خونریزی غیر طبیعی رحمی، به خونریزیهای زیاد یا غیرمعمول از رحم (از طریق واژن) گفته میشود. این اتفاق در هر زمان در طول سیکل ماهانه، که شامل دوران طبیعی پریود است، رخ میدهد. روش درمان خونریزیهای غیرطبیعی رحم به علت خونریزی بستگی دارد. روشهای جراحی زیادی برای درمان خونریزیهای غیرطبیعی رحم بکار میرود. بهترین متخصص زنان در درمان خونریزی رحم در شیراز بر اساس شرایط شما، بهترین گزینه درمانی را پیشنهاد خواهد کرد.
علائم خونریزیهای غیرطبیعی رحم
یکی از علائم خونریزی غیرطبیعی رحم، خونریزی از واژن در فاصله بین دو پریود است. خونریزیهای بسیار شدید در طول دوران قاعدگی نیز ممکن است، خونریزی غیرطبیعی رحم باشد. خونریزی شدید در طول دوران پریودی و یا خونریزیهایی که بیش از 7 روز ادامه مییابد، منوراژی (menorrhagia) میگویند. به عنوان مثال زنان ممکن است در یک ساعت به یک یا چند تامپون یا پد بهداشتی نیاز داشته باشند.
علت خونریزیهای غیرطبیعی رحم چیست؟
عوامل مختلفی می تواند منجر به خونریزیهای غیرطبیعی رحم شود. بارداری یکی از عوامل متداول آن است. پولیپ یا فیبرومها (تومورهای بزرگ و کوچک) در رحم نیز میتواند باعث خونریزی شود. مشکلات تیروئید، عفونت دهانه رحم یا سرطان رحم نیز به ندرت منجر به خونریزیهای غیرطبیعی رحم میشود.
در بیشتر زنان، عدم تعادل هورمونی یکی از علتهای خونریزی غیرطبیعی رحم است. پزشکان خونریزیهای غیرطبیعی رحم را که ناشی از عدم تعادل هورمونها است، خونریزی غیرعضوی رحم (DUB) مینامند. خونریزیهای غیرطبیعی رحم ناشی از عدم تعادل هورمونها، در نوجوانان یا در زنانی که به دوران یائسگی نزدیک هستند، متداولتر است. چندین عامل منجر به خونریزی غیرطبیعی رحم میشود. این عوامل میتواند در هر سن رخ دهد، اما علت محتمل خونریزیهای غیرطبیعی رحم معمولاً بستگی به سن دارد.
سنین نوجوانی و دهه 20 و 30 سالگی زنان
علت معمول خونریزی غیرطبیعی در زنان جوان و نوجوانان، بارداری است. بسیاری از زنان در ماههای اول بارداری طبیعی، دچار خونریزیهای غیرطبیعی خواهند شد. برخی از قرصهای ضد بارداری یا ابزارهای درون رحمی یا آییودی (IUD) میتواند خونریزیهای غیرطبیعی ایجاد کند.
برخی از زنان جوانی که خونریزیهای غیرطبیعی رحم دارند، در طول سیکل قاعدگی آنها، آزادسازی تخمک از تخمدان (که تخمکگذاری نامیده میشود) انجام نمیشود. این مشکل در نوجوانانی که دوران پریود آنها تازه شروع شده است، بیشتر رخ میدهد. این مسئله منجر به عدم تعادل هورمون میشود و در این حالت، استروژن در بدن باعث رشد بیش از حد سطح مخاطی رحم (به نام آندرومتریوم) شده، تا جاییکه ضخامت آن بسیار زیاد میشود. هنگامی که بدن در طول دوران پریود این سطح مخاطی را دفع میکند، خونریزی بسیار شدید خواهد بود. عدم تعادل هورمون باعث میشود بدن نتواند زمان مناسب دفع سطح مخاطی رحم را مشخص کند و در نتیجه خونریزی نامنظم (لکهبینی) در دوره بین دو پریود رخ میدهد.
دهه 40 و 50 سالگی زنان
تخمکگذاری در زنان در سالهای قبل از یائسگی و هنگامی که یائسگی آغاز میشود، به مدت چندین ماه رخ نمیدهد و منجر به خونریزیهای غیرطبیعی رحم شده که شامل پریودهای شدید و خونریزیهای کم و نامنظم است.
ضخیم شدن سطح مخاطی رحم نیز علت دیگر خونریزی زنان در دهه 40و 50 سالگی زنان است. این ضخیم شدن سطح رحم، احتمال شروع سرطان را افزایش میدهد. اگر شما دچار خونریزیهای غیرطبیعی رحم هستید و در این گروه سنی قرار دارید، بهتر است با پزشک خود دراین باره صحبت کنید. این مسئله میتواند بخشی از روند بالا رفتن سن باشد، اما باید اطمینان حاصل کنید که علت آن سرطان رحم نیست.
دوران پس از یائسگی زنان
هورمون درمانی جایگزین، یک علت رایج خونریزیهای رحم پس از یائسگی است. عوامل دیگر شامل سرطان آندومتریال و رحم است. این نوع سرطانها در زنان مسن بیشتر از زنان جوان ایجاد میشود. اما همیشه سرطان علت خونریزیهای غیرطبیعی رحم نیست. مشکلات بسیار دیگری میتواند منجر به خونریزیهای پس از یائسگی شود. به همین دلیل، مهم است که اگر پس از یائسگی دچار خونریزیهای غیرطبیعی هستید، به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم
هر خونریزی واژینالی که بدون علت بین دو دوره پریود رخ میدهد، میتواند دلیل مراجعه به پزشک باشد. با اینکه این مسئله درهر سنی رخ میدهد، بهتر است در این باره با پزشک صحبت کنید، اما برای دخترانی که هنوز به سن بلوغ نرسیدهاند و زنان پس از یائسگی، مراجعه به پزشک اهمیت بسیار بیشتری دارد. اگر باردار هستید و دچار لکهبینی یا خونریزی شدهاید، نیاز است که از پزشک خود راهنمایی بگیرید.
اگر خونریزی شما شدید است، یا اگر با درد، تب، سرگیجه، لرزه، تهوع یا استفراغ همراه است، فوراً برای درمان به پزشک مراجعه کنید.
درصورتی که نمیدانید منشا خونریزی واژن است یا خیر، بهتر است از یک تامپون استفاده کنید. اگر خونریزی ادامه یابد، ممکن است از ناحیه مقعد یا مسیر ادراری باشد. در این گونه موارد نیز باید از پزشک کمک بخواهید.
خونریزیهای غیرطبیعی رحم چگونه تشخیص داده میشود؟
آزمایشهایی که بهترین متخصص زنان در درمان خونریزی رحم در شیراز ممکن است درخواست کند، بستگی به سن شما دارد. اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد، ممکن است پزشک تست بارداری انجام دهد. اگر خونریزی شما شدید باشد، پزشک ممکن است علاوه بر دیگر آزمایشات، تعداد گلبولهای قرمز خون را نیز بررسی کند تا اطمینان حاصل کند که به علت خونریزی شدید، تعداد گلبولهای خون کم نباشد، چون میتواند منجر به کمبود آهن و کمخونی شود.
با آزمایش سونوگرافی از ناحیه لگن میتوان رحم و تخمدانها را بررسی کرد. همچنین علت خونریزی را نشان میدهد.
پزشک ممکن است بافتبرداری آندرومتریال انجام دهد، که برداشتن نمونه از سطح مخاطی رحم است. اینکار توسط قرار دادن یک لوله باریک پلاستیکی (به نام کاتتر) در رحم انجام میشود. بهترین متخصص زنان در شیراز از کاتتر استفاده میکند تا قسمت کوچکی از سطح مخاطی رحم را جدا کند و سپس آن را برای انجام آزمایش به آزمایشگاه میفرستد. آزمایش، وجود سرطان یا تغییر در سلولها را نشان میدهد. نمونهبرداری از رحم درمطب پزشک انجام شده و حین انجام این کار، درد زیادی احساس نخواهید کرد.
آزمایش دیگری که ممکن است پزشک درخواست دهد، هیستروسکوپی است. لوله باریکی با یک دوربین کوچک درون آن، در داخل رحم قرار میگیرد. این دوربین به پزشک این امکان را میدهد که درون رحم را ببیند. اگر پزشک موردی غیرطبیعی مشاهده کند، میتواند از بافت نمونهبرداری کند.
آیا میتوان از خونریزیهای غیرطبیعی رحم جلوگیری کرد؟
اگر تغییرات هورمونی باعث خونریزی غیرطبیعی رحم شود، جلوگیری از آن امکانپذیر نیست. اما اگر تغییرات هورمون به علت اضافه وزن ایجاد شود، کاهش وزن میتواند به بهبود آن کمک کند. وزن بدن بر تولید هورمون اثر میگذارد. کنترل وزن از خونریزیهای غیرطبیعی رحم جلوگیری میکند.
درمان خونریزی غیرطبیعی رحم
روشهای درمانی مختلف برای خونریزیهای غیرطبیعی رحم وجود دارد. درمان، به علت خونریزی، سن و اینکه در آینده تصمیم به بارداری دارید یا خیر، بستگی دارد. پزشک به شما کمک میکند که در مورد بهترین روش درمانی تصمیم مناسب بگیرید. در صورتی که خونریزیهای غیرطبیعی رحم به علت عدم تعادل هورمون باشد، ممکن است پزشک از شما بخواهد کمی صبر کنید چرا که ممکن است خونریزی خود به خود برطرف شود. برخی از گزینههای درمانی شامل موارد زیر است:
ابزارهای درون رحمی (IUD)
پزشک ممکن است به شما ابزارهای درون رحمی یا آییودی پیشنهاد دهد. آییودی یک وسیله کوچک پلاستیکی است که پزشک برای جلوگیری از بارداری، از طریق واژن داخل رحم قرار میدهد. یکی از انواع آییودی (IUD) هورمون ترشح میکند. این نوع، بطور چشمگیری خونریزی غیرطبیعی را کاهش میدهد. گاهی اوقات آییودیها نیز مانند قرصهای ضد بارداری، باعث خونریزی غیرطبیعی میشوند که در این صورت، به پزشک مراجعه کنید.
قرصهای ضد بارداری
قرصهای ضد بارداری حاوی هورمونهایی است که میتواند از ضخیم شدن بیش از حد سطح مخاطی رحم جلوگیری کند. آنها همچنین دوره پریود را منظم کرده و درد شدید را کاهش میدهد. برخی از انواع قرصهای ضد بارداری بخصوص قرصهای حاوی پروژسترون (که مینی پیل نیز نامیده میشود) میتوانند در بعضی از زنان، خونریزیهای غیرطبیعی ایجاد کنند. اگر این قرص به کنترل خونریزی غیرطبیعی شما کمک نمیکند، از پزشک خود راهنمایی بگیرید.
انجام D&C یا دیلاتاسیون و کورتاژ
D&C روشی است که در آن دهانه رحم به اندازهای باز میشود که بتوان ابزار جراحی را وارد رحم کرد. پزشک از این ابزار برای تراشیدن لایه داخلی رحم استفاده میکند. قسمتهای تراشیده شده جهت بررسی احتمال وجود بافت غیرطبیعی به آزمایشگاه فرستاده میشود. دیلاتاسیون و کورتاژ تحت بیهوشی عمومی (در حالی که شما در حالتی مانند خواب قرار دارید) انجام میشود. اگر شما خونریزی بسیار شدید دارید، ممکن است بهترین متخصص زنان در شیراز، هر دو روش دیلاتاسیون و کورتاژ را انجام دهد تا علت مشکل را پیدا کند و خونریزی را درمان کند. روش D&C اغلب خونریزیهای شدید را متوقف میکند. پزشک میتواند نیاز شما به این روش درمانی را تشخیص دهد.
هیسترکتومی
در این نوع جراحی، رحم از بدن خارج میشود. اگر جراحی هیسترکتومی را انجام دهید، دیگر پریود نخواهید شد و نمیتوانید باردار شوید. هیسترکتومی یک جراحی مهم است که نیاز به بیهوشی کامل و بستری در بیمارستان دارد. دوران بهبودی این جراحی ممکن است طولانی باشد. میتوانید در مورد خطرات و مزایای هیسترکتومی با پزشک صحبت کنید.
سوزاندن داخل رحم
سوزاندن داخل رحم یا اندومتریال ابلیشن (endometrial ablation) یک روش جراحی است که سطح داخلی رحم را از بین میبرد. برخلاف هیسترکتومی، دراین روش رحم برداشته نمیشود. در برخی از زنان ممکن است سوزاندن داخل رحم، خونریزی پریود را به طور کامل قطع کند. با این حال، برخی ممکن است پس از سوزاندن داخل رحم، هنوز خونریزی پریودی کم یا لکهبینی داشته باشند. تعدادی از زنان پس از انجام اندومتریال ابلیشن پریود منظم خواهند داشت. گرچه پس از سوزاندن رحم، احتمال بارداری وجود ندارد، با این حال لازم است که زنان از برخی از روشهای پیشگیری از بارداری استفاده کنند.
پزشک میتواند سوزاندن داخل رحم را به روشهای مختلفی انجام دهد. تکنیکهای جدیدتر سوزاندن داخل رحم نیاز به بیهوشی عمومی یا بستری در بیمارستان ندارد. زمان بهبودی پس از سوزاندن داخل رحم، کوتاهتر از دوران بهبودی پس از هیسترکتومی است.
شرایط زندگی با خونریزی غیرطبیعی رحم
خونریزیهای غیرطبیعی رحم میتواند تاثیرات منفی بر زندگی شما داشته باشد. این مسئله که زمان شروع خونریزی مشخص نیست، میتواند باعث اضطراب دائمی برای شما شود. همچنین خونریزیهای شدید پریود، فعالیتهای روزانه شما در این دوران را محدود خواهد کرد. در برخی از زنان این مسئله باعث میشود که نتوانند از خانه خارج شوند.
اگر خونریزی پریودی شدید دارید، سعی کنید در طول این دوره (یا چند روز قبل از زمان پیشبینی شروع پریود)، قرص ایبوپروفن (ادویل، موترین) مصرف کنید. ایبوپروفن یک داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی است (NSAID). این دارو میتواند به کاهش خونریزی پریود کمک کند.
اطمنیان حاصل کنید که رژیم غذایی شما حاوی مقدار کافی آهن باشد. پزشک ممکن است برای اطمینان از اینکه دچار کمخونی نمیشوید، برای شما مکمل آهن تجویز کند.
