهای خوش خیم در قلب باعث میشود که احتمال بیماری اسکلروز توبرک، یک سندرم ژنتیکی که دارای پیامدهای قابل توجهی برای رشد غیر طبیعی مغز است، بسیار بیشتر باشد. این موارد ممکن است نتایج مهمی در پیش بینی وضعیت کودک و همچنین نقش مهمی در کمک به تصمیم گیری در مورد بارداری شما داشته باشد. متخصص قلب و عروق شما اطلاعاتی را در مورد اینكه آیا نیاز است در مورد این مسائل نگران بود یا خیر، در اختیار شما قرار میدهد. با این وجود وقتی نگرانی قابل توجه باشد، شما به سایر اعضای تیم مراقبت که از نزدیک با متخصص قلب و عروق کودکان همکاری میکنند، ارجاع داده میشوید.
سایر آزمایشها و مراحل
سایر آزمایشها، مراحل و ارجاعاتی که ممکن است مورد نیاز باشد شامل موارد زیر است:
- سونوگرافی سطح بالای جنین: یک سونوگرافی دقیق از جنین برای پیگیری رشد جنین، نظارت بر سلامت جنین و ارزیابی جنین برای تشخیص ناهنجاری در اندامهای دیگر لازم است.
- MRI جنین: این آزمایش گستردهتر است و میتواند اطلاعات بیشتری در مورد سلامت کلی جنین و مشکلات مربوط به اندامهای خاصی ارائه دهد.
- مشاوره ژنتیک: متخصصان ژنتیک و مشاوران ژنتیک ارزیابیهایی را از احتمال ابتلا به یک سندرم ژنتیکی و ناهنجاریهای احتمالی در ارگانهای دیگر، بر اساس تشخیص بیماری قلبی و سایر یافتهها درمورد جنین ارائه میدهند. متخصص ژنتیک میتواند اطلاعاتی را در مورد عواقب ناشی از اختلال، احتمال ابتلا به آن یا انتقال و راههای پیشگیری از آن، درمان و مدیریت آن در اختیار بیماران و نزدیکان آنها قرار دهد.
- آمنیوسنتز: این آزمایش برای تعیین اختلالات کروموزومی و ژنتیکی و نقایص خاص هنگام تولد است. آمنیوسنتز با وارد یک سوزن در کیسه آمنیوتیک از طریق دیواره شکم و رحم برای برداشتن نمونهای از مایع آمنیوتیک انجام میشود.
- مشاوره با متخصص: بسته به تشخیص پزشک، ممکن است نیاز باشد به متخصصان دیگری از جمله جراحان عمومی، جراحان مغز و اعصاب، جراحان ارتوپدی و ارولوژیستها نیز مراجعه کنید.
