ميومكتومی (میو به معنی فیبروئید، اکتومی به معنی حذف یا برداشتن) از نظر لغوی به معنی برداشتن فیبروئیدها با عمل جراحی میباشد. جراحی میومکتومی گزینهای است برای زنانی که دارای علائم ابتلا به فیبروئید رحم هستند و نمیخواهند عمل هیستروکتومی را انجام دهند. میومکتومی میتواند با تکنیک برش کوچک ( لاپاراسکوپی میومکتومی ) و یا با روش شکم باز (با ایجاد برش بزرگتری در شکم) انجام شود. لاپاراسکوپی میومکتومی در مقایسه با جراحی شکم باز، مزیتهای زیادی دارد همچون:
- تسریع در بازیابی
- کاهش زمان بستری
- جای بخیه بهتر و زیباتر
- کاهش جای بخیه ناشی از فرایند جراحی
- احتمال باروری بیشتر
لاپاراسکوپی میومکتومی عمل لاپاراسکوپی پیشرفتهای است و میزان موفقیت آن تا حد زیادی به تجربه و مهارت جراح بستگی دارد.
همیشه با پزشک دومی هم مشورت کنید
اگر پزشک شما جراحی باز یا جراحی با ربات را پیشنهاد داد، از او بپرسید که چرا لاپاراسکوپی میومکتومی مرسوم را پیشنهاد نمیدهد و همیشه با پزشک دومی هم مشورت داشته باشید. تا جایی که ممکن است به دنبال متخصصی با تجربه در جراحی برداشتن فیبروئید بگردید، کسی که به شما کمک کند تمامی گزینههای پیش رویتان را درک کنید و بتواند پیشرفتهترین تکنیکها را به کار گیرد. مهم است که از خطرهای احتمالی آگاهی داشته باشید، در این صورت میتوانید انتخابی آگاهانه داشته باشید. دکتر متخصص زنان و زایمان شما را از مزیتها و خطرهای موجود آگاه خواهد کرد.
لاپاراسکوپی میومکتومی برای تمامی فیبروئیدها مناسب است؟
میومکتومی میتواند به عنوان یک هیستروسکوپی، عمل باز یا لاپاراسکوپی انجام شود.
- میومکتومی هیستروسکوپی: فیبرومهای زیرمخاطی (ساب موکوس) که به سمت دیواره داخلی رحم رشد میکنند، کمتر از 4 سانتیمتر هستند و در فاصله ایمنی از حاشیه بیرونی رحم قرار میگیرند که میتوان آن را با روش ترانس سرویکال جراحی کرد. در فرایند جراحی، تلسکوپی از طریق گردن رحم وارد میشود و از این مسیر فیبرومها برداشته میشوند. هیچ برشی انجام نمیشود و دوره بازیابی بسیار سریع است.
- لاپاراسکوپی میومکتومی: این عمل برای مواقعی مد نظر قرار میگیرد که اندازه بزرگترین فیبروم کمتر از 10 سانتیمتر باشد و تعداد کل فیبرومها کمتر از 5 باشد. البته گاهی فیبرومهای بزرگتر و پرتعدادتر را هم میتواند با این روش برداشت که به شرایط فردی بستگی دارد. معمولا اگر زمان تقریبی عمل جراحی کمتر از سه ساعت مد نظر باشد، روش لاپاراسکوپی استفاده میشود. گاهی هم به عنوان فرایندی دو یا سه مرحلهای میتواند به کار گرفته شود. میتوان از قرص یا تزریقات هورمونی ویژهای هم برای کاهش اندازه فیروم استفاده کرد تا فرایند جراحی آسانتر شود.
- میومکتومی باز: این روش وقتی استفاده میشود که فیبرومها بزرگتر از 10 سانتیمتر باشند و تعداد آنها هم زیاد باشد. معمولا برشی افقی در خط بیکینی اعمال میشود اما گاهی نیاز به برشی عمودی خواهد بود.
قبل از عمل لاپاراسکوپی میومکتومی چه بررسیهایی لازم است صورت گیرد؟
یک مشاوره همراه با بررسی پیشینه کامل بیمار، ارزیابی علائم و انجام آزمایشات، همراه با اسکن اولتراسوند لازم است انجام شود. این اسکن تعداد، اندازه و مکان فیبرومها را مشخص میکند. گاهی ممکن است اسکن ام آر آی هم لازم باشد به ویژه اگربیمار مشکوک به داشتن آدنومیوز باشد. (آدنومیوز بیماری است که در آن، نفوذ بافت آندومتر به عضلات رحمی باعث افزایش ضخامت رحم میشود، این مشکل منجر به قاعدگی دردناک شده و ممکن است با فیبروئید رحمی اشتباه گرفته شود).
چه درمانهای دارویی جهت کوچک کردن فیبرومها لازم است انجام شود؟
GnRH (هورمون آزادکننده گنادوتروپینها) میتواند به عنوان تزریق عضلانی ماهانه یا سه ماهه مورد استفاده قرار گیرد. این درمان معمولا به کاهش زیادی در اندازه فیبرومها منجر میشود و میتواند حتی فیبروئیدهای بزرگتری ایجاد کند که برای جراحی لاپاراسکوپی راحتتر هستند. همچنین نشان داده شده است که زمان جراحی و میزان خونریزی را هم کاهش میدهد. در دوره این تزریقات، معمولا قاعدگی متوقف میشود در نتیجه میزان هموگولوبین افزایش مییابد. این تزریقات گاهی ممکن است عوارضی جانبی همچون قرمز شدن و تعریق شبانه را به همراه داشته باشند. همچنین میتواند فیبرومهای کوچکی ایجاد کند که در زمان جراحی شناسایی نشود که ممکن است بعدا رشد کنند. در مواردی که کم خونی ناشی از قاعدگی سنگین وجود داشته باشد و هنگامی که فیبرومها بزرگتر از هفته 16 بارداری باشند، از این تزریقات استفاده میشود.
چه برشهایی در جراحی لاپاراسکوپی میومکتومی صورت میگیرد؟
معمولا با توجه به اندازه رحم و شرایط دیگر بیمار، 3 یا 4 برش روی شکم ایجاد میشود. برشی 12 میلیمتر روی بند ناف ایجاد میشود. مابقی برشها کوچکتر هستند (5 میلیمتر).
برای کاهش خون ریزی حین جراحی چه تمهیداتی در نظر گرفته میشود؟
فشار گاز استفاده شده حین عمل لاپاراسکوپی میومکتومی، میزان خون ریزی را کاهش میدهد. هورمون ضدادراری رقیق شده در 100 میلیلیتر سرم سالین به درون پوشش فیبرومها تزریق میشود. این باعث اسپاسم رگهای خونی شده و خون ریزی را کاهش میدهد. از یک اسکالپل هارمونیک استفاده میشود که علاوه بر برش دادن، همزمان رگهای خونی را هم بند میآورد. برای به حداقل رساندن میزان خون ریزی در جراحی، برنامه ریزی و سرعت در انجام جراحی بسیار مهم و اساسی است.
آیا خطر نیاز به انتقال خون یا هیسترکتومی وجود دارد؟
فیبرومهای رحمی دارای مقادیر زیادی خون هستند بنابراین هنگام برداشتن آنها خونریزی خواهند داشت. با انجام اقدامات اولیهای که در بالا اشاره شد، خون ریزی مشکلی جدی نیست و به ندرت نیاز به انتقال خون باشد (احتمال آن در میومکتومی لاپاروسکوپی کمتر از 10 درصد است). همراه با برنامهریزی دقیق، تصمیم گیریهای درست و استفاده به جا از انتقال خون، تقریبا هیچ گاه بر اثر خون ریزی حین عمل، نیاز به هیسترکتومی نخواهد بود.
چگونه با لاپاراسکوپی میومکتومی از چنین برشهای کوچکی، فیبرومها برداشته میشوند؟
از وسیله مخصوصی به نام مورسلاتور برای برش فیبرومها به قطعات کوچکتر استفاده میشود در نتیجه میتوان فیبرومهای تقطیع شده را از برشهای جراحی کوچکتری هم خارج کرد.
چگونه از چسبندگی جلوگیری میشود؟
در روش لاپاراسکوپی میومکتومی، کمترین تعداد از بافتها درگیر میشوند که همین میزان خطر چسبندگی را کاهش میدهد. معمولا به صورت مداوم از سالین استفاده میشود که مانع خشک شدن بافتها شده و نمیگذارد خونهای لخته شده به بافتها بچسبند. داشتن کنترل دقیق روی خونریزی هم بسیار اساسی است. نهایتا محلول آدپت یا اینترسید هم در پایان فرایند عمل برای جلوگیری از چسبندگی استفاده میشود.
چه تاثیراتی روی بارداری در آینده و احتمال پارگی رحم دارد؟
از این نظر، لاپاراسکوپی میومکتومی فرایند ایمنی است. اگر به سزارین انتخابی نیاز باشد یا اینکه قادر باشید زایمانی طبیعی داشته باشید، جراح این موارد را با شما در میان خواهد گذاشت.
دوره بازیابی چگونه خواهد بود؟
با توجه به روند بهبودی شما، به مدت 24 الی 48 ساعت در بیمارستان خواهید ماند. ممکن است کمی به ویژه هنگام حرکت کردن دچار مشکل شوید، اما این مساله با مسکنها به خوبی کنترل میشود. ممکن است خونریزی خفیفی در ناحیه واژینال داشته باشید و یا در شانههایتان کمی احساس درد کنید. احساس خستگی خواهید داشت، اما میتوانید به صورت طبیعی غذا بخورید و آب بنوشید، قدم بزنید و به دستشویی بروید. پس از 24 الی 48 ساعت از بیمارستان ترخیص خواهید شد. سه روز اول پس از ترخیص توصیه میشود که از مسکنها استفاده کنید. میتوانید به راحتی کمی قدم بزنید، دوش بگیرید ولی از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. همچنین میبایست خوب استراحت کنید (8 ساعت در شب و دو ساعت هم در طول روز). در پایان هفته اول برای برخی ارزیابیهای پس از عمل و کشیدن بخیهها باید به پزشک مراجعه کنید. به مرور باید میزان فعالیتتان را افزایش دهید و پس از چهار هفته میبایست بتوانید به سر کارتان برگردید. داشتن برنامه ریزی قبلی، کلید آرامش داشتن در طول دوره بازیابی است.
یک پاسخ