افتادگی رحم به حالتی گفته میشود که عضلات و رباطهایی که در اطراف رحم هستند و آن را در جای خود نگه میدارند، به مرور زمان ضعیف شده و در نتیجه رحم به سمت پایین کشیده میشود. رحم عضوی از سیستم تولید مثل زنانه است. این عضو در داخل لگن جای دارد و به لحاظ ظاهری شکلی شبیه به گلابی دارد. در دوران بارداری، جنین در حال رشد در داخل رحم قرار دارد و به مرور زمان که جنین رشد میکند، رحم کشیده شده و بزرگ میشود و سپس(بعد از زایمان) جمع شده و به سایز قبلی خود باز میگردد.
میزان پرولاپس یا افتادگی رحم به این موضوع بستگی دارد که بافت های پشتیبانی کننده در اطراف رحم تا چه حد ضعیف شده اند. در حالت افتادگی خفیف، رحم کمی وارد کانال واژن (کانال زایمان) میشود که این موضوع موجب تشکیل یک برآمدگی میشود. در موراد شدیدتر، رحم به قدری دچار افتادگی میشود که کاملا وارد کانال واژن شده و حتی از خارج واژن قابل لمس کردن است که به این حالت، افتادگی کامل گفته میشود.
[sv slug=”alert”]برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ی درمان افتادگی رحم و یا برای رزرو نوبت در مطب دکتر سولماز محمدی با شماره تلفن های 09170836882 تماس حاصل فرمایید.[sv slug=”alert1″]
چه کسانی دچار افتادگی رحم میشوند؟
افتادگی رحم در زنانی بیشتر محتمل است که :
- یک یا تعداد بیشتری زایمان طبیعی داشتهاند
- در دوران یائسگی هستند
- سابقه خانوادگی در ابتلا به افتادگی رحم دارند
یائسگی زمانی رخ میدهد که تخمدان ها تولید هورمون را متوقف میکنند. هورمون های ترشح شده از تخمدان، موجب تنظیم دوره پریود ماهیانه میشود. در صورتی که شخصی 12 ماه متوالی پریود نشود، به عنوان یائسه شناخته میشود. یکی از هورمونهایی که تولید آن در دوران یائسگی متوقف میشود، استروژن است. این هورمون موجب تقویت عضلات کف لگن نیز میشود. بدون ترشح هورمون استروژن، احتمال ابتلا به افتادگی رحم نیز بیشتر است.
افتادگی رحم چقدر شایع است؟
افتادکی رحم مشکلی نسبتا شایع است. ریسک ابتلا به افتادگی رحم با بالا رفتن سن، بیشتر میشود. همچنین در صورتی که شما چندین زایمان طبیعی داشته اید (زایمان از طریق کانال واژن)، ریسک ابتلا به افتادگی رحم در شما بیشتر است.
علت ابتلا به افتادگی رحم چیست؟
رحم که در لگن قرار دارد، توسط گروهی از عضلات و رباط ها در جای مخصوص خود نگه داشته میشود. به این عضلات در واقع عضلات کف لگن گفته میشود. زمانی که این بافت ها ضعیف میشوند دیگر نمیتوانند رحم را در جایی که باید باشد، نگه دارند و به تدریج کشیده و شل میشوند. عوامل متعددی میتواند موجب ضعیف شدن عضلات کف لگن شود:
- کاهش حجم عضلانی در نتیجه بالا رفتن سن
- آسیب در حین انجام زایمان، خصوصا اگر زایمانهای متعدد دشته اید یا نوزاد شما وزن بالایی داشته است (بالای 4 کیلو)
- ابتلا به چاقی مفرط
- ابتلا به سرفه مزمن
- ابتلا به یبوست مزمن
علائم ابتلا به افتادگی رحم چیست؟
در صورتی که شما مبتلا به افتادگی خفیف رحم باید احتمال دارد که هیچ علائم واضحی نداشته باشید. اما هر چه رحم دچار افتادگی بیشتری میشود، به سایر ارگان های داخل لگن (مانند مثانه و روده) فشار وارد میکند و موجب بروز علائمی میشود:
- احساس فشار یا سنگینی در لگن
- در دراخل لگن، شکم یا پایین کمر
- درد در حین رابطه جنسی (دخول)
- دیدن بافت رحم از طریق دهانه واژن
- ابتلا مکرر به عفونت های ادراری
- ترشح مخاط بیش از حد از واژن یا حالت غیر عادی مخاط های ترشح شده
- یبوست
- اختلالات ادراری از جمله ریزش غیرارادی ادرار، تکرر ادرار (ادرار به دفعات بسیار زیاد در روز) یا احساس اضطرار بسیار شدید برای ادرار کردن.
این علائم در صورتی که شخص برای مدت زمانهای طولانی راه برود یا بایستد تشدید میشوند. در این حالت، جاذبه زمین نیز موجب بیشتر کشیده شدن رحم به سمت پایین میشود.
افتادگی رحم چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک در ابتدا یک معاینه لگنی انجام میدهد که بررسی کند رحم از جای طبیعی خود حرکت کرده است یا خیر. در حین انجام معاینه لگنی، پزشک یک اسپکولوم را وارد دهانه واژن میکند و وضعیت داخل واژن و رحم را بررسی میکند. (اسپکولوم وسیله ای است که دهانه واژن را باز نگه میدارد تا پزشک بتواند به راحتی معاینه را انجام دهد). پزشک در حین معاینه به دنبال هر گونه برآمدگی میگردد که بر اثر افتادگی رحم به سمت واژن ایجاد شده باشد.
افتادگی رحم چگونه درمان میشود؟
برای درمان افتادگی رحم روش های جراحی و غیرجراحی وجود دارند. انتخاب روش درمان به صلاحدید پزشک و بر اساس میزان و شدت افتادگی رحم است. وضعیت عمومی سلامت شما، سن شما و تصمیم شما برای بچهدار شدن در آینده نیز در انتخاب روش درمان موثرند. روشهای درمانی برای اغلب بیماران موثر هستند. گزینههای درمان افتادگی رحم در شیراز درمان عبارتن از:
ورزش ها
انجام ورزش های خاصی با نام ورزشهای کِگِل میتوانند به تقویت عضلات کف لگن کمک کنند. در مواردی که افتادگی رحم خفیف است، انجام ورزشهای کگل به تنهایی میتواند، مشکل را مرتفع کند. برای انجام تمرین کگل، عضلات لگن خود را منقبض کنید (درست مانند زمانی که میخواهید ادرار خود را نگه درید). عضلات خود را برای چند ثانیه منقبض نگه دارید و سپس عضلات را شل کنید. این کار را 10 بار تکرار کنید. شما میتوانید این تمرین را به راحتی در هر زمان یا هر جایی انجام دهید. (تا چهار بار در روز)
قرار دادن پِساری واژینال
پِساری وسیله ای پلاستیکی و نرم و منعطف است که شکلی حلقوی (شبیه به شیرینی دونات) دارد. این وسیله در اطراف یا زیر قسمت تحتانی رحم (دهانه رحم) قرار داده میشود. این وسیله از افتادگی رحم به داخل واژن جلوگیری میکند و آن را در جای خود نگه میدارد. قرار دادن پِساری در داخل واژن توسط پزشک متخصص انجام میشود. این وسیله باید به طور منظم ضدعفونی و تمیز شود و قبل از اقدام به رابطه جنسی، بیرون آورده شود.
گزینه های جراحی: هیسترکتومی، ترمیم پرولاپس
یکی از روشهای درمان افتادگی رحم، خارج کردن رحم از بدن طی عملی به نام هیسترکتومی است. این جراحی ممکن است از طریق برشی در ناحیه واژن ایجاد شود که به آن هیسترکتومی واژینال گفته میشود و د صورتی که برش جراحی در ناحیه شکم باشد به ان هیسترکتومی ابدومینال یا هیسترکتومی شکمی گفته میشود. هیسترکتومی یک جراحی اصلی است و خارج کردن رحم بدین معناست که شخص دیگر نمیتوند دیگر باردار شود.
ترمیم افتادگی بدن انجام هیسترکتومی
در این روش، رحم به جای اصلی خود بازگردانده میشود. ممکن است عمل ساسپِنشِن رحم انجم شود که در آن رباط های ناحیه لگن مجددا به قسمت پایینی رحم (با استحکام بیشتراز قبل) متصل میشوند تا رحم در جای خود ثابت شود. این جراحی نیز بسته به تکنیک انتخابی میتواند از طریق برش در شکم یا از طریق واژن انجام شود.
عوارض فتادگی رحم چیست؟
در صورتی که افتادگی رحم درمان نشود میتواند بر روی سایر ارگان های داخل ناحیه لگنی تاثیر سوء بگذارد. افتادگی رحم میتواند بر عملکرد مثانه و روده بزرگ اثر بگذارد. این مساله همچنین مشکلاتی در روابط جنسی شما ایجاد کرده موجب درد در هنگام رابطه جنسی میشود.
آیا میتوان از افتادگی رحم پیشگیری کرد؟
در تمامی موارد نمیتوان از افتادگی رحم پیشگیری کرد اما راه هایی وجود دارد که میتوانید از طریق آن ریسک ابتلا به افتادگی رحم را کهش دهید. ایجاد تغییراتی در روتین زندگی میتواند احتمال ابتلا به افتادگی رحم را کمتر کند:
- حفظ وزن طبیعی و سالم بدن
- انجام منظم ورزش و همچنین انجام ورزش های کگل برای تقویت عضلات کف لگن. به خاطر داشته باشید قبل از شروع هر برنامه ورزشی جدید، از قبل با پزشک خود هماهنگ شوید.
- داشتن رژیم غذایی سالم. (در این مور با پزشک خود یا یک متخصص تغذیه مشورت کند)
- ترک سیگار. این کار موجب کاهش ریسک ابتلا به سرفه های مزمن میشود که فشار زیادی به عضلات کف لگن وارد میکند.
- استفاده از تکنیک های صحیح در هنگام بلند کردن اجسام
تکنیک های صحیح بلند کردن اجسام چست؟
نکات متعددی وجود دارد که به شما کمک میکند اجسام سنگین را به شیوه صحیح بلند کنید و بنابراین از بروز آسیب جلوگیری کنید. این تکنیک ها عبارتند از:
- سعی کنید اجسامی را که شکلی نامتقارن دارد و وزن انها به طور همگون توزیع نست، به تنهایی بلند نکنید
- از بلند کردن اجسامی که سطح آنها بالاتر از کمر شما است خودداری کنید.
- قبل از بلند کردن جسم توجه کنید که پاهای شما کاملا در سطحی ثابت و محکم است
- برای بلند کردن جسمی که پایینتر از سطح کمر شما است، کمر خود را صاف نگه دارید و از ناحیه زانو و لگن خم شوید. هرگز برای بلند کردن جسمی با زانوهای صاف از ناحیه کمرخم نشوید.
- پاهای خود را از هم کمی باز کنید و نزدیک به جسم بایستید و پاهای خود را محکم روی زمین نگه داید. عضلات شکم خود را منقبض کنید و جسم را با کمک عضلات پای خود بلند کنید. در هنگام صاف کردن زانوی خود این کار را به آرامی انجام دهید و هرگز به طور ناگهانی پای خود را صاف نکنید.
- هنگام حمل جسم کاملا صاف بایستید و به طرفین چرخش نداشته باشید.
- اگر جسمی را میخواهید از روی میز بردارید. ابتدا ان را به لبه میز هل دهید تا به شما نزدیک شود. زانوی خود را خم کنید و سپس جسم را بلند کنید و سپس دوباره زانوی خود را صاف کنید.
- جسمی که حمل میکنید را به بدن خود نزدیک نگه دارید. عضلات شکم خود را منقبض نگه دارید. قدم های کوتاه و آرام بردارید.
- هنگام قرار دادن جسم روی زمین، مجددا پاهای خود را کمی از هم باز کنید، عضلات شکم خود را منقبض کنید و از ناحیه زانو و لگن خم شوید.
آیا ممکن است مشکل افتادگی رحم مجددا عود کند؟
در اغلب موارد درمان افتادگی رحم موفقیتآمیز و موثر است. اما در برخی موارد ممکن است افتادگی رحم مجددا بازگردد. این مشکل زمانی رخ میدهد که افتادگی رحم بسیار شدید است، شخص دچار چاقی مفرط است یا سن بیمار پایین است (زیر 60 سال).
نتایج بلند مدت درمان چگونه است؟
در اغلب موارد نتایج درمان کاملا رضایتبخش است. معمولا ایجاد تغییراتی در روتین زندگی (ورزش کردن و کاهش وزن) تاثیر بسیار زیادی در بهبود پرولاپس رحم و پیشگیری از بروز مجدد آن دارد. در صورت داشتن هر گونه سوال یا نگرانی با پزشک خود صحبت کنید. پزشک متخصص میتواند به شما کمک کند بهترین روش درمانی را انتخاب کرده و با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی خود از بروز مجدد افتادگی رحم پیشگیری کنید.
