شباهت به پدر و مادر

بچه ما به کی رفته؟ چشم نوزاد به پدر رفته یا مادر؟ موهای فر بچه ارث پدر است یا مادر؟ مژه بلند مادر به بچه ارث می رسد؟ کاش ابروهای بچه ما به پدرش ببره! کاش حالت چهره بچه به مادرش شبیه باشه! اینها سئوالات و تصوراتی است که بیشتر والدین دارند. در این مقاله شباهت بچه به والدین، ژنتیک به ارث بردن شکل صورت، لب، قد، موی سر، چاله لپ، چسبیده بودن لاله گوش، موی مجعد، چین پیشانی، مژه بلند، ابرو و حالات چهره بحث می شود.

همانطور که می دانیم والدینی که منتظر تولد نوزاد خود هستند اغلب در مورد خصائص ظاهری و شباهت های وی به پدر و مادر و دیگران صحبت می کنند. آیا نوزاد چشمان من را خواهد داشت؟ کاش مثل پدرش لبخند بزند! دارم فکر می کنم دستهاش مثل من خواهد بود یا انگشتان کشیده ای مثل باباش خواهد داشت؟ بنظرت ابروهاش به مامان میره یا بابا؟ وقتی برای اولین بار نوزاد را می بینیم، بلافاصله ویژگی های ظاهری وی را بررسی کرده و می گوییم: بچه به باباش رفته یا بچه به مامانش رفته. نگاه کن عین مادر بزرگش شده یا چقدر شبیه پدر بزرگش هست.

ویژگی های ظاهری و جسمی بچه بطور کامل براساس ترکیب DNA وی است: چیزی که همه ما از آن ساخته شده ایم. DNA در یک رشته بلند گرد آمده و این رشته ها را به عنوان کروموزوم می شناسیم که در داخل سلول های انسان قرار دارد. ژن های موجود در کروموزوم مسئول شباهت بچه به والدین است.

اسپرم پدر و تخمک مادر هر کدام به رویان اولیه 23 کروموزم اهدا می کنند. این 23 کروموزم با هم ترکیب شده و یک سلول واحد تشکیل می دهند که حاوی 46 کروموزوم است. ژن ها بر روی کروموزوم ها میزبانی شده و حاوی اطلاعاتی هستند که پدر و مادر نوزاد مشتاق کشف آنها هستند، وقتی منتظر تولد نوزاد خود هستند: بچه به کی می ره! این تک سلول تریلیون بار تکثیر شده و بخش های مختلف نوزاد را می سازند، بخش هایی که تا حدودی شبیه مادر یا پدر هستند.

پدر و مادر هر کدام نقش خاصی در ایجاد ظاهر بچه دارند. بعضی از خصیصه های نوزاد از مادر به ارث می رسد و بخشی از پدر و مقداری هم ترکیب پیچیده ای از هر دو است. ممکن است بعضی از ویژگی های ظاهری نوزاد نیز به پدر و مادر بزرگش برود. بازتاب ویژگی های برجسته پدر و مادر در فرزند لذت ابدی است. وقتی پدر و مادر با اشتیاق برای اولین بار به بچه نگاه می کنند، با هیجان زیاد می گویند: نگاه کن انگشتان دستش مثل من است! وای چه خوب شد که بچه مژه های بلند پدرش رو داره و متوجه می شوند که این معجزه بزرگ چقدر آرامش بخش است.

در اینجا 15 ویژگی ظاهری فرزند که از پدر و مادر به ارث می رسد، بحث می شود. در این مقاله می خوانیم:

• 1- ژنتیک شکل صورت
• 2- ژنتیک شکل لب ها
• 3- ژنتیک قد
• 4- ژنتیک موی سر
• 5- ژنتیک چاله لپ (دیمپل)
• 6- ژنتیک شکل چشمان
• 7- ژنتیک شکاف چانه
• 8- ژنتیک زبان گول زننده
• 9- ژنتیک چسبیده یا آزاد بودن لاله گوش
• 10- ژنتیک خط موی وسط
• 11- ژنتیک موی مجعد (فر)
• 12- ژنتیک کک و مک
• 13- ژنتیک مژه بلند
• 14- ژنتیک ابرو
• 15- ژنتیک حالات چهره

1- شکل صورت

بگذارید با حقیقت مواجه شویم: صورت یکی از ویژگی های جسمی و خصیصه ظاهری است که همه کس آن را می بیند. اغلب شخص براساس صورتش قضاوت می شود، درست یا غلط نمی دانم. بعضی از بچه ها یک ترکیب متوازن از پدر و مادرشان هستند که به مادر یا پدر خود خیلی شبیه نیستند، اما اگر ویژگی خاصی به صورت غالب وجود داشته باشد، از پدر یا مادر به ارث رسیده است.

ریس ویترسپون و دخترش، اوا یک نمونه از این پدیده هستند. چهره ای تخم مرغی یا بیضی شکل دارند که خصیصه غالب آنها است، در حالی که چهره مربع مانند یک خصیصه مغلوب است. چهره بیضی شکل اوا با استخوان گونه بلند و چانه باریک مشخص می شود که بیشتر شبیه پدرش رایان فیلیپه است که صورتی نسبتا مربع شکل دارد. از آنجایی که شکل بیضی مانند خصیصه غالب است، اوا با اطمینان می گوید که شکل صورتش را از مادرش به ارث برده است.

اگر هر دوی مادر و پدر دارای چهره بیضی شکل باشند، یا هر دو چهره مربعی داشته باشند، هنوز این شانس وجود دارد که بچه ژن مغلوب را از نسل های گذشته به ارث ببرد و شکل چهره اش متفاوت از پدر و مادرش باشد. اما شانس بالایی وجود دارد که فرزند چهره همسان پدر و مادر خود را به ارث ببرد.

2- شکل لب ها

نوزاد را بغل کنید و لب های نرم او را یک بوسه محکم بزنید. دهان کوچولوی نوزاد ممکن است قرینه لب های مادر یا پدر باشد، یا ممکن است شبیه به عمه باباش باشد. لب به دو دسته تقسیم می شود: لب پر یا کامل و لب نازک؛ گرچه حالات بینابینی زیادی وجود دارد.

لب پر و برجسته خصیصه غالب است، در حالی که لب نازک و باریک خصیصه مغلوب است. این بدین معنی است که اگر مادر یا پدر لب های پر و کامل داشته باشند، بچه نیز لب کامل خواهد داشت. اگر هر دو والد دارای لبی باشند که بیشتر در سمت باریک باشد تا کامل، فرزند آنها نیز لبی نازک خواهد داشت.

این بدین معنی است که فرزند لب خود را از پدر یا مادری به ارث می برد که لب های کامل دارد. اگر یکی از والدین دارای لب های نازک و یکی دارای لب های کلفت باشد، لب فرزند کلفت بوده و از سمتی ارث برده است که لب های کامل و کلفت دارد.

3- قد

متخصصان رشته ژنتیک هنوز در تقلا برای تعیین ژن های اصلی مسئول قد و قامت شخص هستند. گرچه قد انسان از طریق ژنتیک مشخص می شود، اما تغذیه و بخصوص تغذیه اوایل زندگی روی قد بچه تاثیر دارد. تحقیقات نشان داده است که قد هر کسی 80% ژنتیک و 20% حاصل تغذیه وی است.

در حالی که علم ژنتیک توانسته است ژن های خاص مسئول بعضی از خصیصه های ظاهری و جسمی مثل رنگ چشم و رنگ مو را کشف کند، اما این مسئله برای قد به این سادگی نیست. برآورد شده است که بیشتر از 30 ژن مختلف در تعیین بلندای قد انسان درگیر می باشد. به همین دلیل است که دو بچه یک پدر و مادر با شرایط محیطی و اجتماعی مشابه دارای تفاوت قد چشمگیری هستند. پدر و مادر هر دو در تعیین قد فرزند نقش دارند، اما در این معادله ژن های متعددی درگیر است که و قد بچه به این بستگی دارد که کدام ژن ها را به ارث ببرد.

البته اگر هر دوی پدر و مادر خیلی بلندقد یا خیلی کوتاه قد باشند، شانس بیشتر این است که بچه به والدین شباهت داشته باشد. اگر مادر 2 متری و پدر 1.5 متری باشد، شانس زیادی وجود دارد که فرزند آنها نیز 2 متری باشد.

همانطور که قبلا ذکر شد، تغذیه نیز یکی دیگر از عواملی است که به تعیین قد بچه کمک می کند. علاوه بر عوامل ژنتیک، تغذیه دوران بارداری و شیردهی مادر و همچنین تغذیه چند سال اول زندگی بچه روی قد وی تاثیر دارد. بچه هایی که رژیم غذایی سرشار از پروتئین، کلسیم و ویتامین های A و D مصرف می کنند، شانس بیشتری برای رسیدن به قد بالقوه خود دارند، در مقایسه با بچه هایی که تغذیه بد دارند.

4- موی سر

برخلاف این عقیده رایج که طاسی سر از مادر به ارث برده می شود، این خصیصه جسمی در واقع ممکن است از پدر به ارث رسیده باشد. این واقعیت دارد که ژن اصلی طاسی بر روی کروموزوم X قرار دارد، کروموزمی که از مادر گرفته می شود. تحقیقات اخیر نشان داده است که مردانی که پدر طاس دارند به احتمال زیادی دچار طاسی می شوند، نسبت به کسانی که پدرشان موی کافی دارد.

می توانید ژنتیک موی سر و شرح علمی تعیین رنگ موی سر نوزاد را مطالعه کنید.

5- چاله لپ (دیمپل)

دیمپل یا فرورفتگی که بر روی گونه بعضی از افراد وجود دارد یک خصیصه ژنتیکی است. خبر خوب این است که دیمپل یک خصیصه غالب است. اگر مادر یا پدر دیمپل داشته باشند، شانس زیادی وجود دارد که بچه نیز داشته باشد و دیمپل پدر یا مادر خود را به ارث ببرد.

اگر هر دوی والدین دیمپل داشته باشند، احتمال ارث بردن بچه بیشتر می شود. هرچند این احتمال وجود دارد که خصیصه مغلوب بر خصیصه غالب فائق آمده و بچه دیمپل خود را از یکی از نیاکان خود به ارث ببرد. زیرا ژن این خصیصه به بچه ها منتقل می شود، حتی اگر چند نسل خودش را نشان ندهد.

مواردی وجود دارد که سه نسل یک خانواده دیمپل نداشته اند و نوزاد آنها با دیمپل به دنیا امده است. بنابراین ممکن است نوزاد شما هم در اولین لبخند خود چاله سحرآمیز لپش را نشان دهد و شما را محسور خود کند.

6- شکل چشمان

شکل چشمان یک خصیصه جذاب جسمی است که به ما نشان می دهد دیگران چه فکر می کنند و چه احساسی دارند. چشمان انسان به دو شکل کلی توصیف می شوند: بادامی شکل و گرد. همچنین سایز چشم می تواند متغیر باشد. عده ای ممکن است چهره ای پر از چشم داشته باشند در حالیکه بعضی باید در صورتشان به دنبال چشم گشت.

خصیصه غالب چشم بادامی شکل است، در حالی که چشمان گرد یک خصیصه مغلوب است. اگر یکی از والدین یا هر دو دارای چشمان بادامی باشند، شانس زیادی وجود دارد که بچه هم چشمان بادامی داشته باشد. البته چشمان انسان علاوه بر شکل، خصیصه های زیاد دیگری دارند و پنجره ای به روح شخص است. چشم ممکن است گود، برجسته، رو به بالا، درشت یا ریز باشد.

در مجموع عوامل زیادی روی تعیین شکل و ساختار چشم تاثیر دارند. به هر حال مقداری از چشمان پدر و مادر در چشم بچه ها دیده می شود. احتمال اینکه چشمان فرزند با چشمان پدر یا مادرش یکسان باشد، بیشتر است.

در صورت علاقمندی می توانید ژنتیک وراثت رنگ چشم بچه را بخوانید که به توضیح پایه های علمی ژنتیک و ژن های درگیر در تعیین رنگ چشم نوزاد پرداخته است.

7- شکاف چانه

شکاف چانه یک خصیصه جذاب است. متاسفانه شکاف چانه خیلی نادر است زیرا شکاف چانه یک خصیصه مغلوب است. بدین معنی که هر دوی پدر و مادر بایستی دارای ژن شکاف چانه باشند که فرزند آنها چانه ای دو تکه داشته باشد. شکاف چانه یک خصیصه غالب نیست که اگر حتی هر دو والد ژن آن را داشتند، بر ژنتیک فرد فائق آید.

به هر حال حتی اگر هیچکدام از والدین شکاف چانه نداشته باشند، این احتمال وجود دارد که ژن این خصیصه از نسل های قبلی به آنها به ارث رسیده باشد و حامل ژن آن باشند و فرزند بعدی آنها با شکاف چانه به دنیا بیاید.

8- زبان گول زننده

عده ای می توانند زبان خود را به شکل های مختلفی درآورند. بعضی می توانند زبان خود را لوله کنند. مثلا دنیل رادکلیف می تواند همزمان زبان خود را به شکل سه لوله در آورد. دلیل بازی در نقش هری پاتر نیز همین است زیرا در واقع زبان وی جادویی است.

این خصیصه ارثی است. اگر والدین بتوانند با با عضلات قوی بدن خود حرکت جالبی انجام دهند، به احتمال زیاد بچه های آنها هم خواهند توانست. توانایی رول کردن زبان یک خصیصه غالب است، در حالی که ناتوانی در لوله کردن زبان یک خصیصه مغلوب است. این بدین معنی است که اگر مادر یا پدر بتوانند این حقه را انجام دهند، بچه آنها نیز خواهد توانست.

تا زدن زبان یک حقه جالب است که فقط عده معدودی می توانند انجام دهند. این یک خصیصه مغلوب است، در حالی که ناتوانی در تا و چین زدن زبان یک خصیصه غالب است. از آنجایی که تا زدن زبان یک خصیصه مغلوب است، حتی اگر هم پدر و هم مادر این ژن را داشته باشند، بچه ممکن است قادر به انجام آن نباشد.

9- چسبیده یا آزاد بودن لاله گوش

لاله گوش یکی از خصیصه هایی است که برای بسیاری اهمیت دارد. اما اکثرا بدون توجه به این قضیه زندگی می کنند. بجز طراحان و استایلیست ها، خیلی افراد عادی به لاله گوش توجه نمی کنند. شما چطور؟ راستی لاله گوش مادر شما چسبیده است یا آزاد؟ پدرتان چطور؟ خیلی بهش فکر نکنید، احتمالا شما هم نمی دانید. اگر می دانستید مطمئنا یک متخصص مد و استایل و یا یک افسر تحقیق پلیس هستید.

خیلی از ستاره های سینما دارای لاله گوش چسبیده هستند مثل تام کروز یا آنجلینا جولی. اگر فرزند شما هم دارای لاله گوش چسبیده است، پس خوش شانس هستید. متاسفانه ژن چسبیده بودن لاله گوش یک ژن مغلوب است، در حالی که ژن آزاد بودن لاله گوش یک ژن غالب است. اگر مادر دارای لاله گوش چسبیده باشد اما پدر لاله گوش آزاد داشته باشد، شانس زیادی وجود دارد که فرزند آنها نیز دارای لاله گوش آزاد باشد.

درست است که چسبیده بودن لاله گوش یک خصیصه مغلوب است، اما این شانس وجود دارد که پدر ژن مغلوب را حمل کند و فرزند وی دارای لاله گوش چسبیده باشد.

10- خط موی وسط

عده از مردم دارای خط موی وسط (کاکل بیوه) هستند مثل لئوناردو دی کاپریو. عده زیادی از افراد سرشانس جهان دارای کاکل بیوه هستند. اصطلاح کاکل بیوه از قدیم به خط موی V شکل گفته می شود. در گذشته دور زنان بیوه کلاهی می پوشیدند که جلوی آن به صورت تا خورده بوده و نوک چین جلوی کلاه وسط پیشانی می افتاد. همچنین از قدیم اعتقاد داشتند کسی که دارای خط موی V شکل باشد و مرکز خط موی وی از وسط پیشانی شروع شود، بزودی شوهرش خواهد مرد یا عزیزی را از دست خواهد داد.

علیرغم این گذشته تاریک کاکل بیوه، این خصیصه ژنتیک موجب می شود که شخص به شیوه ای جذاب در جمع ظاهر شود. تعدادی از متخصصان ژنتیک معتقدند که کاکل بیوه یک خصیصه غالب است که در اثر ارث بردن ژن خاصی ایجاد می شود؛ اما تحقیقات بیشتری برای این نظریه لازم است.

چیزی که علیرغم این واقعیت روشن است این است که اگر یکی از والدین دارای خط موی V شکل باشد، فرزند آنها نیز ان را به ارث خواهد برد. باور بر این است که خط موی صاف یک خصیصه مغلوب است، بدین معنی که اگر پدر دارای کاکل بیوه باشد، احتمال زیادی وجود دارد که پسر نیز این خط مو را داشته باشد.

11- موی مجعد (فر)

موی سر مجعد یا فر و موی سر صاف خصیصه های ظاهری هستند که پلی ژنیک یا چند ژنی می باشند. این بدین معنی است که بیشتر از یک ژن در صاف بودن یا فر بودن موی سر شخص دخالت دارد. محققان زمانی یک ویژگی را پلی ژنیک می دانند که معتقد باشند چندین ژن در ارث بردن آن خصیصه دخالت دارد.

علیرغم اینکه تعیین ژن های عامل مجعد بودن یا صاف بودن موی سر مشکل است، عواملی وجود دارد که موجب می شود بعضی از بچه ها شانس بیشتری برای موهای فر و مجعد داشته باشند. باور براین است که ژن های مسئول فر بودن مو به صورت غالب ناقص است. اساسا اگر مادر دارای موهای مجعد و پدر موی صاف داشته باشد، احتمال اینکه فرزند موی فر داشته باشد از موی صاف بیشتر است.

اگر هر دوی والدین موی مجعد داشته باشند، شانس فر بودن موی فرزند خیلی زیاد است، در حالی که اگر هر دوی والدین موی صاف داشته باشند، احتمال فر بودن موی فرزند خیلی کم است.

در صورت علاقمندی می توانید ژنتیک موی سر: عوامل تعیین کننده رنگ مو را مطالعه کنید.

12- کک و مک

کک و مک یا خال های صورت را بوسه آفتاب می نامند. نمی توان به چیزی جذاب تر از یک بوسه گرم آفتاب اندیشید. در حالی که زمانی کک و مک برای بسیاری آزارنده بود، در حال حاضر مد و مورد علاقه خیلی از افراد است. در حقیقت کک و مک قلابی هم وارد بازار شده است. زنان زیادی برای حضور در یک پارتی مهم برای خود کک و مک نقاشی می کنند تا جوانتر و شاداب تر به نظر برسند.

کک مک یک خصیصه غالب است. بدین معنی که اگر مادر یا پدر دارای کک و مک باشند، به احتمال زیاد به فرزند آنها به ارث می رسد. اما اگر هیچکدام از والدین این خصیصه را نداشته باشند، فرزندشان مطمئنا کک و مک نخواهد داشت.

شاید به مطالعه ژنتیک رنگ پوست علاقمند باشید.

13- مژه بلند

امروزه یکی از مدهای زنانه گذاشتن اکستنشن مژه یا حداقل مژه مصنوعی است. هر زنی خواهان مژه های ضخیم و بلند است. عده ای با این خصیصه جذاب به دنیا می آیند و مورد حسادت همه قرار می گیرند. مثلا استوارت مولر دارای بلندترین مژه جهان به طول 7 سانتیمتر است و رکورد دار گینس است.

خوشبختانه ژن مسئول مژه بلند یک ژن غالب است، در حالی که مژه کوتاه و معمولی یک خصیصه مغلوب است. یعنی اگر پدر دارای مژه های بلند باشد، اما مادر مژه معمولی یا کوتاه داشته باشد، فرزند آنها مژه پدر را به ارث خواهد برد.

اگر بچه دارای موی تیره باشد، مژه های وی نیز تیره و غالب تر از موی روشن خواهد بود. اگر والدین هر دو مژه های بلند و موی تیره داشته باشند، فرزند آنها دارای چشمان زیبایی خواهد بود حتی اگر اندازه چشمان وی به اندازه چشم خفاش باشد. مژه بلند و ضخیم یکی از موارد شباهت بچه به والدین است که مشتاق زیادی دارد.

14- ابرو

ابرو فریم قاب عکسی است که چشمان آبی، قهوه ای یا سیاه را به زیبایی نمایش می دهد. امروزه ابروی پرپشت و کلفت مد است و بیشتر خودش را نشان می دهد. بسیاری از هنرمندان آرایش مددجویان خود را با روش های مختلف آرایش کرده تا ابروی کلفت و بلند داشته باشند.

ابروی پهن و بلند یک خصیصه غالب است، در حالی که ابروی نازک و کم پشت یک خصیصه مغلوب است. اگر یکی یا هر دوی والدین دارای ابروی کلفت باشند، فرزند آنها نیز ابروی کلفت خواهد داشت. ابروی جدا نیز یک سفت غالب است در حالی که ابروی پیوسته یک صفت مغلوب است.

اگر پدر دارای ابروی پیوسته باشد، فرزند نیز ابروی پیوسته خواهد داشت. اما اگر هیچکدام از والدین ابروی پیوسته نداشته باشند، شانس پیوسته بودن ابروی فرزند تقریبا وجود ندارد.

15- حالات چهره

متخصصان ژنتیک ژن های خاصی را کشف کرده اند که مسئول حالات چهره است و از یک نسل به نسل های بعدی منتقل می شود. احتمالا شما هم سعی کرده اید همان حالات چهره ای را تقلید کنید که والدینتان انجام می دهند. احتمالا انعکاس حالت چهره مادر زن خود را در صورت همسرتان مشاهده کرده اید.

حالات چهره فرزند به پدر و مادرش شباهت دارد. ژن های کروموزوم های اهدایی پدر و مادر مسئول حالات چهره هستند. در حال حاضر ژنهای مسئول حالات چهره در حال بررسی و پژوهش است و بطور قاطع مشخص نشده اند. اما این حقیقت وجود دارد که حالات چهره افراد ارثی است و از والدین خود به ارث می برند.