بیوپسی، تکهای کوچکی از بافت است که از ناحیهی معینی از بدن برداشته میشود و در آزمایشگاه مورد بررسی قرار میگیرد. برای نمونهبرداری از سینه، ممکن است بافت سینه را با یک سوزن مخصوص بیوپسی بردارند یا ممکن است با انجام عمل جراحی برداشته شود. این نمونه مورد بررسی و آزمایش قرار میگیرد تا مشخص شود که آیا سلولهای سرطانی یا دیگر سلولهای غیرطبیعی وجود دارند یا خیر. اگر سرطان پستان یافت شود، قابل درمان است. اکثر افراد مبتلا به سرطان سینه که به موقع متوجهی آن میشوند، با انجام درمان استاندارد، نتیجهی خوبی از این درمان خواهند داشت (احتمال زنده ماندن زیاد).
[sv slug=”number”]
چرا ممکن است به بیوپسی سینه نیاز داشته باشیم؟
نمونهبرداری از سینه ممکن است برای موارد زیر انجام شود:
- برای بررسی برجستگی یا تودهای که در سینه احساس شود (قابل لمس است)
- برای بررسی مشکلی که در ماموگرافی دیده میشود، مانند رسوبات کلسیمی کوچک در بافت سینه (میکرواسکالیفاسیون) یا توده پر از مایع (کیست)
- برای ارزیابی مشکلاتی در نوک سینه، مانند ترشحات خونی از نوک سینه
- برای فهمیدن اینکه آیا توده یا تومور موجود در سینه سرطانی (بدخیم) یا غیر سرطانی (خوش خیم) است
یک توده یا مسئلهی نگران کنندهی دیگری در ناحیهی سینه ممکن است در اثر سرطان ایجاد شود. یا ممکن است بر اثر مشکلی کمتر جدیتر دیگر ایجاد شود. دلایل دیگری ممکن است برای توصیهی انجام بیوپسی و نمونهبرداری از بافت سینه از جانب پزشک وجود داشته باشد.
انواع نمونهبرداری تومور سینه
انواع مختلفی از روشهای انجام بیوپسی سرطان سینه وجود دارد. نوع بیوپسی شما به محل و اندازه توده سینهی محل وجود مشکل در سینه بستگی دارد.
روشهای نمونهبرداری ممکن است با بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام شود. برای بیحسی موضعی، دارو برای بیحس شدن سینهی بیمار تزریق میشود. در این حالت بیمار بیدار خواهد بود، اما دردی احساس نمیکند. برای بیهوشی عمومی، به بیمار دارو داده میشود تا هنگام انجام نمونهبرداری خواب عمیقی داشته باشد.
انواع نمونهبرداری از سینه عبارتاند از:
نمونهبرداری با سوزن ظریف (FNA)
یک سوزن بسیار نازک درون تودهیا محل شکبرانگیز قرار میگیرد. یک نمونه کوچک از مایع یا بافت برداشته میشود. برای این نمونهبرداری، نیازی به برش نیست. برای کمک به بررسی اینکه این ناحیه کیسهای پر از مایع (کیست) است یا یک توده جامد، میتوان از نمونهبرداری با آسپیراسیون سوزن ظریف استفاده کرد.
نمونهبرداری با سوزن هستهای (CNB)
در این روش، یک سوزن بزرگ به داخل توده یا محل ایجاد نگرانی هدایت میشود. استوانههای کوچک بافتی که هسته نامیده میشوند، برداشته میشوند. برای این کار نیازی به برش نیست.
نمونهبرداری باز (عمل جراحی)
برشی در سینه ایجاد میشود. جراح کل یا بخشی از توده یا ناحیه مورد دار را برمیدارد. در بعضی موارد ممکن است توده کوچک، عمیق و به سختی قابل یافته شدن باشد. در این شرایط ممکن است از روشی به نام لوکالیزه کردن تحت هدایت سیم نیز استفاده شود. برای این منظور، یک سوزن نازک با سیم بسیار نازک در سینه قرار داده میشود. تصاویر رادیولوژی به هدایت آن به سمت توده کمک میکند. سپس جراح برای یافتن توده، حرکت این سیم را دنبال میکند.
روشهایی برای هدایت سوزن
ممکن است از ابزارها و روشهای خاصی برای هدایت سوزنها و کمک به روشهای بیوپسی استفاده شود. این موارد عبارتاند از:
- نمونهبرداری استریو تاکتیک. در این روش، با استفاده از رایانه و نتایج ماموگرافی، تصویر سهبعدی از سینه ساخته میشود. تصویر سهبعدی سوزن بیوپسی را به سمت محل دقیق توده پستانی یا ناحیه مورد نگرانی هدایت میکند.
- نمونهبرداری هستهای با کمک خلأ. یک برش کوچک در سینه ایجاد میشود. یک لوله یا پروب توخالی از طریق برش وارد میشود. این لوله با ام آر آی، رادیوگرافی یا سونوگرافی به تودهیا تومور ایجاد شده در سینه هدایت میشود. بافت سینه به آرامی به داخل پروب کشیده میشود. چاقوی در حال چرخش درون لوله، بافت سینه را میبرد. با این روش همزمان میتوان چندین نمونه بافت را برداشت.
- نمونهبرداری با سونوگرافی. در این روش از تصاویر سونوگرافی از برآمدگی یا توده پستانی استفاده میشود. این تصاویر به هدایت سوزن به محل دقیق نمونهبرداری کمک میکنند.
چگونه میتوانیم برای نمونهبرداری تومور سینه آماده شویم؟
پزشک متخصص شما روش کار را برایتان توضیح میدهد. هر سؤالی که در مورد روش انجام آن دارید، بپرسید.
- شما باید فرم رضایتنامهای را امضا کنید که اجازه انجام عمل شما را میدهد. فرم را با دقت مطالعه کرده و اگر مسئلهای روشن نیست سؤال کنید.
- به طور کلی، اگر قرار است سینه شما بیحس شود (بیحسی موضعی) نیازی به آماده سازی برای بیوپسی ندارید، بلکه در حین عمل بیدار هستید؛ اما اگر دارویی برای خواب عمیق (بیهوشی عمومی) به شما داده میشود، نباید مدتی قبل از جراحی چیزی بخورید یا بنوشید (درست قبل از شروع کار). جراح شما دستورالعملهای خاصی را به شما میدهد.
- در روز عمل از لوسیون، کرم، پودر، دئودورانت یا عطر بر روی بازو، زیر بغل یا سینهتان استفاده نکنید.
- اگر باردار هستید یا فکر میکنید باردار باشید، آن را به پزشک اطلاع دهید.
- اگر به هر دارو، لاتکس، نوار چسب و داروهای بیهوشی (موضعی و عمومی) حساسیت دارید، به پزشک خود اطلاع دهید.
- تمام داروهای مصرفی خود را به پزشک متخصصتان بگویید. این داروها شامل داروهای بدون نسخه و با نسخه پزشک میشود. همچنین شامل ویتامینها، داروهای گیاهی و سایر مکملها است.
- اگر سابقه اختلالات خونریزی دارید، به پزشک خود بگویید. اگر از داروهای رقیقکننده خون، آسپرین، ایبوپروفن یا سایر داروهایی که روی لخته شدن خون تأثیر میگذارند استفاده میکنید، او را در جریان بگذارید. ممکن است لازم باشد قبل از نمونهبرداری مصرف این داروها را متوقف کنید.
- اگر قرار است داروی آرامبخش یا بیهوشی عمومی برای شما استفاده شود، از یکی از اعضای خانواده یا دوستان بخواهید که پس از عمل همراهتان باشد و شما را به خانه ببرد. بعد از نمونهبرداری نمیتوانید رانندگی کنید.
- پزشک متخصص شما ممکن است دستورالعملهای دیگری را با توجه به شرایط پزشکی شما داشته باشد.
نمونهبرداری از سینه ممکن است در مطب پزشک انجام شود. این روش ممکن است به صورت سرپایی انجام شود، به این معنی که شما همان روز به خانه بروید. یا ممکن است به عنوان عملی انجام شود که برای آن بیمار باید یک شب را در بیمارستان بگذراند. بعضی از انواع بیوپسی فقط به بیحسی موضعی نیاز دارد. برای انواع دیگر، بیهوشی عمومی لازم است. روشها ممکن است بسته به شرایط شما و عملکرد پزشک شما متفاوت باشد.
بیوپسی سینه با سوزن
به طور کلی، بیوپسی سینه با سوزن، شامل مراحل زیر میشود:
- از شما خواسته میشود هرگونه لباس از کمر را به بالا درآورید و یک گان یا روپوش مخصوص به شما میدهند تا بپوشید.
- دراز میکشید یا مینشینید. دراز کشیدن یا نشستن شما به اولویت پزشک شما و اینکه آیا از اشعه ایکس (رادیولوژی) یا راهنمای سونوگرافی استفاده میشود بستگی دارد.
- پوست محل انجام نمونهبرداری با یک محلول استریل تمیز میشود.
- وقتی از بیحسکننده موضعی استفاده میشود، هنگام تزریق داروی بیحسی، تماس نوک سوزن با پوست را احساس میکنید. ممکن است یک احساس گزگز کوتاهی داشته باشید. تا وقتی که ناحیهی مورد نظر بیحس نشود، نمونه برداری آغاز نمیشود.
- هنگامی که از سونوگرافی برای هدایت روند استفاده میشود، پروب بر روی سینه قرار میگیرد تا تودهیا برآمدگی در سینه را پیدا کند.
- هنگامی که از تصویربرداری رادیولوژی استفاده میشود، باید رو به شکم دراز بکشید و سینهتان در یک حفرهای که در میز است قرار دهید. رایانه محل دقیق تودهی سینه یا محل مشکل دار را پیدا میکند.
- در طول عمل باید دراز بکشید؛ اما نیازی نیست که نفستان را حبس کنید.
- پزشک سوزن را درست در محل نمونهبرداری یا از طریق یک برش کوچک قرار میدهد. او نمونهای از بافت یا مایعات را از آن ناحیه برمیدارد. هنگامی که پزشک نمونه را میگیرد ممکن است احساس فشار کنید.
- تا زمان قطع خونریزی، پزشک محل انجام بیوپسی را فشار میدهد.
- در صورت نیاز، سوراخ ایجاد شده برای نمونهبرداری با بخیه یا نوارچسبهایی مخصوص بسته میشود.
- بانداژ یا پانسمان استریل روی محل قرار میگیرد
- بافتهای برداشته شده برای بررسی به آزمایشگاه ارسال میشوند.
نمونهبرداری از سینه با عمل باز
به طور کلی، بیوپسی سینه با عمل باز، شامل مراحل زیر میشود:
- از شما خواسته میشود لباسهایتان را درآورید و یک گان یا روپوش مخصوص به شما میدهند تا بپوشید.
- ممکن است یک خط IV (وریدی) در بازو یا دست شما اعمال شود.
- روی میز عمل قرار خواهید گرفت.
- ممکن است برای آرامش بخشیدن به شما دارو (داروی آرامبخش) داده شود.
- اگر بیحسی موضعی برای شما اعمال شود، نوک سوزن را هنگام تماس به پوست احساس میکنید تا اینکه بافت سینه بیحس شود.
- اگر بیهوشی عمومی برایتان انجام شود، متخصص بیهوشی در حین جراحی میزان ضربان قلب، فشار خون، تنفس و میزان اکسیژن خونتان را مرتباً بررسی میکند.
- در بعضی موارد، یک سیم مخصوص قبل از بیوپسی، با هدایت تصاویر رادیوگرافی، درون توده قرار میگیرد. این کار برای کمک به پزشک در یافتن توده یا تومور در سینه انجام میشود. از روشهای دیگری تحت هدایت تصاویر رادیوگرافی نیز ممکن است استفاده شود.
- پوست محل جراحی با یک محلول استریل تمیز میشود.
- یک برش کوچک در پوست و بافت زیرین سینه ایجاد میشود تا جایی که توده یا تومور در معرض دید قرار گیرد.
- بخشی از توده یا کل توده برداشته خواهد شد.
- محل باز شدن برش با بخیه یا نوارهای چسب بسته خواهد شد.
- از یک پانسمان یا باند استریل بر روی محل نمونهبرداری استفاده میشود.
- بافت نمونه برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال خواهد شد.
بعد از نمونهبرداری از سینه چه اتفاقی میافتد؟
مدت زمان بهبودی به نوع بیوپسی و نوع بیهوشی استفاده شده بستگی دارد.
اگر بیهوشی عمومی داشته باشید، به اتاق ریکاوری منتقل میشوید و در آنجا تحت مراقبت قرار میگیرید. هنگامی که فشار خون، نبض و تنفس شما ثابت شد و هوشیار بودید، شما را به اتاق بخش بیمارستان منتقل میکنند. یا اینکه به خانه خواهید رفت. اگر نمونهبرداری به صورت سرپایی انجام شده باشد، باید برنامهریزی کنید که فرد دیگری همراهتان باشد و شما را به خانه برساند.
اگر بیحسی موضعی داشته باشید، پس از اتمام مدت ریکاوری میتوانید به خانه بروید.
در خانه
ناحیه بیوپسی را تمیز و خشک نگه دارید. در صورت استفاده از بخیه، در طی مراجعات پیگیری بعد از عمل، در مطب پزشک کشیده میشوند. اگر بخیهای وجود نداشته باشد، میتوانید باند یا پانسمان را همانطور که به شما سفارش شده است بردارید و طبق معمول حمام کنید.
محل بیوپسی ممکن است چندین روز پس از جراحی دردناک باشد. طبق توصیه پزشک از داروی مسکن استفاده کنید. آسپرین یا داروهای ضد درد دیگر ممکن است احتمال خونریزی شما را افزایش دهد. حتماً فقط از داروهای توصیه شده استفاده کنید. استفاده از سوتین نگه دارنده و کمی تنگ ممکن است به درد خفیف کمک کند.
میتوانید به رژیم غذایی عادی خود برگردید مگر اینکه پزشک به شما توصیه دیگری کرده باشد. ممکن است به شما گفته شود که برای چند روز از انجام فعالیتهای بدنی شدید پرهیز کنید.
چه موقع باید با پزشک تماس بگیرید؟
در صورت داشتن هر یک از موارد زیر با پزشک متخصص خود تماس بگیرید:
- تب یا لرز
- قرمزی، تورم، خونریزی یا ترشح مایعات دیگر از محل بیوپسی
- افزایش درد در اطراف محل بیوپسی
پزشک متخصص شما بسته به شرایطتان ممکن است دستورالعملهای دیگری به شما بدهد.
خطرات نمونهبرداری از سینه چیست؟
همهی عملها خطرهایی را در پی دارند. برخی از عوارض احتمالی نمونهبرداری از سینه عبارتاند از:
- کبودی و درد خفیف در محل بیوپسی
- خونریزی طولانی مدت از محل بیوپسی
- عفونت در نزدیکی محل بیوپسی
اگر نمونهبرداری با استفاده از رادیوگرافی با اشعه ایکس انجام شود، میزان اشعه استفاده شده اندک است. خطرات ناشی از قرار گرفتن در معرض اشعه بسیار کم است. بسته به شرایط پزشکی خاصی که دارد، ممکن است با خطرات دیگری مواجه شوید. قبل از انجام نمونهبرداری، حتماً هرگونه نگرانی را با پزشک متخصص خود در میان بگذارید.
محدودیتهای انجام این روشها
استفاده از داروهای رقیقکننده خون تا حدودی یکی از موارد منع انجام نمونهبرداری است، به این معنی که باید فواید این آزمایش در برابر خطرات خونریزی حاصل از آن سنجیده شود. اغلب توصیه میشود که مصرف این نوع داروها و همچنین آسپرین و داروهای ضدالتهابی مانند Advil (ایبوپروفن)، برای چند روز قبل از عمل متوقف شود.
ملاحظات دیگری که ممکن است نمونهبرداری از سینه را در برخی افراد محدود کند عبارتاند از:
- در زنانی که به فرزندشان شیر میدهند، برخی از اقدامات ممکن است منجر به فیستول شیر شود.
- در زنانی که پروتز سینه سیلیکونی دارند، نمونهبرداری با استفاده از سوزن هستهای توصیه نمیشود.
- اگر ضایعه نزدیک دیواره قفسه سینه باشد، استفاده از وسیلهای برای کمک خلأ با یک بیوپسی سوزن هستهای ممکن است بیاثر باشد.
- تختهایی که برای نمونهبرداریهای معمولی استفاده میشود، اغلب محدودیت وزنی تا ۱۳۵ کیلو دارند.
- در لوکالیزه کردن استریو تاکتیک از اشعه استفاده میشود و مزایا و خطرات آن باید در زنان باردار به دقت سنجیده شود.
آیا نمونهبرداری میتواند سرطان سینه را تشخیص ندهد؟
در برخی موارد، نمونهبرداری میتواند سرطان سینه را تشخیص ندهد. در روش بیوپسی با سوزن ظریف، اگر سوزن مخصوص نمونهبرداری نمونهای از بافت یا سلول را از ناحیهای اشتباه بردارد یا اگر مشکلی در نمونه وجود داشته باشد، ممکن است سرطان سینه را تشخیص ندهد. حتی اگر نمونهبرداری از ناحیه صحیح انجام شود، اگر سرطان وجود داشته باشد، در صورتی که پاتالوژیست از بافت یا سلولها را به اشتباه به عنوان سلولهای خوشخیم (نه سرطانی) تفسیر کند، نتایج منفی کاذبی میتواند رخ دهد.
با انجام نمونهبرداری به روش جراحی، احتمال اینکه سرطان سینه تشخیص داده نشود کمتر است. اگرچه، اگر ناحیهای از بافت اشتباه برداشته شود، بیوپسی به روش جراحی نیز میتواند سرطان سینه را تشخیص ندهد.
استفاده از روشهای لوکالیزه کردن تحت هدایت سیم و یا سوزن قبل از نمونهبرداری و اشعه ایکس از نمونههای بافتی پس از نمونهبرداری، به محدود کردن این مشکل کمک میکند.
شنیدن نظر یک متخصص دیگر
سرطان سینه یک بیماری پیچیده است. شما میتوانید قبل از انجام بیوپسی یا بعد از نتیجهگیری آن، نظر یک متخصص دیگر را جویا شوید.
بیشتر پزشکان به شما اجازه میدهند که نظر یک متخصص دیگر را جویا شوید (گاهی حتی شما را ارجاع میدهند) و شاید آن متخصص دوم عضوی از تیم درمانی شما باشد.
آیا نمونهبرداری از بافت سینه باعث گسترش سرطان میشود؟
قرار گرفتن سلولهای سرطانی سینه در معرض هوا در حین جراحی یا ایجاد برشی در بافت سرطان باعث گسترش آن نمیشود. نمونهبرداری با روش جراحی و با استفاده از سوزن باعث شیوع سرطان سینه نمیشود.
