علل میگرن قاعدگی

اگر در دوران قاعدگی به طور مداوم دچار سردردهای شدید می‌شوید به پزشک مراجعه کنید. پزشک با شما در خصوص روش‌های درمانی مختلفی از قبیل هورمون درمانی یا تجویز دارو صحبت خواهد کرد. در صورتی که سردرد شما با علائم و نشانه‌های زیر همراه می‌‌شود به پزشک مراجعه کنید:

• آشفتگی ذهنی
• تشنج
• دوبینی
• بی حسی
• اختلال در حرف زدن

 این نوع سردردها به پریود شما ارتباط ندارند و به احتمال زیاد به یک اختلال پزشکی جدی مرتبط هستند.

 علل سردردهای میگرنی در دوران قاعدگی چیست؟

 تغییر در سطح هورمون‌های بدن باعث تحریک سردردهای هورمونی و میگرن قاعدگی می‌شود. هورمون‌ها وظیفه تنظیم کردن تعداد زیادی از عملکردهای بدن را بر عهده دارند. زنانی که در طول دوران پریود دچار سردرد می‌شوند قبل از پریود و در طول پریود و پس از آن سردرد را تجربه خواهند کرد که این نوع سردرد به علت تغییر در سطح استروژن و پروژسترون به وجود می‌آید. استروژن یک نوع هورمون جنسی زنانه است که از طریق جریان خون به انتقال پیام به نقاط مختلف بدن می‌پردازد. در اواخر چرخه قاعدگی سطح استروژن افزایش پیدا می‌‌کند و این امر باعث آزاد سازی تخمک می‌شود. پروژسترون یک هورمون مهم دیگر است که افزایش سطح آن باعث می‌‌شود تخمک در درون رحم قرار بگیرد. پس از تخمک گذاری و آزاد شدن تخمک از تخمدان سطح هورمون‌ها کاهش پیدا می‌کند و استروژن و پروژسترون قبل از قاعدگی به پایین ترین سطح خود می‌رسند. کاهش سطح هورمون‌ها باعث می‌شود که زنان دچار سردرد شوند. ممکن است سایر اوقات نیز شما دچار سردردهای هورمونی شوید. برخی از زنان در دوره قبل از یائسگی یا دوران یائسگی به علت توقف در تولید هورمون‌ها بیشتر دچار سردرد می‌شوند.

 انواع سردردها در دوران قاعدگی

 سردردها انواع مختلف و دلایل متفاوتی دارند اما فقط دو مورد از آنها به دوران قاعدگی ارتباط دارند که به شرح زیر می‌باشند:

 سردردهای تنشی

 سردردهای تنشی یک نوع سردرد بسیار شایع است که معمولاً در دو طرف سر احساس می‌شود و با فشار یا احساس سفتی خفیف یا متوسط در این نقاط همراه است. برخی از افراد سردردهایی شبیه این نوع سردردها را در دوران پریود خود تجربه می‌کنند. برای بررسی این نوع سردرد و ارتباط آن‌ها با قاعدگی به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.

 سردردهای میگرنی

 میگرن اختلالی است که می‌‌تواند به علت درد شدید باعث ناتوانی فرد شود طی یک سال گذشته در سراسر جهان ۶/۱۷ درصد از زنان و ۷/۵ درصد از مردان حداقل یک بار دچار سردرد میگرنی شده‌ اند. سردردهای میگرنی بسیار شدید هستند و معمولاً حالت ضربان دار می‌‌باشند و بیشتر در یک طرف از سر احساس می‌شوند. میگرن می‌‌تواند با عوارض جانبی دیگری از قبیل تهوع و استفراغ، بدتر شدن سردرد به علت انجام فعالیت جسمانی، حساسیت به نور و صدا همراه شود و برخی دیگر از افراد دچار علائم حسی یا بینایی می‌شوند که قبل از حمله میگرن رخ خواهد داد که این علائم نشان دهنده بروز میگرن است. میگرن می‌‌تواند تا سه روز طول بکشد. زنان در مقایسه با مردان بیشتر دچار سردردهای میگرنی می‌شوند و محققان تصور می‌کنند که این امر به نوسانات هورمونی به ویژه هورمون استروژن در دوران قاعدگی ارتباط دارد. تصور بر این است که میگرن قاعدگی به علت کاهش سطح هورمونها قبل از شروع قاعدگی رخ می‌دهد. درصد کمی از زنان در زمان شروع پریود دچار سردردهای میگرنی می‌شوند که این سردردها می‌تواند مدت زیادی طول بکشد و در مقایسه با میگرنی که در سایر مواقع رخ می‌دهد با احساس تهوع و استفراغ بیشتری همراه می‌شود و بیمار نسبت به نور یا بو حساس نخواهد شد. سردردهایی که با شروع پریود به وجود می‌آیند سردردهای میگرنی خالص نام دارد.

 سندروم سردرد قاعدگی

 سندروم سردرد قاعدگی قبل از شروع پریود رخ می‌‌دهد و با علائم و نشانه‌های متعددی که بین این نوع سردرد با سردردهای معمولی قاعدگی تمایز می‌‌گذارند همراه می‌شود. علائم و نشانه‌های این نوع سردرد عبارت است از درد که با خستگی همراه می‌‌شود، درد مفاصل، کاهش دفع ادرار، یبوست و فقدان هماهنگی بدن. ممکن است فرد دچار افزایش اشتها شود یا تمایل به خوردن شکلات یا نمک در او افزایش پیدا کند.

 علائم و نشانه‌های میگرن قاعدگی چیست؟

• سردرد
• تهوع
• حساسیت به صدا
• حساسیت به نور روشن

 در سردردهای هورمونی و میگرن قاعدگی ممکن است شما دچار علائم و نشانه‌های زیر شوید:

• احساس خستگی شدید
• درد مفاصل و عضلات بدن
• یبوست یا اسهال
• میل زیاد به خوردن یک ماده غذایی
• تغییرات خلق و خو

 سردردهای قاعدگی چگونه درمان می‌شوند؟

 درمان سردردهای قاعدگی و میگرن قاعدگی به شدت بروز آنها بستگی دارد و شایع ترین روش‌های موجود برای درمان آنها به شرح زیر می‌باشد:

 دارو درمانی

 زنانی که به طور مداوم دچار حملات شدید می‌‌شوند می‌‌توانند متقاضی درمان با روش‌های پیشگیری کننده باشند. زنانی که دچار حملات میگرن می‌‌شوند می‌‌توانند قبل از حمله از دارو استفاده کنند و زنانی که دچار میگرن قاعدگی هستند ولی از داروهای پیشگیری کننده استفاده نمی‌کنند مصرف پروفیلاکسیس به مدت کوتاه قبل از قاعدگی می‌تواند مفید باشد. برخی از داروهایی که مصرف آنها به طور موقت قبل از شروع قاعدگی تاثیرات زیادی دارد عبارتند از ناپروکسن سدیم یا سایر داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب که باید دو بار در روز مصرف شوند، فروواتریپتان که باید از روز اول دو مرتبه مصرف شود و پس از آن دز آن کمتر شود، ناراتریپتان که ۲ بار در روز مصرف می‌شود و سوماتریپتان که باید دو بار در روز مصرف شود، متیل ارگونویس دو بار در روز مصرف می‌شود، DHE که روزی ۲ بار یا به صورت تزریقی یا اسپری مصرف خواهد شد منیزیم نیز باید روزی دو بار مصرف شود.

• تریپتان‌ها، ارگوتامین وDHE را می‌توان قبل از شروع پریود مصرف کرد بدون آنکه نگران وابسته شدن به آنها باشید. در صورتی که داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب را حدود ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از شروع پریود مصرف کنید می‌توانند در کاهش ریسک بروز سردردهای قاعدگی نقش مفید داشته باشند.
• مصرف فلوکستین نیز در مواردی که سردردهای قاعدگی به اختلالات خلق و خو قبل از پریود ارتباط داشته باشند می‌تواند در فاصله بین تخمک گذاری و قاعدگی در جلوگیری از سردرد مفید باشد.

 مصرف کافئین

 کافئین یکی از روش‌های سودمند برای درمان سردردهای هورمونی است و مصرف شکلات و چای، نوشیدنی‌های کافئین دار و نوشابه می‌تواند باعث تسکین سردرد شود. در واقع برخی از داروهایی که برای تسکین میگرن قاعدگی تجویز می‌شوند حاوی کافئین هستند. می‌‌توانید به مصرف کافئین بپردازید و به بهبود سردرد خود کمک کنید. کافئین اعتیاد آور است و مصرف آن در مقادیر زیاد و در طول دوران پریود می‌تواند باعث وابستگی جسمی شود. قطع مصرف ناگهانی کافئین پس از قاعدگی می‌تواند باعث برگشت مجدد سردرد شود.

طب سوزنی

 در صورتی که طب سوزنی در زمان شروع علائم و نشانه‌های سردرد مورد استفاده قرار بگیرد می‌تواند به کاهش دفعات بروز سردرد کمک کند با این حال به تحقیقات بیشتری نیاز داریم تا اثرگذاری این روش تایید شود. درمان سردردهای میگرنی در دوران قاعدگی می‌‌تواند باعث کاهش دفعات حملات میگرنی شود.

 سرما درمانی

 کمپرس سرد را به مدت ده دقیقه روی پیشانی خود قرار دهید و ۱۰ دقیقه استراحت کنید. سرما درمانی می‌تواند به کاهش التهاب و درد کمک کند.

 تمرینات ورزشی ریلکسیشن

 برخی از تمرینات ورزشی از قبیل یوگا و نفس کشیدن عمیق باعث شل شدن عضلات کاهش تنفس و بهبود علایم و نشانه‌های سردرد می‌شود. یادگیری نحوه ریلکس کردن بدن به شما برای کنترل عملکردهای نقاط مختلف بدن از قبیل ضربان قلب و فشار خون کمک می‌کند. کاهش استرس و تنش باعث کاهش شدت سردرد خواهد شد.

 مصرف ویتامین

 مصرف برخی ویتامین‌ها از قبیل ب ۲ یا کوآنزیم کیوتن و منیزیم می‌تواند از تعداد دفعات حملات میگرن بکاهید. اگر شما باردار هستید و در حال حاضر از داروی خاصی استفاده می‌کنید بهتر است قبل از استفاده از هرگونه مکملی با پزشک خود مشورت کنید.

 ماساژ درمانی

 ماساژ درمانی می‌‌تواند باعث افزایش شل شدن عضلات و کاهش گرفتگی ناحیه شانه، کمر و گردن شود همچنین می‌تواند از شدت و دفعات حملات میگرن و سردردهای تنشی بکاهد.

 تغییر سبک زندگی برای کنترل میگرن و سردرد

 همه مواردی که مربوط به اصلاح سبک زندگی است مورد بررسی قرار نگرفته است اما مواردی در بخش زیر به آنها اشاره می‌‌کنیم جزو موارد استانداردی هستند که به شما برای کنترل سردرد کمک خواهند کرد. آنها را امتحان کنید شاید باعث بهبود شما شدند.

 به اندازه کافی بخوابید

 از آن جایی که خستگی و اختلالات خواب با تحریک سردرد و میگرن ارتباط دارند باید بتوانید برنامه خود را به نحوی تنظیم کنید که به اندازه کافی بخوابید و استراحت نمایید. اگر شما صبح پس از بیدار شدن از خواب معمولاً دچار سردرد می‌شوید بهتر است به لحاظ آپنه خواب بررسی شوید.

 از قرار گرفتن در هوای خیلی سرد و گرم خودداری کنید

 تغییرات هوا و قرارگرفتن در هوای خیلی سرد و خیلی گرم باعث تحریک میگرن و سردرد می‌شود. اگر قصد دارید بیرون بروید ابتدا به بررسی هواشناسی بپردازید سپس برنامه ریزی کنید. در هوای خیلی گرم از قرار گرفتن در مقابل نور خورشید خودداری کنید زیرا خستگی و کم آبی بدن می‌تواند باعث بروز سردرد شود.

 در یک مکان تاریک و ساکت استراحت کنید

 افرادی که دچار سردردهای میگرنی هستند سر و صدا و نور باعث بدتر شدن شرایط آنها می‌‌شود و برخی از آنها با استراحت کردن در اتاق تاریک و ساکت بهبود پیدا می‌کنند.

 آیا مصرف قرص ضد بارداری باعث سردرد می‌شود؟

 گاهی اوقات سردرد به دنبال عوارض جانبی قرص ضدبارداری به وجود می‌آید. سردردهای ناشی از پایین آمدن سطح استروژن یک نوع سردرد است که به علت قطع مصرف دارو ایجاد می‌شود. این نوع سردرد معمولاً طی مدت ۳ روز برطرف می‌‌شود اما دوباره در دوره بعدی پریود و یک هفته عدم مصرف آن بر می‌گردد.

 داروهای ضد بارداری هورمونی برای افراد مبتلا به میگرن

 افراد مبتلا به میگرن که دچار حساسیت به نور هستند بهتر است از داروهای هورمونی ضدبارداری ترکیبی استفاده نکنند زیرا میگرن و حساسیت به نور یکی از فاکتورهای در بروز سکته محسوب می‌شود و مصرف قرص ضد بارداری هورمونی ریسک بروز این اختلال را افزایش می‌‌دهد. ترکیب این فاکتورهای خطر باعث می‌شود احتمال بروز سکته در افرادی که از داروهای ضدبارداری استفاده می‌کنند در مقایسه با افرادی که از آنها استفاده نمی‌کنند سه برابر شود. افرادی که دچار میگرن مزمن هستند بهتر است از روش‌های پیشگیری از بارداری زیر استفاده نمایند:

• کاشت آی یو دی
• کاشت پروتز
• مصرف قرصی که فقط حاوی استروژن است
• تزریق آمپولی که فقط حاوی پروژسترون است
• هر نوع روش پیشگیری از بارداری اورژانسی

 اکثر افرادی که دچار حساسیت به نور نیستند می‌توانند از داروهای ضدبارداری هورمونی استفاده کنند زیرا مزایای قرص ضد بارداری بیشتر از افزایش ریسک بروز سکته است. افرادی که فاکتورهای خطر بروز سکته از قبیل بالا بودن سن و استعمال دخانیات را دارند بهتر است از داروهای ضد بارداری هورمونی استفاده نکنند. افرادی که دچار سردردهای میگرنی نمی‌شوند هیچ محدودیتی در ارتباط با مصرف داروهای ضدبارداری هورمونی ندارند زیرا با توجه به سن شما و سایر فاکتورهای خطر مصرف این داروها ایمن ‌تر از سایر روش‌ها محسوب می‌شود. با پزشک خود در خصوص نحوه بهترین روش پیشگیری از بارداری صحبت کنید. اگر شما دچار سردرد یا اختلال می‌‌گیرند هستید اما نمی‌دانید که این اختراع قاعدگی شما ارتباط دارد یا خیر می‌‌توانید با مراجعه به پزشک نوع و علت سردرد خود را مشخص کنید. درصورتی که سردردهای شما در چندین دوره پریود تکرار شد بهتر است به پزشک مراجعه نمایید.