وقتی صحبت از زایمان میشود، هدف همه ما یکسان است: بیرون آوردن کودک! اینکه ما چگونه این کار را انجام میدهیم، یک انتخاب شخصی است و در بعضی مواقع نیز یک ضرورت پزشکی است.
اگر باردار هستید و میخواهید درباره اینکه که کدام گزینه برای شما بهتر است تصمیم بگیرید، زایمان طبیعی (زایمان واژینال) یا زایمان سزارین، تفاوتهای اساسی وجود دارد که باید در نظر بگیرید، همچنین سوالاتی وجود دارد که باید از پزشک خود بپرسید. این مقاله هر دو گزینه زایمان، زمان ریکاوری و بهبودی مرتبط با آن و خطرات و عوارض آن را بررسی میکند.
[sv slug=”number”]
تعاریف زایمان طبیعی
در این مقاله، “زایمان طبیعی” زایمان واژینال در نظر گرفته میشود که می تواند با یا بدون داروی مسکن یا هرگونه مداخله پزشکی باشد.
به طور معمول، زایمانهای واژینال نیاز به بستری شدن طولانی مدت در بیمارستان ندارند. همچنین میزان تزریق کمتر است و بهبودی سریعتر حاصل میشود. برخی از زنان بدون هیچ گونه مداخله پزشکی نوزاد خود را به دنیا میآورند، در حالی که ممکن است برخی دیگر به نوعی مداخله نیاز داشته باشند یا آن را درخواست کنند. این مداخلات پزشکی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- پیتوسین برای ایجاد زایمان
- یک اپیزیوتومی (یک برش جراحی) برای عبور سر کودک بدون پاره شدن پوست
- آمنیوتومی یا پارگی مصنوعی غشا آمنیوتیک (پاره شدن کیسه آب)
- زایمان با فورسپس یا وکیوم
تعریف زایمان سزارین
گزینه دیگر زایمان سزارین است که یک روش جراحی برای برداشتن کودک در صورت عدم امکان زایمان واژینال یا درخواست آن توسط مادر است. زایمان سزارین میتواند برنامهریزی شده یا از نظر پزشکی مورد نیاز باشد.
زایمانهای سزارین اگرچه به اندازه زایمانهای واژینال رایج نیستند، اما شرایط خاصی باعث ضرورت این نوع زایمانها میشوند. این شرایط شامل موارد یر است:
- نگرانیهای پزشکی برای کودک
- باردار بودن بیش از یک نوزاد
- مشکلات جفت
- درد زایمان به موقع شروع نمیشود
- کودک بزرگ است
- زایمان بریچ ایجاد شده است
- عفونت یا بیماری مادر، مانند فشار خون بالا یا دیابت
اگر شما قبلا سزارین کردهاید، اکنون دوباره باردار هستید و کاندیدای خوبی برای عمل سزارین هستید، ممکن است پزشک در مورد زایمان طبیعی پس از سزارین (VBAC) با شما صحبت کند. زنانی که سزارین شدهاند، برای زایمان دوباره خود در آینده دو انتخاب دارند: زایمان برنامه ریزی شده سزارین یا زایمان طبیعی.
گفته میشود زنانی که در معرض خطر پارگی رحم قرار دارند، کاندیداهای خوبی برای VBAC نیستند. اگر برش رحم شما یک برش عمودی کوچک یا بزرگ باشد، ممکن است پزشک به شما توصیه کند که مسیر VBAC را طی نکنید. هر دوی این برشها در مقایسه با برشهای عرضی یا پهلو به پهلو در قسمت پایین رحم، خطر پارگی بیشتری دارند. گاهی اوقات VBAC انجام میشود، اما موفقیت آمیز نیست و پزشک سزارین را انجام میدهد.
روش انجام انواع زایمان چگونه است؟
زایمان طبیعی
زایمان طبیعی میتواند در بیمارستان، یک مرکز زایمان یا در خانه اتفاق بیفتد. برخی از زنان برای کمک به کنترل درد زایمان خود از داروهای ضد درد مانند اپیدورال استفاده میکنند.
شما میتوانید انتظار داشته باشید که زایمان در سه مرحله انجام شود: مرحله اولیه، فعال و انتقالی (یا مرحله اول، دوم و سوم). یک پرستار یا پزشک به طور دورهای شما را معاینه میکند تا ببیند در کدام مرحله قرار دارید. این معاینه با اندازهگیری دهانه رحم انجام میشود.
وقتی دهانه رحم به ۱۰ سانتیمتر رسید، کاملاً گشاد شده و وقت آن است که زور بزنید. زمانی که زور میزنید وکودک به پایین کانال زایمان حرکت میکند، تیم پزشکی به شما کمک میکنند. پس از به دنیا آمدن کودک، همچنان انقباضات جزئی خواهید داشت تا جفت نیز از رحم شما خارج شود.
زایمان سزارین
زایمان سزارین با زایمان طبیعی کاملاً متفاوت است. به طور کلی، سزارین یک عمل جراحی است که حدود ۴۵ دقیقه طول میکشد، در حالی که زایمان از طریق واژن میتواند ساعتها طول بکشد. برای این نوع زایمان، پزشک شما شکافی را در شکم و رحم شما ایجاد میکند تا کودک شما را بیرون بیاورد.
پس از بیرون آمدن کودک، پزشک شما بند ناف را بریده، جفت را برداشته و برش را میبندد. از آنجا که این یک عمل جراحی است، به شما یک بلوک اپیدورال یا بیهوشی عمومی داده میشود. اگر دکتر شما گزینه دوم را انتخاب کند، شما در طول عمل بیدار نخواهید بود. برعکس، یک بلوک اپیدورال که قسمت تحتانی بدن شما را بیحس میکند، به شما امکان میدهد در طول عمل بیدار باشید.
پس از زایمان سزارین، ممکن است لازم باشد قبل از اینکه کودک خود را در آغوش بگیرید، تیم پزشکی شما کودک را بررسی کند و راه تنفس او را پاک کند. اگرچه پس از زایمان در اسرع وقت کودک خود را در آغوش خواهید گرفت، اما ممکن است به اندازه زایمان طبیعی سریع اتفاق نیفتد.
ریکاوری و بهبودی
پزشکان ۶ هفته اول پس از زایمان را به یک دلیل “دوره نقاهت” مینامند. در این مدت است که بدن شما باید استراحت کند و از فشار ناشی از زایمان بهبود یابد.
زایمان طبیعی
ریکاوری و بهبودی شما پس از زایمان طبیعی به این بستگی دارد که چه اقدامات پزشکی، در صورت وجود، در هنگام زایمان انجام شده است. به عنوان مثال، اگر به اپیوزوتومی احتیاج داشته باشید، ریکاوری و بهبودی به احتمال زیاد ۶ هفته کامل طول میکشد. همچنین دوره نقاهت دردناکتر خواهد بود و نیاز به برخی تنظیمات در برنامه روزانه خود خواهید داشت.
مادرهایی که بدون پارگی پرینال یا اپیزیوتومی زایمان کردهاند، ممکن است در عرض ۳ هفته یا کمتر بهتر شوند. از این گذشته، اکثر خانمها حداقل به مدت ۱ تا ۲ هفته در ناحیه پرینال احساس درد و خونریزی خواهند داشت.
زایمان سزارین
بهبودی پس از سزارین مانند عمل جراحی است. شما باید ۲ تا ۴ روز اول پس از عمل در بیمارستان بمانید. حرکت کردن، از جمله داخل و خارج شدن از رختخواب، اغلب دشوار و کاملاً دردناک است.
در چند هفته اول، ممکن است متوجه شوید که جای زخم شما خارشدار یا دردناک است. این بخشی از روند بهبود است. همچنین ممکن است به مدت ۴ تا ۶ هفته گرفتگی، خونریزی یا ترشحات خفیف داشته باشید. پزشک شما پس از ۶ هفته پیشرفت شما را ارزیابی خواهد کرد تا مشخص کند چه فعالیتهایی را میتوانید از سر بگیرید.
بهبودی پس از کدام روس زایمان راحتتر خواهد بود؟
به طور کلی، زمان ریکاوری و بهبودی پس از زایمان واژینال اغلب به طور قابل توجهی کوتاهتر از سزارین است. همانطور که گفته شد، برخی از زنان عکس این را تجربه میکنند.
مهم است که بدانید بدن افراد با یکدیگر متفاوت است و همچنین هر زایمان با زایمان دیگر تفاوت دارد. اغلب اوقات، زایمانهای بعدی بهبودی آسانتری دارند، اما نه همیشه.
خطرات و عوارض
زایمانهای طبیعی و سزاین با خطرات و عوارض بالقوهای همراه هستند.
- زنانی که به صورت طبیعی زایمان میکنند، ممکن است پارگی پرینال را تجربه کنند یا نیاز به اپیزیوتومی داشته باشند که به بخیه و چندین هفته زمان بهبودی نیاز دارد. بعلاوه، بسیاری از زنان پس از زایمان طبیعی با مشکلاتی در کنترل مثانه یا افتادگی اندام روبرو میشوند.
- و مانند سایر جراحیهای بزرگ، سزارین نیز خطرات و عوارض بالقوهای دارد. مشکلاتی که ممکن است پس از سزارین ایجاد شود شامل عفونت، از دست دادن خون، لخته شدن خون، آسیب به روده یا مثانه و واکنش به بیهوشی یا دارو است.
مزایا و معایب برای نوزاد
سزارین
نوزادانی که با عمل سزارین متولد میشوند ممکن است در هنگام تولد و حتی در دوران کودکی دچار مشکلات تنفسی مانند آسم شوند.
در عمل سزارین خطر آسیب به کودک کمتر است. همچنین، به دلایلی که همچنان نامشخص است، برخی از مطالعات حاکی از وجود ارتباط بین نوزادان متولد شده از طریق روش سزارین و احتمال چاقی بیشتر در کودکان و بزرگسالان است. یک توضیح درباره این مسئله است که ممکن است خانمهایی که چاق هستند یا دیابت مربوط به بارداری دارند، بیشتر به عمل سزارین احتیاج داشته باشند.
زایمان طبیعی
برخی از مزایای زایمان طبیعی این است که مادر زودتر از زنانی که تحت عمل جراحی قرار گرفتهاند، با نوزاد خود تماس خواهد داشت و میتواند زودتر شیردهی را آغاز کند.
در طی زایمان طبیعی، عضلات درگیر در این فرآیند احتمالاً مایعات موجود در ریههای نوزاد را خارج میکند. این اتفاق مفید است زیرا باعث میشود نوزادان هنگام تولد کمتر دچار مشکلات تنفسی شوند. نوزادانی که از طریق زایمان طبیعی به دنیا میآیند، در هنگام عبور از کانال زایمان مادر، دوز اولیه باکتریهای خوب را دریافت میکنند که ممکن است سیستم ایمنی بدن آنها را تقویت کرده و از دستگاههای رودهای آنها محافظت کند.
اگر زنی زایمان طولانی داشته باشد یا کودک بزرگ باشد و از طریق واژن زایمان کند، یکی از خطرات این است که کودک ممکن است در طی مراحل زایمان آسیب ببیند و در نتیجه پوست سرش کبود شود یا استخوان ترقوه او بشکند.
زایمان سزارین بهتر است یا طبیعی
اگر در مورد انواع روشهای زایمان سوالی دارید، حتماً در ویزیتهای معمول قبل از تولد با پزشک خود صحبت کنید. آنها میتوانند به شما کمک کنند تا تشخیص دهید کدام گزینه برای شما بهتر است.
تدوین یک برنامه که اهداف شما را برای زایمان مشخص کند، میتواند به شما کمک کند تا برای زایمان آماده شوید. چه زایمان شما طبیعی و چه سزارین باشد، هدف نهایی به دنیا آمدن یک کودک سالم است.
