آیا منتظر تولد بچه خود هستید؟ تصور می کنید رنگ چشم نوزاد چه خواهد بود؟ رنگ موهایش چطور؟ آیا بچه چاله لپ یا شکاف چانه خواهد داشت؟ رنگ پوست و شکل صورتش چطور؟ از لحظه لقاح تا زمان زایمان و به دنیا امدن بچه، بیشتر والدین می خواهند بدانند بچه اشان شبیه چه کسی خواهد بود و به قولی نوزاد به کی می ره! در این مقاله 15 ویژگی ظاهر بچه و شباهت ظاهری بچه به والدین مورد بحث قرار می گیرد.
همه به دنبال ویژگی های ظاهری خاصی برای بچه خود هستیم. اما تضمین، راز یا سرنخ مخفی خاصی وجود ندارد که بتوان ظاهر نوزاد و شباهت به والدین را محاسبه و تشخیص داد. فرزند ترکیبی از تمامی خصیصه های مادر و پدرش است و بیشتر خصوصیات ظاهری وی به طور تصادفی از پدر و مادر به ارث می رسد. بعضی از خصیصه ها زنانه یا مردانه است و تقریبا می دانیم که بر روی کروموزوم X یا کروموزوم Y حمل می شود. اما بعضی از ویژگی های ظاهری پیچیده بوده و هنوز علم کافی در مورد آنها نداریم.
به هر حال عده ای از والدین مایلند که قبل از تولد نوزاد یا حتی قبل از لقاح چیزی بیشتر از 10 انگشت دست و پای نوزاد را بدانند. چقدر احتمال دارد که پای بچه مثل کف پای پدر بزرگش تخت باشد یا موهای زرد عمه مادرش را به ارث ببرد. آیا دخترم چاله لپ خواهد داشت یا چانه شکاف دار؟ گرچه هیچی نمی توان با قطعیت گفت، اما حدس زدن ویژگی های ظاهری بچه می تواند لذت بخش باشد.
چیزهای زیادی هنوز بشر در مورد ژنتیک و خصوصیات ارثی و وراثت نمی داند، اما بعضی از حقایق جالب ارزش بررسی دارد. برای مثال، شکل پاهای نوزاد از چندین نسل پیش تصمیم گیری شده است. سایز لب می تواند معانی زیادی داشته باشد. آیا تعجب آور نیست که دختران قوس کمر خود را از سمت پدری به ارث می برند و پسران طول انگشتان خود را براساس هورمون های رحمی به ارث می برند. اگر علاقمند هستید، به خواندن ادامه دهید.
در این مقاله می خوانیم:
- 1- چشمان بچه من چه رنگی خواهد بود
- 2- موی بچه من چه رنگی خواهد شد؟
- 3- آیا بچه من چاله لپ (دیمپل) خواهد داشت؟
- 4- آیا بچه من شکاف چانه خواهد داشت؟
- 5- آیا کک مک ارثی است؟
- 6- آیا خال های صورت و بدن ارثی است؟
- 7- حالات چهره بچه به کی رفته است؟
- 8- آیا رنگ پوست بچه ارثی است؟
- 9- ژنتیک قد بچه چیست؟
- 10- آیا قامت نوزاد ارثی است؟
- 11- دندان فاصله دار و دندان خرگوشی ارثی است؟
- 12- آیا انگشتان دست و پا تحت تاثیر ژنتیک هستند؟
- 13- نقش ژنتیک در تکامل پنجه پا و انگشتان پا چیست؟
- 14- نقش ژنتیک گوش و لب ها چیست؟
- 15- آیا پستان و باسن ارثی است؟
1- چشمان بچه من چه رنگی خواهد بود
چشمان بچه مطمئنا یک خصیصه ژنتیکی است و بطور مساوی از هر دو والد به ارث می رسد. شواهد روشنی مبنی بر اینکه فرزند رنگ چشمان خود را از یکی از والدین به ارث می برد، در دسترس نیست. عده ای معتقدند رنگ چشم بیشتر تحت تاثیر تولید ملانین است تا جنسیت. پیش بینی رنگ می تواند سخت باشد، چرا که باقیمانده رنگ می تواند از نسل های قبلی پدر و مادر به ارث برسد.
حتی در مواردی که هر دوی والدین دارای رنگ قهوه ای یا مشکی باشند، این امکان وجود دارد که بچه آنها چشمانی به رنگ سبز یا آبی داشته باشد. این شانس از نیاکانی می آید که دارای چشم رنگی بوده اند. مردم آفریقا و آسیا غالبا فرزندانی با چشمان قهوه ای یا سیاه دارند. سفیدهای اروپا و قفقازی با چشمان آبی یا خاکستری اسلیت به دنیا می آیند و ممکن است به تدریج تغییر کند یا نکند. معمولا رنگ چشمان نوزاد در سن 6 تا 9 ماهگی ست و مشخص می شود.
برای اطلاعات بیشتر می توانید ژنتیک رنگ چشم بچه را بخوانید. در این مقاله پایه های علمی و ژن های درگیر در تعیین رنگ چشم بچه با جزئیات فراوان شرح داده شده است.
2- موی بچه من چه رنگی خواهد شد؟
از لحظه لقاح، رنگ موی نوزاد تعیین می شود. بسیاری از والدین و حتی پدر و مادر بزرگ ها مشتاقانه به دنبال پیش بینی رنگ موی نوزاد هستند. رایجترین رنگ موی رنگ تیره است و یک خصیصه غالب است، در حالیکه رنگ بلوند یا قرمز از ژن های مغلوب گرفته می شود. عده ای تصور می کنند که رنگ موی تیره همه گیر است.
عامل اصلی در تعیین رنگ مو وجود ملانین است، حتی رنگ موی بچه تا رسیدن به رنگ نهایی و مشهود چندین بار تغییر میکند. شواهد جامعی در مورد عامل تعیین رنگ مو وجود ندارد، اما می دانیم که هر بچه ای دارای ترکیب منحصر به فردی از رنگ موی پدر و مادر است.
به سختی می توان گفت که موی فرزند قرینه یکی از والدین است. هر نوزادی دارای ترکیب منحصر به فردی از رنگ مو است و تنها زمان است که رنگ قطعی را مشخص می کند.
در صورت تمایل می توانید ژنتیک رنگ مو و عوامل تعیین کننده رنگ موی انسان را مطالعه کنید.
3- آیا بچه من چاله لپ (دیمپل) خواهد داشت؟
در بعضی از خانواده های خصیصه های ظاهری خاص مطلوب و نشانه ارتباط خانوادگی محسوب می شود. حتی والدین ممکن است یواشکی آرزو کنند که نشانه های زیبایی و جذبه اشان به فرزندشان انتقال پیدا کند. تعدادی از این خصیصه های مطلوب از دید والدین شامل چاله لپ (دیمپل گونه)، خط موی کاکل بیوه یا شکاف داشتن چانه است. همه اینها ارثی است.
حدود 50% بچه ها دیمپل را از یکی از والدین خود که دیمپل دارد به ارث می برند. دیمپل توسط یک ژن منفرد تعیین می شود. اگر هیچکدام از والدین دیمپل نداشته باشند، احتمال اینکه فرزند آنها با دیمپل (چاله لپ) به دنیا بیاید، وجود ندارد.
کاکل بیوه از سوی دیگر، همه می دانیم که یک خصیصه ژنتیک است. هرچند انواع مختلفی از کاکل بیوه وجود دارد که ارثی نیست. تحقیقاتی که ارتباط ژنتیک قاطع آن را نشان دهد، در دسترس نیست. بنابراین علیرغم این تصور عمومی که کاکل بیوه ارثی و غالب است، تضمینی برای به ارث رسیدن به فرزندان وجود ندارد.
4- آیا بچه من شکاف چانه خواهد داشت؟
معمولا والدین شکاف چانه بچه را در نظر نمی گیرند، مگر اینکه یکی از والدین شکاف چانه داشته باشد. عقیده عمومی این است که شکاف چانه کاملا ارثی است. این کمی گیج کننده است زیرا شکاف چانه یک خصیصه غالب است. اما این ویژگی توسط یک ژن منفرد ایجاد نمی شود.
بدین معنی که اگر یکی از والدین شکاف چانه داشته باشد، تضمینی برای انتقال این خصیصه به فرزندانش نیست. اما اگر هر دوی والدین شکاف چانه داشته باشند، تمامی فرزندان آنها نیز خواهند داشت. علاوه بر این، بچه ممکن است بخاطر عوامل محیطی شکاف چانه داشته باشد. ویژگی آن تکامل غیرطبیعی صفحات صورت است که می تواند در اثر اتفاقی در دوران رحمی رخ داده باشد.
مسئله دیگر این است که نوزاد ممکن است شکاف چانه داشته باشد، در حالی که هیچکدام از والدین وی نداشته باشند. به هر حال اگر یکی از والدین شکاف چانه داشته باشد، تضمینی برای انتقال آن به جنین و داشتن فرزندی با شکاف چانه نیست.
5- آیا کک مک ارثی است؟
اگر کک مک دارید، مطمئنا تصور می کنید که ارثی است. بخصوص اگر اعضای دیگر خانواده نیز این خصوصیت را داشته باشند. این پیش فرض صحیح است! اما بچه ها با کک مک متولد نمی شوند، کک مک بعد از تماس با نور خورشید ایجاد می شود.
کک و مک بیشتر در کسانی دیده می شود که دارای پوست روشن و موی قرمز هستند. این لکه ها در واقع ارثی هستند. ژنتیک شخص مشخص می کند که چه تعداد، با چه تیرگی و رنگی ایجاد شود و با تماس کمتر با خورشید کاهش پیدا کند یا نه.
کک مک به هیچ وجه مضر نیست و دلیل پزشکی برای برداشتن آنها توسط روش های حذف لکه صورت وجود دارد. در بعضی از موارد می توان با محافظت در مقابل نور خورشید یا محدودیت مواجهه با نور خورشید از تعداد و رنگ تیره کک و مک پیشگیری کرد.
6- آیا خال های صورت و بدن ارثی است؟
بعضی از بچه ها با چند خال به دنیا می آیند، اما شایع نیست و معمولا این خال ها در دوران بچگی ظاهر و مشهود می شوند. اما تعدادی بلافاصله بعد از تولد دیده می شوند و با بالا رفتن سن نوزاد تیره تر و بزرگتر می شوند. خال ها ارثی هستند و اکثر مردم در مرحله ای از زندگی خال دارند. رنگ، سایز و تعداد خال ها به نظر می رسد که از والدین به ارث می رسد. اگر خال خیلی بزرگی دارید، بچه شما هم آن خال را خواهد داشت.
بطور متوسط یک فرد می تواند بیشتر از 40 خال داشته باشد، اما اگر شما تعداد زیادی خال مادرزاد داشته باشید، احتمالا این ارث را به بچه خود نیز منتقل می کنید. معمولا خال ها دلیلی برای نگرانی نیستند و بیشتر آنها نتیجه تجمع رنگدانه ها در یک نقطه است. مول هایی که غیرطبیعی به نظر می رسند یا مول هایی که با مشکلی همراه هستند قابل برداشتن بوده و متخصص پوست می تواند آنها را درمان کند.
معمولا خالهایی نگران کننده هستند که در طول زمان تغییر کرده، دارای شکل یا رنگ نامنظم و نامتداول باشند. معمولا خالهای غیرطبیعی دارای شکل و جلوه غیرطبیعی بوده و شخص می تواند براحتی آنها را از خال های عادی و بی ضرر تشخیص دهد. خال های ارثی معمولا بی ضرر بوده و همانند کک مک می باشند.
7- حالات چهره بچه به کی رفته است؟
آیا تا حالا به شما گفته اند که حالت چهره اتان شبیه مادر یا مادر بزرگتان است؟ شاید به این فکر کنید که این شباهت چهره شما به والدین خود در بچه شما هم رخ دهد. مردم ممکن است تصور کنند که این عادات اکتسابی است و تقلید است. ما شاهد رفتارهای سالمندان و والدین خود هستیم و طبیعی است که بعضی از رفتارها و حالات چهره آنها را تقلید کنیم.
تعدادی از مطالعات ثابت کرده اند که تمایل به جمع کردن لب، بالا کشیدن ابرو یا حتی خندیدن با لب کج می تواند بیشتر ارثی باشد تا اکتسابی. مشخص شده است که بسیاری از حالات چهره ما حاصل فعالیت عضلات و اعصاب صورت است. این نظریه توسط آزمایشات پژوهشی ثابت شده است که روی افراد کور و بچه های فرزند خوانده انجام شده است و مشخص شده که الگوهای چهره والدین فیزیولوژیک خود را تقلید می کنند. این بدین معنی است که بچه می تواند حالت چهره مادر بزرگ خود را تقلید کند، مادر بزرگی که قبل از تولدش مرده است.
8- آیا رنگ پوست بچه ارثی است؟
تغییرات اخیر جهان و اختلاط قومیت ها و فرهنگ ها موجب شده است که بچه هایی با والدین متفاوت به دنیا بیایند. خانواده های زیادی ازدواج بین قومی را تجربه می کنند و منتظر اولین نوزاد حاصل از دو نژاد متفاوت هستند. بنابراین ترکیب رنگ پوست بچه تا حدود زیادی مهم شده و فکر آنها را مشغول کرده است. این سئوال جالب همیشه وجود دارد: رنگ پوست بچه چطور تعیین می شود؟
حقیقت این است که رنگ پوست یک پدیده مرکب و پیچیده است و پاسخ های مختلفی برای آن داده اند. رنگ پوست حاصل وراثت یک ژن منفرد نیست، بلکه ترکیب پیچیده ای از عوامل ژنتیک مختلف روی آن تاثیر دارد. بیشتر به ملانین ربط دارد که در DNA وجود دارد، اما مشخص نیست چه عاملی موجب فعال شدن ملانین یا نهفته ماندن آن می شود. تعیین رنگ پوست یک مجموعه از وقایع ژنتیک و ارثی تصادفی است و همانند رنگ چشم یا رنگ موی سر بچه، نمی توان آن را تعیین و پیش بینی کرد. در بیشتر موارد رنگ پوست فرزند ترکیبی از رنگ پوست پدر و مادر است.
در صورت علاقمندی می توانید مقاله ژنتیک رنگ پوست انسان را برای جزئیات بیشتر مطالعه کنید.
9- ژنتیک قد بچه چیست؟
همه ما تصور می کنیم که فرزندمان هم قد و مشابه ما خواهد شد، اما وقتی قد پدر و مادر خیلی متفاوت است، جالب است بدانیم که قد بچه مشابه پدر خواهد بود یا مادر. این فکر صحیح نیست که پسر هم قدر پدر و دختر هم قد مادر خواهد شد. در حقیقت یک قضیه ثابت شده ژنتیکی برای قد وجود دارد که از دهه 1970 ثابت شده است.
علم ژنتیک می گوید که قد بچه از هر دو والدین ارث می رسد و فرزند از والدین خود بلند قدتر نمی شود یا کوتاهتر از والد کوتاه قد خود نمی شود. ثابت شده است که بچه اول خانواده معمولا از بقیه بچه ها بلند قد تر است.
برای پیش بینی قد نوزاد پسر، قد والدین را جمع زده و سپس 12 سانتیمتر به میانگین آن اضافه کنید. برای نوزاد دختر، قد والدین را جمع زده و 12 سانتیمتر از آن کم کرده و بر دو تقسیم کنید.
10- آیا قامت نوزاد ارثی است؟
ممکن است تا کنون در مورد نقش ژنتیک در قامت و جثه افراد شنیده باشید. آیا درست است که هیکل درشت و قامت پهن یک خصیصه ارثی است و از خانواده به ارث می رسد؟ آیا لاغر بودن یا باسن تخت داشتن نیز ارثی است؟ در مورد پسران چطور؟ آیا فرزند نیز مانند پدرش چهارشانه و درشت خواهد بود؟ پاسخ این سئوالات تا حدود زیادی مشخص نسیت است.
ژن های تعیین کننده قامت و سایز بدن از نسل های قبلی به شخص انتقال می یابد و براحتی تحت تاثیر عوامل محیطی دچار نوسان می شود. بدین معنی که قامت و سایز بدن ارثی است و کمر باریک و مثل ساعت شنی ارثی است اما همه جزئیات قامت شخص ارثی نیست. سطح فعالیت جسمی و عادات تغذیه ای روی قامت و سایز بدن تاثیر دارد. هنوز این سبک زندگی است که ساختار عضلانی و اسکلت بدن، درشتی یا لاغری هیکل را تعیین میکند.
سوء تغذیه دوران کودکی تمامی زحمات ژنتیک را به باد می دهد. اما کم و زیاد، قامت و سایز بدن یک خصیصه ارثی است که از والدین و نسل های قبلی به صورت ژنتیکی به شخص منتقل میشود.
11- دندان فاصله دار و دندان خرگوشی ارثی است؟
آیا فاصله دار بودن دندان های پیش ارثی است؟ فاصله بین دندان ها در اثر تشکیل زیادی بافت لثه ایجاد می شود و بله ارثی است. هرچند تضمینی وجود ندارد که دندان بچه حتما فاصله دار باشد، بخصوص اگر هر دوی والدین دندان با فاصله نداشته باشند. هرچند نمی توان دندان های بچه نوزاد و شیرخوار را فاصله دار دانست زیرا با بزرگتر شدن ممکن است فاصله بین دو دندان پیش آنها پر شود.
دندان خرگوشی نیز ارثی است، که تحت تاثیر شکل جمجمه و حفره دهان است. هرچند بعضی از دندان خرگوشی ها تحت تاثیر محیط است و به خاطر عواملی مثل مکیدن انگشت شست یا تغذیه طولانی مدت با شیشه شیر ایجاد می شود.
اگر در تعجب هستید که دندان خرگوشی شما به فرزندتان هم منتقل می شود، بایستی علت دندان خرگوشی خود را اول بفهمید. اگر دندان خرگوشی والدین ارثی باشد، به فرزند آنها منتقل می شود. اگر والدین یا نیاکان شما دندان خرگوشی داشته اند، احتمال اینکه دندان خرگوشی شما به فرزندتان به ارث برسد زیاد است. اما اگر شما تنها دندان خرگوشی خانواده هستید، احتمالش خیلی کم است.
12- آیا انگشتان دست و پا تحت تاثیر ژنتیک هستند؟
آیا تا حالا دقیق به انگشتان خود نگاه کرده اید؟ آیا انگشت حلقه شما از انگشت اشاره بلندتر است یا کوتاه تر؟ آیا انگشت کوچک خمیده یا انگشت میانه بلند دارید؟ اندازه و شکل انگشتان در افراد مختلف و در جنسیت های مختلف متفاوت است. بلندتر بودن انگشت حلقه از انگشت اشاره در مردان شایعتر است. علت آن بیشتر بودن تستوسترون در رحم است.
این تاثیر هورمونی قطعا ژنتیک است اما بعضی از مشخصه ها با سطح هورمون ها در دوران حاملگی در ارتباط است. انگشتان در دوران جنینی و در سه ماهه اول حاملگی شکل میگیرند. تغییرات سطح هورمون ها و اوج و افت آنها در طی این سه ماهه حاملگی روی طول انگشتان تاثیر دارد.
طول انگشتان با خصیصه های انسانی دیگر مثل هنری، ورزشی، خشن، افسرده و حتی تمایلات جنسی را براساس طول انگشتان حدس می زنند. چیزی که مسلم است اساس شکل انگشتان ارثی است و از والدین به فرزند منتقل می شود، اما تغییرات محیط رحم در سه ماه اول حاملگی نیز روی طول و اندازه انگشتان تاثیر دارد.
13- نقش ژنتیک در تکامل پنجه پا و انگشتان پا چیست؟
شکل پا (پای بزرگ یا کوچک) تا حدودی ژنتیک است و قالب اصلی پای انسان به وی به ارث می رسد. شکل پا اساسا پنج نوع است که بیشتر به طول انگشتان پا مربوط می شود. شکل پنجه پا و طول انگشتان مسلما ریشه ژنتیک دارد و شکل انگشتان پا و پنجه پا مسلما نشانه ای از زمینه ارثی و پای نیاکان است.
بچه شکل پا و سایز انگشتان پا را از هر دوی والدین خود به ارث می برد. پای خمیده، پای تخت و پای گنده همگی در خانواده وجود داشته و به فرزندان به ارث می رسد. اما همه نوزادان با پای تخت به دنیا می آیند و هنوز قوس کف پا مشخص نیست تا زمانی که نوزاد به سن نوپایی برسد.
سایز پنجه پا نیز ژنتیک است و معمولا با قد بچه هماهنگی دارد. معمولا والدینی که دارای قد نسبتا مشابهی هستند، کفش هایشان را بچه هایشان می پوشند. اما اگر تفاوت قد پدر و مادر زیاد باشد، ممکن است بچه پای کوچک یا پای بزرگ داشته باشد.
14- نقش ژنتیک گوش و لب ها چیست؟
خیلی وقت ها نوزادی را با دهان کوچک و گوش های بزرگ می بینیم یا می خواهیم لب های برجسته و کامل نوزاد خود را بوس کنیم. به نظرتان سایز گوش یا شکل لب ها از پدر به ارث می رسد یا مادر. شکل لب ریشه ژنتیکی عمیقی دارد و نتیجه مستقیم ارثی است که از والدین یا نیاکان به بچه می رسد.
کسانی که لب های درشت دارند معمولا والدین و نیاکانی با لب های درشت دارند. معمولا لب بزرگ یا به قولی لب شتری در مناطق سردسیر بیشتر دیده می شود. مابقی نقاط دارای لب های کامل یا متوسط هستند. اما شکل لب و برجسته یا نازک بودن لب یک خصوصیت ارثی است که از والدین به ارث می رسد.
ژنتیک گوش کمی پیچیده تر است اما دانشمندان معتقدند که سایز و متصل یا آزاد بودن لاله گوش یک خصیصه کاملا ژنتیک است. شکل و اندازه گوش از پدر یا مادر به ارث می رسد اما گاهی ژن های یکی ژن های دیگری را خنثی می کند. حتی افرادی وجود دارد که دو گوش انها یکسان نیست.
بنابراین گوش های بزرگ پدر و مادر ممکن است به فرزند به ارث برسد اما لب های کامل و قرمز آنها مسلما به فرزندشان به ارث خواهد رسید. زیرا شکل و سایز لب قطعا ارثی است.
15- آیا پستان و باسن ارثی است؟
روشن است که نوزاد هنوز مشخص نیست که پستان درشت دارد یا نه و یا اینکه باسن برجسته و پر دارد یا تخت. اما گاهی والدین مشتاق بوده و می خواهند حدس بزنند که بچه آینده آنها چه سینه و باسنی خواهد داشت. باسن تحت تاثیر فرمول های ژنتیک است و شکل کلی آن به ارث می رسد؛ اما با گذر زمان به طور زیادی تحت تاثیر عوامل محیطی قرار می گیرد. عواملی چون ورزش و تغذیه و میزان چربی انباشته در بدن روی سایز و شکل باسن تاثیر دارد.
تحقیقات نشان داده است که سایز و شکل پستان بچه دختر و شکل و حالت باسن وی از مادر بزرگ پدرش به ارث می رسد. اما قوس های بدن، از قوس کمر و باسن گرفته تا نسبت کمر به شانه همگی از پدر و مادر به فرزند منتقل می شود.
