ماه دوم حاملگی

ماه دوم حاملگی: هفته 5 تا 8 حاملگی

0 332

اولش به شکل یک گره کوچک است، اما وقتی درون شکم مادر رخ می دهد، یک معجزه کامل است. چگونه ممکن است که رویان میکروسکوپی ریزی بتواند همه این کارها را انجام دهد؟ رشد کند و به قلب، ریه، دست و پا و غیره تبدیل شود. بهتر است فعلا زندگی ساده و بدون پیچیدگی خود را ادامه دهیم، در حالی که یک معجزه خارق العاده و پیچیده درون شکم ما رخ می دهد.

مطمئنا متوجه شده اید که ماه اول یا چند هفته اول حاملگی مثل یک نسیم می گذرد. اگر چند وقت است که سعی دارید حامله شوید، ممکن است این دوره برای شما سریع نگذشته باشد زیرا شدیدا منتظر اولین نشانه ها بوده و بی قرار مشخص شدن جواب مثبت حاملگی بوده اید. به هر حال الان از ماه اول حاملگی رد شده اید و وارد ماه دوم حاملگی شده اید، بنابراین آماده شوید: ماه دوم حاملگی با تغییرات زیادی همراه است. بزودی حاملگی را احساس خواهید کرد. ماه دوم زمانی است که بیشتر زنان خستگی و بی حالی مفرطی را تجربه میکنند. همچنین دستشویی رفتن و دفع ادرار زیاد می شود و ممکن است کل روز بخاطر حالت تهوع در حال قدم زدن باشید.

در این مقاله می خوانیم:

آیا استرس می تواند موجب سقط جنین شود؟

اگر نگران هستید که استرس زندگی روزمره موجب سقط جنین شود، آرام باشید. گرچه این یک نگرانی عمومی و شایع است، اما شواهد علمی معتبری حاکی از تاثیر استرس روزانه بر سقط جنین در دسترس نیست. تقریبا ۱۰ تا ۲۰ درصد حاملگی های تایید شده به سقط ختم می شود. عمدتا علت سقط زودرس مشکلات و ناهنجاری های کروموزومی جنین یا سایر مشکلات تکاملی رویان است. سایر علل سقط مکرر می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • ناهنجاری های کروموزومی در هر یک از والدین
  • مشکلات انعقادی خون
  • عدم تعادل هورمونی
  • واکنش ایمنی که موجب قطع لانه گزینی شود

اگر نسبت به سقط زودرس نگران هستید، روی مراقبت عالی از خودتان و بچه متمرکز شوید و از ریسک فاکتورهای شناخته شده سقط جنین از قبیل کشیدن سیگار و مواد و نوشیدن الکل اجتناب کنید.

رشد بچه در ماه دوم حاملگی

ماه دوم حاملگی از هفته پنجم شروع می شود و تا هفته هشت ادامه می یابد. در طی هفته ۵ تا ۸ حاملگی، سلول های بچه به سرعت تکثیر می شوند و شروع به انجام کارهای خاص می کنند. این فرآیند را تخصصی شدن عملکرد سلول ها را تمایز می نامند. ضروری است که تمامی سلول های مختلف تشکیل دهنده یک انسان تولید شود. در نتیجه تمایز، ویژگی های ظاهری بچه در این دوره شروع به شکل گیری می کند.

هفته پنج حاملگی

جنین دیگر یک توده سلولی کوچک نیست، حالا بچه به چیزی تبدیل شده است که رسما رویان نامیده می شود و شروع به شکل گیری قسمت های مختلف می کند. رویان به سه لایه تقسیم می شود. در لایه بالایی آن یک شیار ایجاد می شود و سپس بسته می شود که لوله عصبی را تشکیل می دهد؛ لوله عصبی نهایتا تکامل یافته و به مغز، ستون فقرات، اعصاب نخاعی و استخوان ستون مهره بچه تبدیل می شود.

این شیار یا تورفتگی در خط وسط بدن بچه از بالا تا پایین رویان ادامه می یابد. بسته شدن لوله عصبی از نقطه وسط طول رویان شروع می شود و از آنجا به بالا و پایین ادامه می یابد. بخش بالایی ضخیم شده و شروع به تشکیل مغز می کند.

از لایه سلولی میانی رویان، قلب و سیستم گردش خون تشکیل می شود. یک برجستگی در مرکز رویان ایجاد می شود و سپس به قلب بچه تبدیل می شود. در پایان هفته پنجم حاملگی، اولین عناصر خونی و عروق خونی هم در رویان و هم در جفت تشکیل می شود.

اولین ضربان قلب جنین در روز ۲۱ تا ۲۲ پس از لقاح رخ می دهد. اما این ضربان قلب هنوز توسط مادر یا متخصصین مراقبت بهداشتی قابل شنیدن نیست، اما ممکن است یک حرکت ضربانی در سونوگرافی مشاهده شود. با این تغییرات گردش خون شروع می شود و سیستم گردش خون اولین عملکرد خود به عنوان یک سیستم را شروع می کند.

لایه سلولی داخلی رویان نیز ریه ها، روده و مثانه را تشکیل می دهد. در طی هفته پنجم حاملگی، اتفاق زیادی در لایه داخلی (لایه سوم) رخ نمی دهد. مدتی طول می کشد تا این لایه به ریه، روده و مثانه تبدیل شود.

در زمان لقاح بچه یک توده تک سلولی به نام زیگوت است و سایز میکروسکوپی دارد. در پایان هفته پنجم حاملگی، یعنی سه هفته پس از لقاح، بچه حدود ۱۶/۱ اینچ طول دارد که حدود اندازه نوک یک خودکار است.

اندازه جنین در هفته 5 و 6 حاملگیهفته شش حاملگی

رشد جنین در طی هفته ششم حاملگی خیلی سریع است. در هفته ششم سایز بچه شما تقریبا سه برابر می شود. تشکیل مشخصات ظاهری صورت بچه در مراحل اولیه خود خواهد بود. حباب های (وزیکول) بینایی که بعدا به چشمان تبدیل می شوند، در این هفته تشکیل می شوند.

مجاری که گوش داخلی را ایجاد می کند نیز شروع به تشکیل می کنند. همانطور که سلول ها مهاجرت کرده و پیشانی و بینی و دو طرف صورت را ایجاد می کنند، یک روزنه برای دهان تشکیل می شود. زیر دهان یک چین کوچک ایجاد می شود که نهایتا به فک پایین و گردن بچه تبدیل می شود.

با رسیدن به هفته ششم حاملگی، لوله عصبی پشت کمر بچه دیگر بسته شده است. مغز سریعا رشد کرده و حالا سر تازه تشکیل و در حال بزرگ شدن را پر می کند. نواحی مختلف مغز بچه نیز تشکیل می شود.

در جلوی قفسه سینه، قلب بچه شروع به تپیدن و انتقال خون از میان عروق بزرگ می کند و با ریتم منظم می زند. سیستم های گوارش و تنفس اولیه نیز تشکیل می شود. به علاوه، بلوک های بافتی کوچکی به صورت جفتی در پایین خط وسط بدن بچه تشکیل می شود. این بلوک ها از بافت همبند تشکیل شده، دنده ها و عضلات کمر و طرفین بچه را ایجاد می کند. جوانه های کوچکی شروع به رشد می کند که به دستان و پاهای بچه تبدیل می شوند. حالا در هفته ششم حاملگی دست و پای بچه قابل مشاهده است.

وقتی حاملگی به هفته ششم می رسد، یعنی چهار هفته پس از لقاح، سایز بچه داخل شکم شما حدود ۱۶/۳ اینچ است.

هفته هفت حاملگی

در این هفته بند ناف، ارتباط حیاتی بین بچه و جفت است، به وضوح دیده می شود که از موضع لانه گزینی جنین در رحم شروع می شود. بند ناف حاوی دو شریان و یک ورید بزرگ است. ورید بند ناف مواد غذایی و خون سرشار از اکسیژن را از جفت به بچه انتقال می دهد و سپس از طریق دو شریان بند ناف خون به جفت بر می گردد.

به علاوه، در این هفته مغز بچه پیچیدگی بیشتری پیدا می کند. مسیرهای ضروری برای گردش مایع مغزی نخاعی تشکیل می شود. جمجمه در حال رشد بچه هنوز شفاف و نازک است. اگر بتوانید با ذره بین به آن نگاه کنید، ممکن است سطح صاف مغز در حال تکامل بچه را ببینید.

صورت بچه در این هفته یک تغییر مشخص دیگر دارد. حالا سوراخ دهان، سوراخ های کوچک بینی، فرورفتگی گوش و رنگ عنبیه (رنگ چشم) بچه مشهود و قابل رویت است. عدسی چشمان بچه تشکیل شده و بخش میانی گوش به گوش داخلی متصل است و به دنیای بیرون وصل می شود.

دستان، پاها، پنجه دست و پای بچه شکل گرفته است، گرچه شروع تشکیل انگشتان دست و پای بچه یک هفته بعد شروع می شود. جوانه دست که هفته قبل بیرون زده بود حالا تکامل یافته و به بخش شانه و بخش دست تبدیل می شود و شبیه به یک پدال کوچک می شود.

در هفته هفتم حاملگی، بچه شما یک سوم اینچ قد دارد که کمی از یک مدادپاک کن بزرگتر است.

هفته هشت حاملگی

انگشتان دست و پای بچه در هفته هشتم شروع به شکل گیری می کند، گرچه هنوز به هم وصل هستند. دستان و پاهای کوچک بچه رشد کرده و مشخص تر می شوند. نواحی پدال مانند دست و پا مشهودتر می شود. مچ دست، آرنج و مچ پا به وضوح قابل دید است. حتی بچه ممکن است بتواند آرنج و مچ دست خود را خم کند.

پلک ها نیز در هفته هشتم شکل می گیرند. تا زمانی که رشد پلک ها کامل شود، چشمان بچه باز به نظر خواهد رسید. هفته هشتم همچنین هفته ای است که لب ها و نوک بینی بچه متمایز تر می شود.

مجرای گوارش بچه نیز به رشد ادامه می دهد، بخصوص روده کوچک رشد می کند. عملکرد قلب و گردش خون حالا خیلی کاملتر شده است. قلب بچه در هفته هشت با ضربان ۱۵۰ ضربه در دقیقه کار می کند که تقریبا دو برابر ضربان قلب یک فرد بالغ است.

در هفته هشتم حاملگی اندازه بچه تقریبا کمی بیشتر از نیم اینچ است.

چیزهایی که در هفته هشت باید اجتناب کرد

بچه در حال رشد و تکامل در طی هفته های پنج تا ۱۰ حاملگی بیشتر آسیب پذیر است. در طی این مدت تمامی احشای بچه تشکیل می شود و آسیب به رویان می تواند موجب نقص های مادرزادی جدی شود. مواردی که بطور بالقوه عامل این آسیب ها است عبارتند از:

  • تراتوژن ها: تراتوژن ها موادی هستند که می توانند موجب نقص های مادرزادی جنین شوند. مثال آن الکل، داروهای خاص، مواد تفریحی است. بهتر است که در این دوره از مصرف این مواد اجتناب شود.
  • عفونت ها: ویروس ها و باکتری ها بطور بالقوه در اوایل حاملگی به بچه آسیب وارد می کنند. بچه فقط از طریق مادر عفونت می گیرد اما ممکن است بعضی از اختلالات منجر به نقص های جدی جنین در مادر حتی احساس بیماری را ایجاد نکند. واکسیناسیون و ایمنی طبیعی در مقابل عفونت های بالقوه خطرناک محافظت ایجاد میکند. اما هنوز منطقی تر این است که احتیاطات مناسبی برای اجتناب از مواجهه با بیماری هایی از قبیل آبله مرغان، سرخک، گوشک، سرخجه آلمانی، سیتومگالوویروس (CMV) یا ویروس زیکا به عمل آورد.
  • اشعه: دوز بالای اشعه یونیزان از قبیل اشعه مورد استفاده در رادیوتراپی سرطان می تواند به بچه آسیب بزند. دوز پایین اشعه از سوی دیگر با افزایش جدی خطر آسیب جنینی همراه نیست مثل تصویربرداری اشعه ایکس عمومی. برای اینکه ایمنی رعایت شود، بهتر است در صورت لزوم انجام تصویربرداری اشعه ایکس در دوران حاملگی، ابتدا با پزشک متخصص زنان و زایمان خود مشورت کنید و ریسک اشعه بر جنین بررسی شود. هرچند احتمالش خیلی کم است که آنقدر اشعه به جنین تابیده شود که موجب مشکلاتی شود.
  • تغذیه بد: عادات خوردن خیلی بد در دوران حاملگی می تواند به بچه صدمه بزند. کم خوردن بعضی از مواد خاص می تواند روی رشد و تکامل سلول ها تاثیر داشته باشد. هرچند یک رویان تازه تشکیل شده در اثر محدودیت کالری روزانه در اثر تهوع و استفراغ خفیف کمتر آسیب می بیند. اما بایستی اطمینان حاصل کرد که زن حامله روزانه مکمل ویتامین حاوی حداقل ۴۰۰ میکروگرم اسید فولیک دریافت کند. این موجب کاهش ریسک ابتلای بچه به اسپاینا بیفیدا یا سایر نقص های لوله عصبی می شود.

تغییرات بدن زن حامله در ماه دوم حاملگی

ماه دوم حاملگی با تغییرات زیادی در بدن مادر شروع می شود. حالا زمان تجربه کردن ناراحتی های اولیه حاملگی از قبیل تهوع، سوزش سردل، خستگی، بی خوابی و تکرر ادرار است. اما نگذارید این علائم شما را زمین گیر کند. به آنها به عنوان نشانه طبیعی پیش رفتن حاملگی نگاه کنید.

لکه بینی

زن باردار ممکن است در طی ۱۲ هفته اول حاملگی مقداری خونریزی واژینال را تجربه کند. آمارها نشانگر آن است که بیشتر از ۲۵ درصد زنان حامله ممکن است مقداری خونریزی (لکه بینی) داشته باشند. هرچند آمارها حاکی از آن است که فقط نیمی از این زنان دچار سقط جنین خواهند شد.

چه رخ می دهد و کجا رخ می دهد؟

هورمون ها پیام رسان های شیمیایی هستند که بسیاری از جنبه های حاملگی را تنظیم می کنند و این ماه سطح هورمون ها افزایش بیشتری دارد. هورمون هایی که در طول بارداری ترشح می شوند دارای کارکردهای مهمی هستند. هورمون ها روی رشد و تکامل بچه تاثیر دارند و تغییرات فیزیولوژیک زیادی را در بخش های مختلف سیستم های بدن ایجاد می کنند. در حقیقت، تغییرات هورمونی حاملگی تقریبا تمامی بخش های بدن مادر را تحت تاثیر قرار می دهد.

گوارشی: مهمترین تغییر وابسته به هورمون ماه دوم حاملگی تهوع و استفراغ است که به آن بیماری صبحگاهی نیز اطلاق می شود. علت دقیق وقوع تهوع و استفراغ بیماری صبحگاهی مشخص نیست اما تغییرات سیستم گوارش در پاسخ به سطح بالای هورمون ها یکی از علل تقریبا مطمئن آن است. بالا رفتن سطح استروژن و پروژسترون موجب کند شدن سرعت حرکت غذا از میان مجاری گوارشی می شود. بنابراین معده تا حدودی دیرتر تخلیه می شود که موجب ایجاد احساس تهوع و استفراغ می شود.

هورمون HCG نیز ممکن است در تهوع استفراغ حاملگی نقش داشته باشد، زیرا سطح HCG بالا می رود و میزان آن همزمان با وقوع تهوع و استفراغ حاملگی در بالاترین سطح است. اما ارتباط مستقیمی بین بیماری صبحگاهی و سطح HCG نیز یافت نشده است.

قلب و سیستم گردش خون: بدن برای حمل اکسیژن و مواد غذایی به بچه به تولید خون بیشتر ادامه می دهد. این افزایش تولید خون که در سراسر بارداری ادامه می یابد اختصاصا در این ماه و ماه بعد به خاطر تقاضای بیش از حد گردش خون بالاتر است. علیرغم این تلاش ها عروق خونی مادر خیلی سریع تر گشاد شده و سیستم گردش خون حجم نسبتا بیشتری را نگه می دارد. برای تطابق با این تغییرات قلب سخت تر و سریع تر خون را پمپ می کند. این تغییرات سیستم گردش خون موجب نشانه هایی مثل خستگی، سرگیجه، سردرد می شود.

پستان: افزایش تولید استروژن و پروژسترون موجب می شود که پستان ها بزرگ تر شده و سایز غدد تولید شیر داخل پستان افزایش یابد . همچنین ممکن است هاله قهوه ای دور نوک پستان (آرئول پستان) بزرگ تر و تیره تر شود. این نتیجه افزایش خون در گردش است. پستان ها ممکن است سفت، دردناک یا مورمور کند. همچنین ممکن است پستان ها پرتر و سنگین تر حس شوند.

رحم: اگر اولین حاملگی شماست، رحم شما قبلا به اندازه یک گلابی بوده است. حالا شروع به گشاد شدن می کند. در زمان تولد نوزاد رحم به حجمی حدود ۵۰۰ برابر سایز اولیه گشاد می شود. در طی ماه دوم و ماه سوم حاملگی، رحم هنوز در داخل لگن جای می شود. هرچند سایز فزاینده آن ممکن است احساس دفع ادرار را خیلی زیادتر کند. همچنین ممکن است زمان سرفه یا عطسه کردن و یا حتی موقع خندیدن نشت ادرار داشته باشید. این به سادگی به علت کم بودن فضای داخل لگن است.

در طی چند ماه اول حاملگی مثانه مستقیما در جلو و کمی زیر رحم قرار دارد. همانطور که رحم رشد می کند، مثانه تحت فشار قرار می گیرد.

جفت نیز به رشد خود ادامه می دهد و محل اتصال خود به رحم را محکم میکند. گاهی اوقات این موجب خونریزی های جزئی می شود. در حالی که این خونریزی جزئی عامل نگرانی نیست اما اگر خونریزی در دوران بارداری رخ داد، حتما به پزشک متخصص زنان و زایمان خود گزارش کنید.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت درمان با متخصص زنان و زایمان دکتر سولماز محمدی می‌توانید با شماره روبرو تماس حاصل فرمایید. 09170836882

گردن رحم: در این ماه سرویکس یا گردن رحم به رنگ آبی در می آید و نرمتر می شود. در طی دوره بارداری، سرویکس به تدریج نرمتر و نرمتر می شود و به مرحله نازک شدن (افاسمان) و باز شدن (دیلاتاسیون) ضروری برای وضع حمل می رسد. در هفته هفتم حاملگی، سد مخاطی سرویکس تشکیل و تثبیت می شود. این ساختار کانال گردن رحم را در طی حاملگی مسدود و بلوکه می کند تا به پیشگیری از ورود میکروب به داخل رحم کمک کند. این تجمع مخاطی (لخته) در اواخر حاملگی شل شده و دفع می شود، که معمولا در زمان نازک و باز شدن سرویکس برای وضع حمل رخ می دهد.

تمرینات ورزشی ماه دوم حاملگی

تمرینات کششی رو به عقب

وقتی کمر یا شانه های شما (یا هر دو) شروع به سنگین و گرفتگی کردند، سعی کنید حرکات زیر را برای تسکین تنش وارده انجام دهید.

۱- روی کف دست و زانوان خود زانو بزنید در حالی که دستان خود را صاف گرفته اید و دست هایتان مستقیم زیر شانه ها قرار دارد.

۲- به سمت عقب خم شوید و به آرامی سر خود را به سمت زانوان خود حرکت دهید در حالی که دستان خود را صاف نگهداشته اید.

۳- چند ثانیه در این وضعیت بمانید، سپس به آرامی به وضعیت قبلی برگردید. این حرکات را ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید.

ورزش ماه دوم حاملگیسازگاری با ناخوشی صبحگاهی

ناخوشی صبحگاهی یا همان تهوع و استفراغ حاملگی یکی از جنبه های سخت حاملگی است. بعضی از زنان خوش شانس هستند و این ناخوشی را تجربه نمی کنند، اما بیشتر زنان سطوحی از تهوع را در طی حاملگی تجربه می کنند. اصطلاح ناخوشی صبحگاهی یا تهوع صبحگاهی به این خاطر استفاده می شود که این وضعیت بیشتر به صبح ها محدود است هرچند تهوع حاملگی ممکن است در هر ساعتی از شبانه روز رخ دهد.

تهوع صبحگاهی بارداری تقریبا ۵۰ تا ۸۰ درصد زنان حامله را درگیر می کند. بیشتر در طی سه ماهه اول حاملگی شایع است و مشخصه آن تهوع با یا بدون استفراغ است. علائم و نشانه های تهوع یا ناخوشی صبحگاهی بطور معمول از هفته پنجم تا هشتم حاملگی شروع می شود اما گاهی خیلی زودتر و دو هفته پس از لقاح شروع میشود. تهوع حاملگی معمولا با رسیدن به هفته ۱۳ تا ۱۴ حاملگی برطرف می شود، هرچند بعضی زنان کل سه ماهه اول حاملگی تهوع صبحگاهی دارند.

معمولا درمانی برای تهوع صبحگاهی حاملگی نیاز نیست. هرچند درمان های خانگی مثل خوردن اسنک در طول روز و نوشیدن جرعه های شربت زنجبیل یا چای زنجبیل به تسکین تهوع بارداری کمک می کند. به ندرت تهوع صبحگاهی آنقدر شدید است که در دسته تهوع شدید حاملگی قرار گیرد که مستلزم بستری شدن و درمان با مایعات داخل وریدی و داروهای ضد تهوع است.

هورمون ها و سایر علل تهوع بارداری

علت دقیق ناخوشی صبحگاهی کاملا روشن نیست اما تغییرات هورمونی حاملگی تصور می شود که در وقوع آن نقش مهمی داشته باشد. این اختلال می تواند در هر زن حامله ای ایجاد شود اما در صورت وجود موارد زیر، زن به احتمال بیشتری تهوع صبحگاهی را تجربه می کند:

  • اگر قبل از حاملگی به علت بیماری حرکت، میگرن یا بوها و مزه های خاص و یا در اثر مواجهه با استروژن (مثلا در قرص های ضد بارداری) دچار تهوع یا استفراغ شوید.
  • در حاملگی قبلی تهوع صبحگاهی یا ناخوشی صبحگاهی را تجربه کرده باشید
  • حاملگی دوقلو یا چندقلو باشد

نیمه پر لیوان این است که: مطالعات حاکی از آن است زنانی که ناخوشی صبحگاهی را تجربه میکنند به احتمال کمتری دچار سقط و از دست دادن حاملگی می شوند. هرچند این دقیقا بدین معنی نیست که اگر تهوع صبحگاهی حاملگی نداشتید یعنی در خطر سقط جنین هستید. به سادگی بعضی از زنان نسبت به تهوع و ناخوشی صبحگاهی اوایل حاملگی مصون هستند.

اثر گرم شدن

اگر قبلا حامله شده اید، ممکن است متوجه شوید که این دفعه نسبت به حاملگی قبلی در همین زمان شکم بزرگتری دارید. همچنین ممکن است متوجه شوید که عوارض جانبی نسبت به حاملگی قبلی زودتر رخ داده است.

می توانید این پدیده را اثر گرم شدن بنامید. همانند بادکنکی که بعد از یکبار باد شدن راحتتر متسع می شود و دفعه دوم و سوم راحتر و بیشتر باد می شود، رحم نیز ممکن است بعد از حاملگی های قبلی سریعتر و آسان تر متسع شود. عضلات و رباط های شکمی قبلا یکبار کشیده شده اند، بنابراین در حاملگی جاری راحتتر شل شده و با باز و متسع شدن رحم منطبق می شوند.

عیب اثر گرم شدن این است که چون رحم سریعتر بزرگ می شود، ممکن است علائمی از قبیل فشار لگن و کمر درد را در حاملگی های بعدی زودتر از حاملگی قبلی تجربه کنید.

چگونه تهوع صبحگاهی حاملگی را تسکین دهیم

برای کمک به تسکین تهوع بارداری اقدامات زیر را انجام دهید:

  • غذای خود را به دقت انتخاب کنید: بیشتر غذایی مصرف کنید که کم نمک یا خشک باشد، براحتی هضم شود و چربی کمتری داشته باشد. تحقیقات حاکی از آن است که غذاهای پروتئینی ممکن است تهوع بارداری را بهتر از غذاهای سرشار از کربوهیدارت (قند) برطرف کنند. اسنک های شور گاهی اوقات کمک کننده است، همانند غذاهای حاوی زنجبیل. از خوردن غذاهای روغنی، ادویه دار و فلفلی و غذاهای پرچرب اجتناب کنید.
  • مرتب میان وعده بخورید: صبح ها و قبل از خارج شدن از رختخواب چند بیسکویت یا یک تکه نان تست خشک بخورید. در طول روز نیز میان وعده بخورید بجای اینکه فقط سه وعده غذایی بزرگ مصرف کنید. معده خالی موجب تشدید تهوع حاملگی می شود.
  • مایعات فراوان بنوشید: جرعه های آب یا شربت زنجبیل بنوشید. مکیدن آب نبات های سخت یا تکه های یخ نیز کمک کننده است.
  • به عوامل ماشه کننده تهوع توجه کنید: از خوردن غذاها یا بوهایی که بنظر می رسد تهوع را تشدید می کنند، اجتناب کنید. تهویه اتاق را خوب نگهدارید و بوی پخت و پز وارد اتاق نشود، عواملی که به نظر می رسد تهوع حاملگی را بدتر میکنند.
  • استفاده از هوای آزاد: اگر شرایط جوی مناسب بود، پنجره ها را باز کنید و هوای اتاق و محل کار خود را مرتب عوض کنید. روزانه در خارج از منزل قدم بزنید و هوای آزاد استنشاق کنید.
  • به مصرف ویتامین های حاملگی خود توجه کنید: اگر خوردن ویتامین یا مکمل حاملگی موجب احساس تهوع می شود، آن را شب یا با میان وعده مصرف کنید. جویدن آدامس یا آب نبات سخت بعد از خوردن ویتامین بارداری می تواند کمک کننده باشد. اگر این موارد کمک کننده نبود، از پزشک متخصص زنان و زایمان خود بخواهید که در صورت امکان ویتامین بارداری شما را عوض کند و مکملی تجویز کند که حاوی آهن نباشد.
  • تجربه طب فشاری و طب سوزنی: گرچه از نظر علمی اثربخشی این روش ها ثابت نشده است، بعضی از زنان این درمان ها را مفید یافته اند و به رفع تهوع بارداری آنها کمک کرده است. طب فشاری شامل تحریک نقاط خاصی از بدن با استفاده از فشار است. دستبندهای طب فشاری در داروخانه ها موجود است و بدون نسخه می توان تهیه کرد. این دستبندها برای وارد کردن فشار به نقطه خاصی از مچ دست طراحی شده اند. این عمل تصور می شود که تهوع را کاهش می دهد. طب سوزنی دربرگیرنده استفاده از سوزن های نازک و ظریف در داخل پوست است. بعضی از زنان طب سوزنی را مفید می دانند اما مستلزم اجرا توسط تکنسین مجوز دار طب سوزنی است.

عواطف زن در ماه دوم بارداری

حاملگی یک سفر روانشناختی علاوه بر بیولوژیک است. شما بچه والدین خود هستید، اما به زودی شما هم مادر خواهید شد و بچه خود را خواهید داشت. این یک نقش جدید برای زن حامله است و هویت جدیدی به وی می دهد. عواطف مرتبط با مواجهه با این حقیقت می تواند هم بطور زیادی مثبت باشد و هم می تواند بطور آزارنده ای منفی باشد.

پیش بینی:

پیش بینی بخش طبیعی از گذار به دوران والدی است. این مرحله از اوایل حاملگی شروع می شود و با جمع آوری اطلاعات در مورد چگونه مادر خوبی بودن شروع می شود که بیشتر بر برپایه والدی است که زن در دوران بچگی دریافت کرده است و همچنین مشاهدات زن حامله از سایر خانواده هایی است که با آنها معاشرت داشته است. خاطرات بزرگ شدن خود زن حامله همراه با ایده آل های والدین به عنوان یک بانک تصاویر عمل می کند که زن می تواند در زمان فکر کردن به آینده بچه خود و تعیین سبک والدی خود در آینده، از آن استفاده کند.

در طی این زمان پیش بینی، احتمالا زن حامله رویاها و خیالات زیادی در مورد آینده بچه خود خواهد داشت. این خیالپردازی ها و پیش بینی ها شروع عواطف مرتبط با پیوند مادر و بچه است.

نگرانی ها و دلواپسی ها:

در طی ماه دوم حاملگی، هیجانی که با شنیدن خبر حاملگی احساس می کردید ممکن است با ترس و نگرانی جایگزین شود. قبل از اینکه متوجه بارداری شوید، نکنه کاری کرده باشید که به بچه آسیب بزند؟ یکبار بخاطر سردرد آسپرین خوردید؟ یا چند شب پیش یک لیوان نوشیدنی الکلی خوردید؟ هفته قبل آنفولانزا گرفته بودید؟ اگر اینگونه نگرانی ها را تجربه می کنید، با پزشک متخصص زنان و زایمان خود مشورت کنید. اینکار به رفع نگرانی ها و خیال راحت کمک می کند.

ممکن است بابت چیزهای دیگری نگران باشید. مثلا چطور با نقش والدی خود سازگار شوید؟ آیا در شغل خود به مشکل برخورد نمی کنید؟ مراقبت از بچه را چگونه برنامه ریزی می کنید؟ آیا می توانید زایمان طبیعی داشته باشید یا سزارین؟ بچه سالم خواهد بود؟

اینگونه نگرانی ها را با همسر خود بحث کنید. اگر این افکار را مخفی کنید، نگرانی ها می تواند به تنش روابط زناشویی تبدیل شود. می تواند بین شما و همسرتان فاصله بیاندازد، زمانی که هر دو به گرمی و اطمینان مجدد نیاز دارید و رابطه اتان باید نزدیکتر و عاشقانه تر باشد.

بعضی از زنان در حین حاملگی دچار رویاها یا احساسات مختل کننده و اضطراب آور می شوند. این افکار ممکن است غیرمنطقی بنظر برسد، اما طبیعی و شایع است. در بیشتر تازه والدها، این افکار معمولا برطرف می شود و گذرا است. هرچند احساسات و افکار آزارنده ممکن است تداوم داشته باشد و برای زن حامله ناراحتی ایجاد کند. بنابراین با پزشک متخصص زنان و زایمان خود مشورت کنید، تا در صورت لزوم شما را به درمانگر یا مشاوری معرفی کند تا در رفع و مدیریت استرس و اضطراب به شما کمک کند.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت درمان با متخصص زنان و زایمان دکتر سولماز محمدی می‌توانید با شماره روبرو تماس حاصل فرمایید. 09170836882

چک آپ بارداری

زمان اولین چک آپ حاملگی رسیده است و باید به پزشک متخصص زنان و زایمان خود مراجعه کنید. اولین چک حاملگی یک تجربه هیجان انگیز است. این چک آپ طولانی ترین و جامع ترین معاینه و ارزیابی مادر حامله است. بنابراین وقت کافی بگذارید و سئوالات خود را نیز از قبل آماده کنید. احتمالا با افراد مختلفی مثل ماما، پرستار، رادیولوژیست، متخصص آزمایشگاه علاوه بر پزشک متخصص زنان و زایمان خود کار خواهید داشت.

اولین ویزیت شانس بازنگری و بررسی سلامت عمومی مادر و سبک زندگی وی را فراهم می سازد و در مورد حامله بودن و زایمان صحبت می شود. برای اینکه بیشترین بهره را از این ویزیت ببرید، موارد زیر را بخاطر داشته باشید:

  • از قبل آماده باشید: هر مسئله ای که بنظرتان می رسد را برای بهبود سبک زندگی خود و برای اطمینان از سالمترین حاملگی ممکن مطرح کنید. مواردی مثل رژیم غذایی، ورزش حاملگی، سیگار و الکل، مصرف دارو و مانند اینها را بحث کنید.
  • چیزی را مخفی نکنید: هر گونه ترس یا نگرانی خود در مورد حاملگی و وضع حمل را مطرح کنید. هر چه زودتر ترسها و نگرانی ها بیان شود، زودتر می توانید به آرامش خاطر برسید.
  • صادق باشید: در صحبت های خود صادقانه برخورد کنید. کیفیت مراقبت شما تا حدود زیادی به کیفیت اطلاعاتی بستگی دارد که به پزشک متخصص زنان و زایمان خود می دهید. بخاطر داشته باشید که پزشک محرم شما است.

چک لیست اولین معاینه حاملگی

احتمالا موارد زیر در بحث تاریخچه طبی زن حامله مطرح میشود:

  • جزئیات حاملگی های قبلی
  • طول زمان معمول بین پریودهای قبلی
  • اولین روز آخرین قاعدگی
  • سابقه استفاده از داروهای ضد بارداری
  • داروهای تجویز شده یا بدون نسخه ای که در حال حاضر مصرف میشود
  • آلرژی های دارویی و غذایی احتمالی
  • بیماری های قبلی یا موجود
  • جراحی های قبلی، درصورت داشتن جراحی
  • وضعیت محیط کار زن حامله
  • رفتارهای سبک زندگی از قبیل ورزش، رژیم غذایی، سیگار، تماس با دود سیگار دیگران، استفاده از مشروبات الکلی و داروهای تفریحی و مواد
  • ریسک فاکتورهای عفونت های منتقله جنسی – مثلا شوهری که بیش از یک زن دارد
  • مشکلات طبی قبلی یا فعلی مثل دیابت یا فشار خون بالا
  • سابقه خانوادگی هر دو طرف از نظر ناهنجاری های مادرزادی یا بیماری های ژنتیک
  • جزئیات محیط منزل از قبیل ایمن بودن و تحت حمایت خانواده بودن
جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت درمان با متخصص زنان و زایمان دکتر سولماز محمدی می‌توانید با شماره روبرو تماس حاصل فرمایید. 09170836882

اقداماتی که در ویزیت اول حاملگی انجام می شود

زن حامله معمولا هر چهار تا شش هفته یکبار تا ماه هشتم به پزشک خود مراجعه می کند. سپس در ادامه ویزیت ها بیشتر می شود. اگر زن حامله مشکلات طبی مزمن از قبیل دیابت یا فشار خون بالا داشته باشد ممکن است تعداد ویزیت ها برای پایش سلامت مادر و جنین بیشتر باشد.

در ویزیت اول حاملگی موارد زیر انجام می شود:

  • تاریخچه پزشکی – جمع آوری اطلاعات در مورد سابقه سلامتی و بیماری مادر، سبک زندگی و ریسک فاکتورهای احتمالی
  • معاینه فیزیکی – از قبیل اندازه گیزی قد و وزن، فشار خون، بررسی و شناخت سلامت عمومی، معاینه لگن و سرویکس
  • تست های آزمایشگاهی – از قبیل تعیین گروه خونی و Rh، آزمایش ایدز و زردی، سیفلیس و سوزاک، آزمایشات ایمنی و بررسی واکسیناسیون، آزمایش ادرار
  • تست های تصویربرداری – شامل سونوگرافی برای تعیین تاریخ زایمان

دو قلو و چند قلو زایی

زن حامله آماده زایمان یک بچه است، اما اگر دو یا سه جنین داشت چطور؟ ویزیت این ماه حاملگی ممکن است خبرهای تعجب انگیزی برای زن حامله به همراه داشته باشد مثل حامله بودن دوقلو یا سه قلو و یا حتی در موارد نادر ممکن است زن چند قلو حامله باشد.

معمولا چندقلو حامله بودن در سونوگرافی ویزیت اول مشخص می شود. مراکز مختلف در زمان خاصی از حاملگی اولین سونوگرافی را انجام می دهند. در بیشتر موارد اولین سونوگرافی در اولین ویزیت حاملگی انجام می شود.

اگر سونوگرافی در اولین ویزیت اوایل حاملگی انجام شود، بعد از چند هفته حاملگی متوجه می شوید که چند قلو باردار هستند. سونوگرافی می تواند چند قلویی را حدود هفته هشت حاملگی تشخیص دهد. امواج صوتی مورد استفاده در سونوگرافی تصویری از رحم و بچه یا بچه های داخل آن ایجاد می کند.

نشانه های جسمی چندقلو حامله بودن شامل بزرگتر از معمول بودن سایز رحم یا خستگی و تهوع مفرط است. اگر پزشک متخصص زنان به حاملگی چند قلو مشکوک باشد، برای تایید آن حتما سونوگرافی انجام می دهد.

زنانی که در سنین بالا حامله می شوند و کسانی که تحت درمان های ناباروری هستند در ریسک بالاتر حاملگی چند قلو هستند.

چگونه حاملگی چندقلو رخ می دهد

دوقلوها دو نوع هستند: دو قلوهای یکسان و دو قلوهای غیر یکسان. دوقلوی یکسان زمانی رخ می دهد که یک تخمک بارور شده منفرد تقسیم شده و دو جنین جداگانه ایجاد کند. این دو جنین از نظر ژنتیکی یکسان هستند. معمولا جنسیت دوقلوهای یکسان مثل هم است و دارای ظاهر کاملا یکسان هستند. دوقلوهای غیر یکسان از دو تخمک جداگانه ایجاد می شوند که توسط دو اسپرم بارور شده باشند. در این مورد، دوقلو ها می توانند پسر یا دختر باشند و یا یک پسر و یک دختر باشند. دو قلوهای غیرهمتا از نظر ژنتیکی شبیه هم نیستند و ممکن است همانند برادر و خواهرهای خود نباشند.

با استفاده از سونوگرافی می توان از اوایل حاملگی مشخص کرد که دو قلوها یکسان هستند یا خیر. ظاهر جفت و غشاها برای تعیین این مسئله استفاده می شود.

سه قلو به شیوه های مختلفی رخ می دهد. در بیشتر موارد سه تخمک مجزا توسط مادر آزاد شده و توسط سه اسپرم مجرا بارور می شوند. احتمال دیگر این است که یک تخمک بارور منفرد دو بار تقسیم شده و به یک دوقلوی یکسان تبدیل شود و تخمک دوم با اسپرم جدایی بارور شده و قل سوم حاملگی سه قلو را تشکیل دهد.

این احتمال هم وجود دارد که یک تخمک بارور شده منفرد به صورت سه گانه تقسیم شود و سه جنین یکسان ایجاد کند، گرچه این حالت خیلی نادر است.

چهار قلو و بالاتر اغلب نتیجه چهار تخمک یا بیشتر است که توسط اسپرم های مجزا بارور شده اند. استفاده از داروهای باروری یا تکنیک های باروری با کمک عموما در حاملگی چهار قلو و بالاتر درگیر می باشند.

تفاوت حاملگی چند قلو با حاملگی تک جنین

حاملگی چندقلو به معنی بیشتر بودن عوارض جانبی حاملگی است و حاملگی ممکن است اندکی سخت تر شود. تهوع و استفراغ، سوزش سردل، بی خوابی و خستگی مفرط می تواند در حاملگی چند قلو آزارنده تر باشد. بخاطر افزایش فضای لازم برای حمل بچه های در حال رشد، مادر ممکن است شکم درد و تنگی نفس را تجربه کند.

در اواخر حاملگی ممکن است احساس فشار بر استخوان لگن زیاد شود، ساختاری که در پایین ترین بخش زیر رحم قرار گرفته است. حاملگی چند قلو مستلزم توجهات بیشتری است و به ویزیت بیشتر متخصص زنان و زایمان نیاز دارد. رشد بچه ها بایستی پایش شده و سلامت مادر نیز تحت نظر باشد و مشکلات بالقوه قبل از وقوع پیش بینی شوند.

در حاملگی چند قلو بایستی بیش از یک بچه تغذیه شود و افزایش وزن مادر مهمتر است. ممکن است کالری روزانه بیشتری برای مادر تجویز شود و مصرف ویتامین ها و مکمل های غذایی ضروری است. در حاملگی چند قلو روزانه ۳۰۰ کالری بیشتر لازم است. دانشکده متخصصان زنان و زایمان آمریکا (۲۰۱۸) توصیه کرده است که در حاملگی چند قلو بایستی افزایش وزن حدود ۳۷ تا ۵۴ پوند (۱۸٫۵ تا ۲۷ کیلوگرم) باشد. اگر زن حامله از قبل چاق باشد، افزایش وزن حاملگی چند قلو کمتر خواهد بود.

در حاملگی چندقلو معمولا کم خونی شایع است. بنابراین مصرف مکمل حاوی ۶۰ تا ۱۰۰ میلی گرم آهن تجویز می شود. همچنین ممکن است به مادر توصیه شود که میزان فعالیت های خود از قبیل کار، سفر و ورزش را تعدیل کند.

دو قلو یکسان در مقابل دوقلوی غیر همتا

طریقه زاییدن دوقلوی یکسان(جفت سمت چپ) دو قلوی غیرهمسان، شایعترین نوع دوقلو، زمانی رخ می دهد که دو تخمک متفاوت توسط دو اسپرم مجزا بارور شود. (جفت سمت راست) دو قلوی همسان، زمانی رخ می دهد که یک تخمک منفرد تقسیم شده و به دو جنین با ویژگی های ظاهری و ژنتیکی یکسان ایجاد شود.

عوارض احتمالی حاملگی چندقلو

حاملگی بیش از یک جنین می تواند شانس بعضی از عوارض حاملگی را افزایش دهد. در بیشتر موقعیت ها، چند قلوها سالم و راحت به دنیا می آیند بخصوص اگر دو قلو باشد. هر چه تعداد قل های حاملگی بیشتر باشد، عوارض بالقوه بیشتر می شود. بعضی از عوارض حاملگی چند قلو عبارتند از:

زایمان زودرس: وقتی انقباضات برای باز شدن سرویکس در هفته ۳۷ حاملگی شروع شود، آن را زایمان زودرس یا پره ترم می نامند. تقریبا ۶۰% دو قلو ها و بیش از ۹۰ درصد سه قلو ها قبل از هفته ۳۷ حاملگی به دنیا می آیند. سن حاملگی متوسط برای دو قلوها ۳۵ هفته است. سه قلو ها عموما تا هفته ۳۲ به دنیا می آیند و گاهی حتی زودتر. تقریبا هر چه تعداد قل های چندقلو بیشتر باشد، زایمان زودتر رخ می دهد.

بچه هایی که زودرس به دنیا می آیند به احتمال زیادی کم وزن هستند (کمتر از ۲٫۵ کیلو) و دارای عوارض سلامتی دیگری هستند. به همین دلیل، پزشک متخصص زنان و زایمان زن حامله چند قلو را از نظر نشانه های زایمان زودرس تحت نظر می گیرد.

پره اکلامپسی: پره اکلامپسی اختلالی است که در طی حاملگی ممکن است رخ دهد و شامل بالا رفتن فشار خون است. پره اکلامپسی در مادران حامله چند قلو شایع تر است. نشانه ها و علائم پره اکلامپسی شامل افزایش وزن سریع، سردرد، درد شکم، مشکلات بینایی، تورم دست و پا است. در صورت تجربه این علائم بایستی حتما با پزشک متخصص زنان و زایمان خود مشورت کنید.

زایمان سزارین: احتمال نیاز به سزارین در حاملگی چندقلو بیشتر است. هرچند ممکن است بتوان زایمان طبیعی داشت، که به وضعیت بچه ها و شرایط دیگری بستگی دارد. اگر بیشتر از دو بچه باردار هستند، احتمالا به شما زایمان سزارین پیشنهاد می شود و بایستی زایمان ایمن را مد نظر داشته باشید.

انتقال خون دوقلو-دوقلو: این وضعیت معمولا در دوقلوهای یکسان رخ می دهد. زمانی رخ می دهد که رگ خونی جفت سیستم گردش خون دو بچه را به هم وصل می کند، اما یک قل خون بیشتری دریافت می کند در حالی که دیگری خیلی کم دریافت می کند. بچه ای که خون بیشتری دریافت می کند درشت تر می شود و سیستم گردش خون وی دچار اورلود خون می شود. قل دیگر کوچکتر بوده، کندتر رشد می کند و کم خونی شدیدتری دارد.

زایمان زودرس دوقلوها در این شرایط ممکن است ضروری باشد. درمان های خاصی نیز ممکن است کمک کننده باشد. ممکن است تخلیه مایع اضافی رحم از طریق آمنیوسنتز کمک کننده باشد. در بعضی از بیمارستان های فوق تخصصی از لیزر درمانی استفاده می شود و اتصال بین عروق خونی دو قل را مسدود می کنند.

دوقلو های به هم چسبیده: این حالت به ندرت رخ می دهد. دوقلوهای به هم چسبیده حاصل تقسیم ناقص دوقلوی یکسان است. در گذشته به این بچه ها عموما دوقلوی سیامز اطلاق می شد. دوقلو ممکن است از قفسه سینه، سر یا لگن به همدیگر وصل باشند. در بعضی موارد دوقلوها ممکن است یک ارگان یا اندام داشته باشند. پس از تولد دو قلوها از همدیگر جداسازی می شوند. پیچیدگی جراحی بستگی به محل اتصال دوقلو به هم دارد و اینکه چند ارگان را به طور مشترک استفاده می کنند.

منبع

Myra J. Wick – Mayo Clinic Guide to a Healthy Pregnancy, Mayo Clinic, (2018).

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.